ಕೂರ್ಮಪುರಾಣಮ್

ಶರೀರಶೋಷಣಂ ಪ್ರಾಹುಸ್ತಾಪಸಾಸ್ತಪ ಉತ್ತಮಮ್

ದೇಹವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸೆಂದು ತಪಸ್ವಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸತ್ತ್ವಶುದ್ಧಿಕರಂ ಪುಂಸಾಂ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಂ ಪರಿಚಕ್ಷತೇ

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದ ಫಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಉತ್ತರೋತ್ತರವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಂ ಪ್ರಾಹುರ್ವೇದಾರ್ಥವೇದಿನಃ

ವೇದಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಭೇದಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯೋ ವಾಚಿಕಃ ಪ್ರೋಕ್ತ ಉಪಾಂಶೋರಥ ಲಕ್ಷಣಮ್

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದರ ಲಕ್ಷಣವು ಉಪಾಂಶ ಜಪವೂ ಆಗಿದೆ.

ಉಪಾಂಶುರೇಷ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಃ ಸಾಹಸ್ರೋ ವಾಚಿಕಾಜ್ಜಪಃ

ಉಪಾಂಶ ಜಪವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದು ಉಚ್ಚರಿತ ಜಪಕ್ಕಿಂತ ಸಾವಿರ ಪಟ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಚಿನ್ತನಂ ಸರ್ವಶಬ್ದಾನಾಂ ಮಾನಸಂ ತಂ ಜಪಂ ವಿದುಃ

ಎಲ್ಲಾ ಪದಗಳ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ಜಪವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಯಾ ಧೀಸ್ತಾಮೃಷಯಃ ಪ್ರಾಹುಃ ಸಂತೋಷಂ ಸುಖಲಕ್ಷಣಮ್

ಯಾವ ಧೈರ್ಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಋಷಿಗಳು ತೃಪ್ತಿಯೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮೃಜ್ಜಲಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ಮೃತಂ ಬಾಹ್ಯಂ ಮನಃಶುದ್ಧಿರಥಾನ್ತರಮ್

ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು, ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಶುದ್ಧಿಯೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಸುನಿಶ್ಚಲಾ ಶಿವೇ ಭಕ್ತಿರೇತದೀಶ್ವರಪೂಜನಮ್

ಅಚಂಚಲವಾದ ಶಿವನ ಭಕ್ತಿಯೇ ಈಶ್ವರನ ಪೂಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಣಃ ಸ್ವದೇಹಜೋ ವಾಯುರಾಯಾಮಸ್ತನ್ನಿರೋಧನಮ್

ಪ್ರಾಣವೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ವಾಯು; ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದೇ ಆಯಾಮ.

ಸ ಏವ ದ್ವಿವಿಧಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಸಗರ್ಭೋ ಽಗರ್ಭ ಏವ ಚ

ಈ ಆಯಾಮಕ್ಕೆ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಒಂದು ಒಳಗಿಡುವದೊಡನೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಒಳಗಿಡದೆ.

ಮಧ್ಯಮಃ ಪ್ರಾಣಸಂರೋಧಃ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶನ್ಮಾತ್ರಿಕೋತ್ತಮಃ

ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಾಣನಿಯಂತ್ರಣವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು, ಅದು ಮೂವತ್ತಾರು ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದು.

ಮನ್ದಮಧ್ಯಮಮುಖ್ಯಾನಾಮಾನನ್ದಾದುತ್ತಮೋತ್ತಮಃ

ಮಂದ, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ, ಆನಂದದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.

ಏತದ್ ವೈ ಯೋಗಿನಾಮುಕ್ತಂ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್

ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಇದೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತ್ರಿರ್ಜಪೇದಾಯತಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ

ಯಾವಾಗ ಉಸಿರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಪ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನೇ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರೇಷು ಯೋಗಿಭಿರ್ಯತಮಾನಸೈಃ

ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರು ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಮ್ಯೇನ ಸಂಸ್ಥಿತಿರ್ಯಾ ಸಾ ಕುಮ್ಭಕಃ ಪರಿಗೀಯತೇ

ಯಾವ ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿ ಸಾಧಿತವಾಗುತ್ತದೋ, ಅದನ್ನೇ ಕುಂಭಕ ಎಂದು ಹೊಗಳಲಾಗಿದೆ.

ನಿಗ್ರಹಃ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಸದ್ಭಿಃ ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರಸ್ತು ಸತ್ತಮಾಃ

ನಿಯಂತ್ರಣವೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಉತ್ತಮರು ಅದನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆಯುವುದು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಏವಮಾದಿಷು ದೇಶೇಷು ಧಾರಣಾ ಚಿತ್ತಬನ್ಧನಮ್

ಇಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿಯುವುದೇ ಧಾರಣೆ.

ವೃತ್ತ್ಯನ್ತರೈರಸಂಸೃಷ್ಟಾ ತದ್ಧ್ಯಾನಂ ಸೂರಯೋ ವಿದುಃ

ಬೇರೆ ಮನೋವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆವದೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಅದನ್ನೇ ಋಷಿಗಳು ಧ್ಯಾನವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರತ್ಯಯೋ ಹ್ಯರ್ಥಮಾತ್ರೇಣ ಯೋಗಸಾಧನಮುತ್ತಮಮ್

ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದೇ ಯೋಗದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನ.

ಧ್ಯಾನಂ ದ್ವಾದಶಕಂ ಯಾವತ್ ಸಮಾಧಿರಭಿಧೀಯತೇ

ಹನ್ನೆರಡು ಚಕ್ರಗಳವರೆಗೆ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಧನಾನಾಂ ಚ ಸರ್ವೇಷಾಮೇತತ್ಸಾಧನಮುತ್ತಮಮ್

ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ.

ಸಮಾಸೀತಾತ್ಮನಃ ಪದ್ಮಮೇತದಾಸನಮುತ್ತಮಮ್

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾಸನವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಸನವಾಗಿದೆ.

ಆಸೀತಾರ್ಧಾಸನಮಿದಂ ಯೋಗಸಾಧನಮುತ್ತಮಮ್

ಈ ಅರ್ಧಾಸನವೇ ಯೋಗಸಾಧನೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

ಸಮಾಸೀತಾತ್ಮನಃ ಪ್ರೋಕ್ತಮಾಸನಂ ಸ್ವಸ್ತಿಕಂ ಪರಮ್

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಸ್ತಿಕಾಸನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಗ್ನ್ಯಭ್ಯಾಸೇ ಜಲೇ ವಾಪಿ ಶುಷ್ಕಪರ್ಣಚಯೇ ತಥಾ

ಅಗ್ನಿಯ ಹತ್ತಿರ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಣ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೂ,

ಸಶಬ್ದೇ ಸಭಯೇ ವಾಪಿ ಚೈತ್ಯವಲ್ಮೀಕಸಂಚಯೇ

ಶಬ್ದವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಭಯವಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚೈತ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಹುಳಿಯ ಗುಡ್ಡೆಗಳು ತುಂಬಿರುವ ಕಡೆ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಾರದು.

ನಾಚರೇದ್ ದೇಹಬಾಧೇ ವಾ ದೌರ್ಮನಸ್ಯಾದಿಸಂಭವೇ

ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೋವು ಇದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಳವಳ, ದುಃಖ ಇತ್ಯಾದಿ ಉಂಟಾದಾಗ ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಬಾರದು.