ಕೂರ್ಮಪುರಾಣಮ್

ದೃಷ್ಟ್ವಾಪಿ ದೇವಮೀಶಾನಂ ನೃತ್ಯತಿ ಸ್ಮ ಪುನಃ ಪುನಃ

ಈಶಾನ ದೇವರನ್ನು ನೋಡಿದರೂ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕುಣಿದನು.

ಸ್ವಕಂ ದೇಹಂ ವಿದಾರ್ಯಾಸ್ಮೈ ಭಸ್ಮರಾಶಿಮದರ್ಶಯತ್

ಅವನು ತನ್ನದೇ ದೇಹವನ್ನು ಚೀರಿದು, ಅವನಿಗೆ ಭಸ್ಮದ ಗುಡ್ಡವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.

ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮೇತತ್ ತಪಸಸ್ತ್ವಾದೃಶೋ ಽನ್ಯೋ ಽಪಿ ವಿದ್ಯತೇ

ನಿನ್ನಂತಹ ತಪಸ್ಸಿನ ಮಹಿಮೆ ಬೇರೆ ಯಾರಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

ನ ಯುಕ್ತಂ ತಾಪಸಸ್ಯೈತತ್ ತ್ವತ್ತೋಪ್ಯತ್ರಾಧಿಕೋ ಹ್ಯಹಮ್

ಇದು ತಪಸ್ವಿಗೆ ಸರಿಯಲ್ಲ; ಇದರಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನಗಿಂತ ಮೇಲು.

ಆಸ್ಥಾಯ ಪರಮಂ ಭಾವಂ ನನರ್ತ ಜಗತೋ ಹರಃ

ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಹರನು, ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದನು.

ದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲವದನೋ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೀ ಭಯಙ್ಕರಃ

ಕಡಲು ಹಲ್ಲುಗಳಿರುವ ಭಯಾನಕ ಮುಖ, ಬೆಂಕಿಯ ಹಾರ ಧರಿಸಿದ, ಆತನು ಭಯಂಕರನಾಗಿದ್ದನು.

ಸೂರ್ಯಾಯುತಸಮಪ್ರಖ್ಯಾಂ ಪ್ರಸನ್ನವದನಾಂ ಶಿವಾಮ್

ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಶಾಂತವಾದ ಮುಖದ ಶಿವಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.

ನನಾಮ ಶಿರಸಾ ರುದ್ರಂ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯಂ ಜಪನ್ ವಶೀ

ವಶೀಕೃತನು ರುದ್ರನಿಗೆ ತಲೆಬಾಗುತ್ತಾ, ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಪೂರ್ವವೇಷಂ ಸ ಜಗ್ರಾಹ ದೇವೀ ಚಾನ್ತರ್ಹಿತಾಭವತ್

ಅವನು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದನು, ದೇವಿಯು ಅತ್ತಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಹೋದಳು.

ನ ಭೇತವ್ಯಂ ತ್ವಯಾ ವತ್ಸ ಪ್ರಾಹ ಕಿಂ ತೇ ದದಾಮ್ಯಹಮ್

"ಮಗನೇ, ನೀನು ಭಯಪಡಬೇಡ," ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿ, "ನಿನಗೆ ಏನು ಕೊಡಲಿ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

ವಿಜ್ಞಾಪಯಾಮಾಸ ತದಾ ಹೃಷ್ಟಃ ಪ್ರಷ್ಟುಮನಾ ಮುನಿಃ

ಆಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮುನಿಯು ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟು, ತನ್ನ ಮನವಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

ಕಿಮೇತದ್ ಭಗವದ್ರೂಪಂ ಸುಘೋರಂ ವಿಶ್ವತೋಮುಖಮ್

"ಈ ಭಗವಂತನ ರೂಪವೇನು? ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಖವಿಟ್ಟು ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ."

ಅನ್ತರ್ಹಿತೇವ ಸಹಸಾ ಸರ್ವಮಿಚ್ಛಾಮಿ ವೇದಿತುಮ್

"ನೀನು ಹಠಾತ್ ಅಡಗಿಹೋದಾಗ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ."

ಮಹೇಶಃ ಸ್ವಾತ್ಮನೋ ಯೋಗಂ ದೇವೀಂ ಚ ತ್ರಿಪುರಾನಲಃ

ಮಹೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ಆತ್ಮಯೋಗವಾಗಿದ್ದಾನೆ, ದೇವಿಯು ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಇದ್ದಾಳೆ.

ದಾಹಕಃ ಸರ್ವಪಾಪಾನಾಂ ಕಾಲಃ ಕಾಲಕರೋ ಹರಃ

ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವನು, ಕಾಲನೂ, ಕಾಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನೂ, ಹರನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

ಸೋ ಽನ್ತರ್ಯಾಮೀ ಸ ಪುರುಷೋ ಹ್ಯಹಂ ವೈ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ

ಅವನು ಅಂತರ್ಯಾಮಿ, ಆ ಪುರುಷನು; ನಾನೇ ಪರಮ ಪುರುಷನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಮುನಿರ್ಭಿಶಕ್ತಿರ್ಜಗದ್ಯೋನಿಃ ಸನಾತನೀ

ಮುನಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಶಕ್ತಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಶಾಶ್ವತ ಮೂಲವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನಾರಾಯಣಃ ಪರೋ ಽವ್ಯಕ್ತೋ ಮಾಯಾರೂಪ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ

ನಾರಾಯಣನು ಪರಮ, ಅವ್ಯಕ್ತ, ಮಾಯೆಯ ರೂಪ ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಯೋಜಯಾಮಿ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾಹಂ ಪುರುಷಂ ಪಞ್ಚವಿಂಶಕಮ್

ನಾನು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ತತ್ತ್ವವಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸೃಜತ್ಯಶೇಷಮೇವೇದಂ ಸ್ವಮೂರ್ತೇಃ ಪ್ರಕೃತೇರಜಃ

ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಜೋಗುಣದಿಂದ, ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ, ಅವನು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತವೈತತ್ ಕಥಿತಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ತ್ರಷ್ಟ್ವತ್ವಂ ಪರಮಾತ್ಮನಃ

ಪರಮಾತ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೆಂಬ ನಿನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ಪರಂ ಭಾವಂ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ರುದ್ರೋ ಮನೀಷಿಭಿಃ

ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ರುದ್ರನನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ದೃಷ್ಟಾ ಹಿ ಭವತಾ ನೂನಂ ವಿದ್ಯಾದೇಹಸ್ತ್ವಹಂ ತತಃ

ನೀನು ಇದನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನೋಡಿದ್ದೀಯೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪಿಯಾದವನು.

ವಿಷ್ಣುರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರಃ ಕಾಲ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ

ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಭಗವಂತ, ರುದ್ರ, ಕಾಲ—ಇವೆಲ್ಲ ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತದಾತ್ಮಕಂ ತದವ್ಯಕ್ತಂ ತದಕ್ಷರಮಿತಿ ಶ್ರುತಿಃ

ಅದು ಅವರ ಸ್ವರೂಪ, ಅದು ಅವ್ಯಕ್ತ, ಅದು ಅಕ್ಷರ ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಆಕಾಶಂ ನಿಷ್ಕಲಂ ಬ್ರಹ್ಮ ತಸ್ಮಾದನ್ಯನ್ನ ವಿದ್ಯತೇ

ಆಕಾಶವೇ ನಿರ್ವಿಕಾರ ಬ್ರಹ್ಮ; ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದು ಇಲ್ಲ.

ಸಂಪೂಜ್ಯೋ ವನ್ದನೀಯೋ ಽಹಂ ತತಸ್ತಂ ಪಶ್ಯ ಶಾಶ್ವತಮ್

ಆದಕಾರಣ ನಾನು ಪೂಜ್ಯನು, ಗೌರವಪಾತ್ರನು; ಆ ಶಾಶ್ವತನನ್ನು ನೀನು ನೋಡು.

ತತ್ರೈವ ಭಕ್ತಿಯೋಗೇನ ರುದ್ರಾಮಾರಾಧಯನ್ಮುನಿಃ

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಭಕ್ತಿಯೋಗದಿಂದ ಮುನಿಯು ರುದ್ರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.

ಸಂಸೇವ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಿದ್ವಾನ್ ಮುಚ್ಯತೇ ಸರ್ವಪಾತಕೈಃ

ಅವನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.