ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಂ ಕಾರಣಂ ಕಸ್ತ್ವಂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಶ್ಚಾಪಿ ಕಾ ತವ
ಯಾವುದು ಫಲ, ಯಾವುದು ಕಾರಣ, ನೀನು ಯಾರು, ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವೇನು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
ನಿತ್ಯಾನನ್ದಂ ಸ್ವಯಞ್ಜ್ಯೋತಿರಕ್ಷರಂ ತಮಸಃ ಪರಮ್
ಅದು ಶಾಶ್ವತ ಆನಂದ, ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ನಾಶವಾಗದದ್ದು, ಅಂಧಕಾರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವುದು.
ಕಾರ್ಯಂ ಜಗದಥಾವ್ಯಕ್ತಂ ಕಾರಣಂ ಶುದ್ಧಮಕ್ಷರಮ್
ಈ ಜಗತ್ತು ಹಾಗೂ ಅವ್ಯಕ್ತವೇ ಫಲ, ಶುದ್ಧವಾದ ನಾಶರಹಿತದ್ದೇ ಕಾರಣ.
ಸರ್ಗಸ್ಥಿತ್ಯನ್ತಕರ್ತೃತ್ವಂ ಪ್ರವೃತ್ತಿರ್ಮಮ ಗೀಯತೇ
ನನ್ನ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ತತಸ್ತ್ವಂ ಕರ್ಮಯೋಗೇನ ಶಾಶ್ವತಂ ಸಮ್ಯಗರ್ಚಯ
ಆದರಿಂದ ನೀನು ಕರ್ಮಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಶಾಶ್ವತವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಜ್ಞಾನಂ ಚ ಕೀದೃಶಂ ದಿವ್ಯಂ ಭಾವನಾತ್ರಯಸಂಸ್ಥಿತಮ್
ಆ ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನ ಯಾವದು, ಅದು ಯಾವ ತ್ರಿವಿಧ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳು.
ಕಾನಿ ತೇಷಾಂ ಪ್ರಮಾಣಾನಿ ಪಾವನಾನಿ ವ್ರತಾನಿ ಚ
ಅವುಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ಯಾವ ಪವಿತ್ರ ವ್ರತಗಳು ಇದ್ದವೆ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಬ್ರೂಹಿ ಮೇ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷ ಯಥಾವದಧುನಾಖಿಲಮ್
ಕಮಲನಯನನೇ, ನನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಜವಾದಂತೆ ಈಗಲೇ ವಿವರಿಸು.
ಯಥಾವದಖಿಲಂ ಸರ್ವಮವೋಚಂ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಾಃ
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಅನುಗೃಹ್ಯ ಚ ತಂ ವಿಪ್ರಂ ತತ್ರೈವಾನ್ತರ್ಹಿತೋ ಽಭವಮ್
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ಅದೆಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡೆ.
ಆರಾಧಯಾಮಾಸ ಪರಂ ಭಾವಪೂತಃ ಸಮಾಹಿತಃ
ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಭಾವದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಅವನು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಆರಾಧನೆಮಾಡಿದನು.
ಸಂನ್ಯಸ್ಯ ಸರ್ವಕರ್ಮಾಣಿ ಪರಂ ವೈರಾಗ್ಯಮಾಶ್ರಿತಃ
ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಅವನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು.
ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯ ಭಾವನಾಮನ್ತ್ಯಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಮಕ್ಷರಪೂರ್ವಿಕಾಮ್
ಬ್ರಹ್ಮನ ನಾಶರಹಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ, ಅವನು ಅಂತಿಮ ಭಾವನೆಗೆ ತಲುಪಿದನು.
ಯಂ ವಿನಿದ್ರಾ ಜಿತಶ್ವಾಸಾಃ ಕಾಙ್ಕ್ಷನ್ತೇ ಮೋಕ್ಷಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ
ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿದ್ರಾಹೀನರು, ಉಸಿರನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರು, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೋ ಅದೇ ಅವನು ತಲುಪಿದನು.
ಆಕಾಶೇನೈವ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರೋ ಯೋಗೈಶ್ವರ್ಯಪ್ರಭಾವತಃ
ಯೋಗಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾನ್ಯೇ ಪಥಿ ಯೋಗೀನ್ದ್ರಂ ಸಿದ್ಧಾ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಯೋ ಯಯುಃ
ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯೋಗೀಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು.
ಸ್ಥಾನಂ ತದ್ಯೋಗಿಭಿರ್ಜುಷ್ಟಂ ಯತ್ರಾಸ್ತೇ ಪರಮಃ ಪುಮಾನ್
ಯೋಗಿಗಳು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೆಲೆಸುವ, ಪರಪುರುಷನು ಇರುವ ಆ ಸ್ಥಳವೇ ಅದು.
ವಿವೇಶ ಚಾನ್ತರ್ಭವನಂ ದೇವಾನಾಂ ಚ ದುರಾಸದಮ್
ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾದ ಆಂತರಿಕ ಮಂದಿರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಅನಾದಿನಿಧನಂ ದೇವಂ ದೇವದೇವಂ ಪಿತಾಮಹಮ್
ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ ದೇವರನ್ನು, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರನ್ನು, ಪಿತಾಮಹನನ್ನು—
ತನ್ಮಧ್ಯೇ ಪುರುಷಂ ಪೂರ್ವಮಪಶ್ಯತ್ ಪರಮಂ ಪದಮ್
ಆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಮೊದಲಾದ ಪುರುಷನನ್ನು, ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡನು.
ಚತುರ್ಮುಖಮುದಾರಾಙ್ಗಮರ್ಚಿಭಿರುಪಶೋಭಿತಮ್
ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವ, ಉದಾರವಾದ ರೂಪದ, ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನನ್ನು—
ಪ್ರತ್ಯುದ್ಗಮ್ಯ ಸ್ವಯಂ ದೇವೋ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ಪರಿಷಸ್ವಜೇ
ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಸ್ವತಃ ದೇವರು, ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪಿಯಾದವನು, ಹತ್ತಿ ಹೋಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.
ಋಗ್ಯಜುಃ ಸಾಮಸಂಜ್ಞಂ ತತ್ ಪವಿತ್ರಮಮಲಂ ಪದಮ್
ಆ ಶುದ್ಧವಾದ, ಕಳಂಕರಹಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬ್ರಹ್ಮತೇಜೋಮಯಂ ಶ್ರೀಮನ್ನಿಷ್ಠಾ ಚೈವ ಮನೀಷಿಣಾಮ್
ಅದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಶ್ರೀಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ.
ಅಪಶ್ಯದೈಶ್ವರಂ ತೇಜಃ ಶಾನ್ತಂ ಸರ್ವತ್ರಗಂ ಶಿವಮ್
ಅವನು ಆ ದೈವಿಕ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು—ಶಾಂತವಾದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ, ಶುಭಕರವಾದುದನ್ನು—ಕಂಡನು.
ಆನನ್ದಮಚಲಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ಥಾನಂ ತತ್ಪಾರಮೇಶ್ವರಮ್
ಅದು ಆನಂದಮಯವಾದ, ಅಚಲವಾದ ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮೇಶ್ವರನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನ.
ಪ್ರಾಪ್ತವಾನಾತ್ಮನೋ ಧಾಮ ಯತ್ತನ್ಮೋಕ್ಷಾಖ್ಯಮವ್ಯಯಮ್
ಅವನು ಆತ್ಮನ ನಿವಾಸವನ್ನು, ಮೋಕ್ಷವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅವಿನಾಶವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಸಮಾಶ್ರಿತ್ಯಾನ್ತಿಮಂ ಭಾವಂ ಮಾಯಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ತರೇದ್ ಬುಧಃ
ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿ, ಮಾಯೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಶಕ್ರೇಣ ಸಹಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಪಪ್ರಚ್ಛುರ್ಗರುಡಧ್ವಜಮ್
ಸಕಲರೂ ಶಕ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಗರುಡಧ್ವಜಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
ತದ್ ವದಾಶೇಷಮಸ್ಮಾಕಂ ಯದುಕ್ತಂ ಭವತಾ ಪುರಾ
ನೀನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದುದನ್ನು ನಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸು.