ಕೂರ್ಮಪುರಾಣಮ್

ಶೇತೇ ಯೋಗಾಮೃತಂ ಪೀತ್ವಾ ಯತ್ ತದ್ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಂ ಪದಮ್

ಯೋಗ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವವನು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಅದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನ.

ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿರವ್ಯಕ್ತಾ ಗೀಯತೇ ವೈದಿಕೈರಜಃ

ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ವೇದಜ್ಞರು ಅಜ ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಅಜಸ್ಯ ನಾಭೌ ತದ್ ಬೀಜಂ ಕ್ಷಿಪತ್ಯೇಷ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಅಜನ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಬೀಜವನ್ನು ಮಹೇಶ್ವರನು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ.

ಮಹಾನ್ತಂ ಪುರುಷಂ ವಿಶ್ವಮಪಾಂ ಗರ್ಭಮನುತ್ತಮಮ್

ಮಹಾಪುರುಷನು, ವಿಶ್ವವೇ, ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗರ್ಭ.

ದೇವದೇವಂ ಮಹಾದೇವಂ ಭೂತಾನಾಮೀಶ್ವರಂ ಹರಮ್

ದೇವತೆಗಳ ದೇವ, ಮಹಾದೇವ, ಭೂತಗಳ ಈಶ್ವರ, ಹರನು.

ವಿಷ್ಣುನಾ ಸಹ ಸಂಯುಕ್ತಃ ಕರೋತಿ ವಿಕರೋತಿ ಚ

ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿ, ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆ ತರುತ್ತಾನೆ.

ಸ ವೇದಾನ್ ಪ್ರದದೌ ಪೂರ್ವಂ ಯೋಗಮಾಯಾತನುರ್ಮಮ

ಯೋಗಮಾಯೆಯ ರೂಪನಾದ ಅವನು ಮೊದಲಿಗೆ ವೇದಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ತಮೇವ ಮುಕ್ತಯೇ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ವ್ರಜೇತ ಶರಣಂ ಭವಮ್

ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಅರಿತು, ಭವನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಪ್ರಣಮ್ಯ ದೇವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಪೃಚ್ಛನ್ತಿ ಸ್ಮ ಸುದುಃ ಖಿತಾಃ

ದೇವರಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಬಹಳ ದುಃಖಿತರಾದವರು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

ಬ್ರೂಹಿ ವಿಶ್ವಾಮರೇಶಾನ ತ್ರಾತಾ ತ್ವಂ ಶರಣೈಷಿಣಾಮ್

ವಿಶ್ವದ ಅಮರರ ಈಶ್ವರನೇ, ಶರಣಾಗತರಿಗೆ ರಕ್ಷಕರಾದವನೇ, ದಯಮಾಡಿ ಹೇಳು.

ತಲ್ಲಿಙ್ಗಾನುಕೃತೀಶಸ್ಯ ಕೃತ್ವಾ ಲಿಙ್ಗಮನುತ್ತಮಮ್

ಆ ಲಿಂಗದ ಸ್ವಾಮಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ವೈದಿಕೈರೇವ ನಿಯಮೈರ್ವಿವಿಧೈರ್ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಃ

ವೇದದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು,

ತಪಃ ಪರಂ ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ಗೃಣನ್ತಃ ಶತರುದ್ರಿಯಮ್

ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಶತರುದ್ರಿಯವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸರ್ವೇ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಯೋ ಭೂತ್ವಾ ಶೂಲಪಾಣಿಂ ಪ್ರಪದ್ಯಥ

ಎಲ್ಲರೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದರು.

ಯಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವಮಜ್ಞಾನಮಧರ್ಮಶ್ಚ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಅಜ್ಞಾನವೂ ಅಧರ್ಮವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಗ್ಮುಃ ಸಂಹೃಷ್ಟಮನಸೋ ದೇವದಾರುವನಂ ಪುನಃ

ಹರ್ಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅವರು ಮತ್ತೆ ದೇವದಾರು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ಅಜಾನನ್ತಃ ಪರಂ ದೇವಂ ವೀತರಾಗಾ ವಿಮತ್ಸರಾಃ

ಪರಮ ದೇವರನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ, ಆಸೆ-ಮತ್ಸರಗಳಿಲ್ಲದೆ,

ನದೀನಾಂ ಚ ವಿವಿಕ್ತೇಷು ಪುಲಿನೇಷು ಶುಭೇಷು ಚ

ನದಿಗಳ ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾದ ಶುಭಕರ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ,

ಕೇಚಿದಭ್ರಾವಕಾಶಾಸ್ತು ಪಾದಾಙ್ಗುಷ್ಠಾಗ್ರವಿಷ್ಠಿತಾಃ

ಕೆಲವರು ಆಕಾಶದ ಕೆಳಗೆ, ಕಾಲಿನ ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.

ಶಾಕಪರ್ಣಾಶಿನಃ ಕೇಚಿತ್ ಸಂಪ್ರಕ್ಷಾಲಾ ಮರೀಚಿಪಾಃ

ಕೆಲವರು ಎಲೆ-ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ತಿಂದು, ಕೆಲವರು ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕಾಲಂ ನಯನ್ತಿ ತಪಸಾ ಪೂಜಯನ್ತೋ ಮಹೇಶ್ವರಮ್

ಅವರು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾ, ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಚಕಾ ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧಿಂ ಪ್ರಬೋಧಾಯ ವೃಷಧ್ವಜಃ

ವೃಷಧ್ವಜಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಿಗೊಳಿಸಲು ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿದರು.

ದೇವದಾರುವನಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಪ್ರಸನ್ನಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಪ್ರಸನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೇವದಾರು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

ಉಲ್ಮುಕವ್ಯಗ್ರಹಸ್ತಶ್ಚ ರಕ್ತಪಿಙ್ಗಲಲೋಚನಃ

ಹಸ್ತದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಿಡಿದು, ಕೆಂಪು-ಹಳದಿ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ,

ಕ್ವಚಿನ್ನೃತ್ಯತಿ ಶೃಙ್ಗಾರೀ ಕ್ವಚಿದ್ರೌತಿ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ

ಒಂದು ವೇಳೆ ಪ್ರೇಮಭರಿತವಾಗಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಕೂಗುತ್ತಾನೆ.

ಮಾಯಾಂ ಕೃತ್ವಾತ್ಮನೋ ರೂಪಂ ದೇವಸ್ತದ್ ವನಮಾಗತಃ

ತಾನೇ ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದೇವರು ಆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಸಾ ಚ ಪೂರ್ವವದ್ ದೇವೇಶೀ ದೇವದಾರುವನಂ ಗತಾ

ಹಾಗೆಯೇ ದೇವೇಶಿಯೂ ಮತ್ತೆ ದೇವದಾರು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

ಪ್ರಣೇಮುಃ ಶಿರಸಾ ಭೂಮೌ ತೋಷಯಾಮಾಸುರೀಶ್ವರಮ್

ಅವರು ನೆಲಕ್ಕೆ ತಲೆಯೊಡ್ಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಈಶ್ವರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರು.

ಅಥರ್ವಶಿರಸಾ ಚಾನ್ಯೇ ರುದ್ರಾದ್ಯೈರ್ಬ್ರಹ್ಮಭಿರ್ಭವಮ್

ಇನ್ನೊಬ್ಬರು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅಥರ್ವಶಿರಸ ಸೂಕ್ತದಿಂದ ಭವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು.