ಮತ್ಪ್ರೇರಿತೇನ ಭವತಾ ಸೃಷ್ಟಂ ಭುವನಮಣ್ಡಲಮ್
ನಾನು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದುದರಿಂದ ನೀನು ಈ ಲೋಕಮಂಡಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೆ.
ಆಜಗ್ಮುರ್ಯತ್ರ ತೌ ದೇವೌ ವೇದಾಶ್ಚತ್ವಾರ ಏವ ಹಿ
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು ಬಂದವು.
ಪ್ರೋಚುಃ ಸಂವಿಗ್ನಹೃದಯಾ ಯಾಥಾತ್ಮ್ಯಂ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ
ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆತಂಕದಿಂದ, ಅವರು ಪರಮೇಶ್ವರನ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ಯದಾಹುಸ್ತತ್ಪರಂ ತತ್ತ್ವಂ ಸ ದೇವಃ ಸ್ಯಾನ್ಮಹೇಶ್ವರಃ
ಅವರು ಪರಮ ತತ್ತ್ವವೆಂದು ಹೇಳುವುದೇ ಮಹೇಶ್ವರನು.
ಯಮಾಹುರೀಶ್ವರಂ ದೇವಂ ಸ ದೇವಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪಿನಾಕಧೃಕ್
ಅವರು ಈಶ್ವರನೆಂದು ಕರೆಯುವ ದೇವರು ಪಿನಾಕಧಾರಿ.
ಯೋಗಿಭಿರ್ವಿದ್ಯತೇ ತತ್ತ್ವಂ ಮಹಾದೇವಃ ಸ ಶಙ್ಕರಃ
ಯೋಗಿಗಳು ಅರಿಯುವ ತತ್ತ್ವವೇ ಮಹಾದೇವ ಶಂಕರನು.
ಮಹೇಶಂ ಪುರುಷಂ ರುದ್ರಂ ಸ ದೇವೋ ಭಗವಾನ್ ಭವಃ
ಮಹೇಶ, ಪುರುಷ, ರುದ್ರ—ಅವನೇ ಭಗವಾನ್ ಭವ.
ಶ್ರುತ್ವಾಹ ಪ್ರಹಸನ್ ವಾಕ್ಯಂ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾಪಿ ವಿಮೋಹಿತಃ
ಇದು ಕೇಳಿ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮನೂ ಕೂಡ ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಹಾಸ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ ಮಾತಾಡಿದನು.
ರಮತೇ ಭಾರ್ಯಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಪ್ರಮಥೈಶ್ಚಾತಿಗರ್ವಿತೈಃ
ಅವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಗರ್ವಿತರಾದ ಪ್ರಮಥರೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಮೂರ್ತೋ ಮೂರ್ತಿಮಾನ್ ಭೂತ್ವಾ ವಚಃ ಪ್ರಾಹ ಪಿತಾಮಹಮ್
ಆ ರೂಪರಹಿತನು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಕದಾಚಿದ್ ರಮತೇ ರುದ್ರಸ್ತಾದೃಶೋ ಹಿ ಮಹೇಶ್ವರಃ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರುದ್ರನು ಹೀಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅವನೇ ಮಹೇಶ್ವರನು.
ಸ್ವಾನನ್ದಭೂತಾ ಕಥಿತಾ ದೇವೀ ನಾಗನ್ತುಕಾ ಶಿವಾ
ಶಿವೆ ಎಂಬ ದೇವಿಯು ಅವನ ಸ್ವಾನಂದವೇ, ಹೊರಗಿನವಳು ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ನಾಜ್ಞಾನಮಗಮನ್ನಾಶಮೀಶ್ವರಸ್ಯೈವ ಮಾಯಯಾ
ಅಜ್ಞಾನವು ಅವನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಜಯಿಸಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಈಶ್ವರನ ಮಾಯೆಯಷ್ಟೇ.
ಪ್ರಾಪಶ್ಯದದ್ಭುತಂ ದಿವ್ಯಂ ಪೂರಯನ್ ಗಗನಾನ್ತರಮ್
ಅವನು ಆಕಾಶವನ್ನೆಲ್ಲ ತುಂಬಿದ ಅದ್ಭುತವಾದ ದೈವಿಕ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ವ್ಯೋಮಮಧ್ಯಗತಂ ದಿವ್ಯಂ ಪ್ರಾದುರಾಸೀದ್ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ
ಆಕಾಶದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ರೂಪವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ.
ತೇನ ತನ್ಮಣ್ಜಲಂ ಘೋರಮಾಲೋಕಯದನಿನ್ದಿತಮ್
ಆ ರೂಪದಿಂದ ಅವರು ಆ ಭಯಾನಕವಾದ, ದೋಷರಹಿತವಾದ ಜಲರಾಶಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಕ್ಷಣಾದದೃಶ್ಯತ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷೋ ನೀಲಲೋಹಿತಃ
ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಮಹಾನ್ ಪುರುಷನು, ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ವರ್ಣದಲ್ಲಿ, ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
ತಂ ಪ್ರಾಹ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶಙ್ಕರಂ ನೀಲಲೋಹಿತಮ್
ಆಗ ಭಗವಂತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ನೀಲಿ-ಕೆಂಪು ಶಂಕರನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಂ ಮಹೇಶಾನ್ ಮಾಮೇವ ಶರಣಂ ವ್ರಜ
ಮಹೇಶ್ವರನೇ, ನೀನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗು; ನನ್ನಲ್ಲೇ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹೋದು.
ಪ್ರಾಹಿಣೋತ್ ಪುರುಷಂ ಕಾಲಂ ಭೈರವಂ ಲೋಕದಾಹಕಮ್
ಅವನು ಕಾಲ ಭೈರವನೆಂಬ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.
ಚಕರ್ತ ತಸ್ಯ ವದನಂ ವಿರಿಞ್ಚಸ್ಯಾಥ ಪಞ್ಚಮಮ್
ಅವನು ವಿರಿಂಚಿಯ ಐದನೇ ತಲೆಯನ್ನು ಕಡಿದನು.
ಮಮಾರ ಚೇಶಯೋಗೇನ ಜೀವಿತಂ ಪ್ರಾಪ ವಿಶ್ವಸೃಕ್
ಈಶ್ವರನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ಸತ್ತನು, ಆದರೆ ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಮತ್ತೆ ಜೀವವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಸಮಾಸೀನಂ ಮಹಾದೇವ್ಯಾ ಮಹಾದೇವಂ ಸನಾತನಮ್
ಅವನು ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕೂತಿರುವ ಶಾಶ್ವತ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಕೋಟಿಸೂರ್ಯಪ್ರತೀಕಾಶಂ ಜಟಾಜೂಟವಿರಾಜಿತಮ್
ಅವನು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಜಟಾಮಂಡಲದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದನು.
ತ್ರಿಶೂಲಪಾಣಿಂ ದುಷ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಂ ಯೋಗಿನಂ ಭೂತಿಭೂಷಣಮ್
ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ, ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟವಾದ, ಯೋಗಿಯೂ, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನೂ ಆಗಿದ್ದನು.
ತಮಾದಿದೇವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಮಹಾದೇವಂ ದದರ್ಶ ಹ
ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ಆದಿದೇವ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಕಂಡನು.
ಸೋ ಽನನ್ತೈಶ್ವರ್ಯಯೋಗಾತ್ಮಾ ಮಹೇಶೋ ದೃಶ್ಯತೇ ಕಿಲ
ಅನಂತ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳ ಯೋಗದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಮಹೇಶ್ವರನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಕೃತ್ಪ್ರಣಾಮಮಾತ್ರೇಣ ಸ ರುದ್ರಃ ಖಲು ದೃಶ್ಯತೇ
ಒಮ್ಮೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದರೂ ಆ ರುದ್ರನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವಿಮೋಚಯತಿ ಲೋಕಾನಾಂ ನಾಯಕೋ ದೃಶ್ಯತೇ ಕಿಲ
ಅವನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವ ನಾಯಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವಿದನ್ತಿ ವಿಮಲಂ ರೂಪಂ ಸ ಶಂಭುರ್ದೃಶ್ಯತೇ ಕಿಲ
ಅವನ ಶುದ್ಧ ರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ; ಶಂಭು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.