ಕೂರ್ಮಪುರಾಣಮ್

ಶಿವಾ ಸತೀ ಹೈಮವತೀ ಯಥಾವದ್ ಬ್ರೂಹಿ ಪೃಚ್ಛತಾಮ್

ಶಿವಾ, ಸತೀ, ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳು, ಕೇಳುವವರಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳು.

ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಮಹಾಯೋಗೀ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಸ್ವಂ ಪರಮಂ ಪದಮ್

ಮಹಾಯೋಗಿ ತನ್ನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ರಹಸ್ಯಮೇತದ್ ವಿಜ್ಞಾನಂ ಗೋಪನೀಯಂ ವಿಶೇಷತಃ

ಇದು ರಹಸ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿರಬೇಕು.

ಸಂಸಾರಾರ್ಣವಮಗ್ನಾನಾಂ ಜನ್ತೂನಾಮೇಕಮೋಚನಮ್

ಸಂಸಾರ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಏಕಮಾತ್ರ ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗ.

ವ್ಯೋಮಸಂಜ್ಞಾ ಪರಾ ಕಾಷ್ಠಾ ಸೇಯಂ ಹೈಮವತೀ ಮತಾ

ಆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೇ 'ಆಕಾಶ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದನ್ನು ಹೈಮವತೀ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಏಕಾನೇಕವಿಭಾಗಸ್ಥಾ ಜ್ಞಾನರೂಪಾತಿಲಾಲಸಾ

ಏಕವಾಗಿಯೂ ಬಹುವಾಗಿಯೂ ಇರುವಳು, ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಶ್ರಯಿಸಿದಳು.

ಸ್ವಾಭಾವಿಕೀ ಚ ತನ್ಮೂಲಾ ಪ್ರಭಾ ಭಾನೋರಿವಾಮಲಾ

ಅವಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕಳೂ, ಆ ಮೂಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳೂ, ಅವಳ ಪ್ರಕಾಶವು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಂತೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಪರಾವರೇಣ ರೂಪೇಣ ಕ್ರೀಡತೇ ತಸ್ಯ ಸನ್ನಿಧೌ

ಪರಮ ಮತ್ತು ಅಪರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವಳು ಅವನ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಆಡುತ್ತಾಳೆ.

ನ ಕಾರ್ಯಂ ನಾಪಿ ಕರಣಮೀಶ್ವರಸ್ಯೇತಿ ಸೂರಯಃ

ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಕಾರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಉಪಕರಣವೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಧಿಷ್ಠಾನವಶಾತ್ ತಸ್ಯಾಃ ಶೃಣುಧ್ವಂ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಾಃ

ಅವಳೇ ಆಧಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಮುಂದಿನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಚತುರ್ವ್ಯೂಹಸ್ತತೋ ದೇವಃ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನು ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚತುರ್ಷ್ವಪಿ ಚ ವೇದೇಷು ಚತುರ್ಮೂರ್ತಿರ್ಮಹೇಶ್ವರಃ

ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹೇಶ್ವರನು ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತತ್ಸಮ್ಬನ್ಧಾದನನ್ತಾಯಾ ರುದ್ರೇಣ ಪರಮಾತ್ಮನಾ

ಅನಂತಳಾದ ಅವಳ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ರುದ್ರನು ಪರಮಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಭಗವಾನ್ ಕಾಲೋ ಹರಿಃ ಪ್ರಾಣೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಆದಕಾರಣ ಭಗವಂತನು ಕಾಲ, ಹರಿಯು, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಕಾಲೋ ಽಗ್ನಿರ್ಹರೋ ರುದ್ರೋ ಗೀಯತೇ ವೇದವಾದಿಭಿಃ

ಆ ಕಾಲನನ್ನು ವೇದಪಂಡಿತರು ಅಗ್ನಿ, ಹರ, ರುದ್ರ ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ವೇ ಕಾಲಸ್ಯ ವಶಗಾ ನ ಕಾಲಃ ಕಸ್ಯಚಿದ್ ವಶೇ

ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಲನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ; ಕಾಲನು ಯಾರಿಗೂ ಅಧೀನನಲ್ಲ.

ಕಾಲೇನಾನ್ಯಾನಿ ತತ್ತ್ವಾನಿ ಸಮಾವಿಷ್ಟಾನಿ ಯೋಗಿನಾ

ಯೋಗಿಯು ಕಾಲದ ಮೂಲಕ ಇತರ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಯೇದಂ ಭ್ರಾಮಯೇದೀಶೋ ಮಾಯಾವೀ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ

ಅವಳ ಮೂಲಕ, ಈಶ್ವರನು, ಮಹಾಮಾಯಾವಿ, ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವೈಶ್ವರೂಪ್ಯಂ ಮಹೇಶಸ್ಯ ಸರ್ವದಾ ಸಂಪ್ರಕಾಶಯೇತ್

ಅವನು ಸದಾ ಮಹೇಶ್ವರನ ವೈಶ್ವರೂಪ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಃ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಃ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿರಿತಿ ತ್ರಯಮ್

ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ, ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ—ಈ ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳು.

ಮಾಯಯೈವಾಥ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾಃ ಸಾ ಚಾನಾದಿರನನ್ತಯಾ

ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಮಾಯೆಯಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಆ ಮಾಯೆ ಆದಿಯಿಲ್ಲದದು, ಅನಂತವಾದದು.

ಮಾಯಾವೀ ಸರ್ವಶಕ್ತೀಶಃ ಕಾಲಃ ಕಾಲಕಾರಃ ಪ್ರಭುಃ

ಮಾಯಾವಿ, ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಕಾಲ, ಕಾಲನ ನಿರ್ಮಾತ, ಪ್ರಭು.

ಕಾಲಃ ಸ್ಥಾಪಯತೇ ವಿಶ್ವಂ ಕಾಲಾಧೀನಮಿದಂ ಜಗತ್

ಕಾಲನು ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಈ ಜಗತ್ತು ಕಾಲನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ.

ಅನನ್ತಸ್ಯಾಖಿಲೇಶಸ್ಯ ಶಂಭೋಃ ಕಾಲಾತ್ಮನಃ ಪ್ರಭೋಃ

ಅನಂತನಾದ್ಯಂತವಿಲ್ಲದ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಡೆಯನಾದ, ಕಾಲಸ್ವರೂಪಿಯಾದ, ಶಂಭುವಿನ ಮಹಿಮೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಏಕಾ ಸರ್ವಗತಾನನ್ತಾ ಕೇವಲಾ ನಿಷ್ಕಲಾ ಶಿವಾ

ಒಂದು ಶಕ್ತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವದು, ಅವಳು ಅನಂತಳು, ಏಕೈಕಳು, ಭಾಗವಿಲ್ಲದಳು, ಶುಭಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಶಿವಳು.

ಶಕ್ತಯಃ ಶಕ್ತಿಮನ್ತೋ ಽನ್ಯೇ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಸಮುದ್ಭವಾಃ

ಇನ್ನಿತರೆಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವುಗಳೆಂದರೂ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ಆ ಪರಮಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು.

ಅಭೇದಂ ಚಾನುಪಶ್ಯನ್ತಿ ಯೋಗಿನಸ್ತತ್ತ್ವಚಿನ್ತಕಾಃ

ಯಾರು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವ ಯೋಗಿಗಳು, ಅವರು ಈ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭೇದವನ್ನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿಶೇಷಃ ಕಥ್ಯತೇ ಚಾಯಂ ಪುರಾಣೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಭಿಃ

ಆದರೂ ಈ ಭೇದವನ್ನು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಅರಿತವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಭಗವಾನ್ ಭೋಕ್ತಾ ಕಪರ್ದೇ ನೀಲಲೋಹಿತಃ

ಭಗವಂತನು, ಭೋಕ್ತೃಸ್ವರೂಪಿಯಾದ, ಕಪರ್ದಿ, ನೀಲಲೋಹಿತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು.