ಕೂರ್ಮಪುರಾಣಮ್

ತೇಷಾಂ ಪತಿರಹಂ ದೇವಃ ಸ್ಮೃತಃ ಪಶುಪತಿರ್ಬುಧೈಃ

ಅವರಲ್ಲಿ ನಾನು ದೇವತೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪಶುಪತಿಯಾಗಿ ನೆನಪಿಸುವ ದೇವರು.

ಮಾಮೇವ ಮೋಚಕಂ ಪ್ರಾಹುಃ ಪಶೂನಾಂ ವೇದವಾದಿನಃ

ವೇದಜ್ಞರು ಪಶುಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿದಾತನು ನಾನು ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಮೃತೇ ಪರಮಾತ್ಮಾನಂ ಭೂತಾಧಿಪತಿಮವ್ಯಯಮ್

ನನ್ನ ಹೊರತು ಪರಮಾತ್ಮ, ಭೂತಾಧಿಪತಿ, ಅವಿನಾಶಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

ಏತೇ ಪಾಶಾಃ ಪಶುಪತೇಃ ಕ್ಲೇಶಾಶ್ಚ ಪಶುಬನ್ಧನಾಃ

ಇವು ಪಶುಪತಿಯ ಬಂಧಗಳು, ಪಶುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ದುಃಖಗಳು.

ಏತಾಃ ಪ್ರಕೃತಯಸ್ತ್ವಷ್ಟೌ ವಿಕಾರಾಶ್ಚ ತಥಾಪರೇ

ಇವು ಎಂಟು ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನಿತರ ರೂಪಾಂತರಗಳು.

ಪಾಯೂಪಸ್ಥಂ ಕರೌ ಪಾದೌ ವಾಕ್ ಚೈವ ದಶಮೀ ಮತಾ

ಗುದ, ಲಿಂಗ, ಎರಡು ಕೈಗಳು, ಎರಡು ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾತು ಹತ್ತನೇದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತ್ರಯೋವಿಂಶತಿರೇತಾನಿ ತತ್ತ್ವಾನಿ ಪ್ರಾಕೃತಾನಿ ತು

ಈ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ಮೂಲ ತತ್ತ್ವಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.

ಅನಾದಿಮಧ್ಯನಿಧನಂ ಕಾರಣಂ ಜಗತಃ ಪರಮ್

ಆದಿಯೂ ಇಲ್ಲದ, ಮಧ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ, ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ, ಜಗತ್ತಿನ ಪರಮ ಕಾರಣ.

ಸಾಮ್ಯಾವಸ್ಥಿತಿಮೇತೇಷಾಮವ್ಯಕ್ತಂ ಪ್ರಕೃತಿಂ ವಿದುಃ

ಇವುಗಳ ಸಮಸ್ಥಿತಿ ಅವ್ಯಕ್ತ, ಅದನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಗುಣಾನಾಂ ಬುದ್ಧಿವೈಷಮ್ಯಾದ್ ವೈಷಮ್ಯಂ ಕವಯೋ ವಿದುಃ

ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವುದು ಬುದ್ಧಿಯ ಭೇದದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಮಯ್ಯರ್ಪಿತಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ನಿಬನ್ಧಾಯ ವಿಮುಕ್ತಯೇ

ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಕರ್ಮಗಳು ಬಂಧನಕ್ಕೂ, ಮುಕ್ತಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಕ್ಲೇಶಾಖ್ಯಾನಚಲಾನ್ ಪ್ರಾಹುಃ ಪಾಶಾನಾತ್ಮನಿಬನ್ಧನಾನ್

ದುಃಖವೆಂದು ಕರೆಯುವ ಬಂಧಗಳು ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವ ಪಾಶಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿರವ್ಯಕ್ತಾ ಸಾ ಶಕ್ತಿರ್ಮಯಿ ತಿಷ್ಠತಿ

ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿ ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಆ ಶಕ್ತಿ ನನ್ನೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿದೆ.

ವಿಕಾರಾ ಮಹದಾದೀನಿ ದೇವದೇವಃ ಸನಾತನಃ

ಮಹತ್ತಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಶಾಶ್ವತ ದೇವದೇವನಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.

ತಮಾಹುರಗ್ರ್ಯಂ ಪುರುಷಂ ಪುರಾಣಮ್

ಅವನನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರುಷನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯೇನಾಸೌ ತರತೇ ಜನ್ತುರ್ಘೋರಂ ಸಂಸಾರಸಾಗರಮ್

ಯಾರಿಂದ ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಭಯಾನಕ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತದೆಯೋ ಅವನೇ.

ಏಕಾಕೀ ಭಗವಾನುಕ್ತಃ ಕೇವಲಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದು, ಭಗವಂತನು, ಏಕಮಾತ್ರ ಪರಮೇಶ್ವರನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು.

ಮೂಲಂ ಮಾಯಾಭಿಧಾನಂ ತು ತತೋ ಜಾತಮಿದಂ ಜಗತ್

ಮೂಲವೆಂದರೆ ಮಾಯೆ; ಅದರಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತು ಹುಟ್ಟಿದೆ.

ತನ್ಮಾತ್ರಾಣಿ ಮಹಾಭೂತಾನೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ ಜಜ್ಞಿರೇ

ಅದರಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳು, ಮಹಾಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ತಸ್ಮಿನ್ ಜಜ್ಞೇ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ ಮಚ್ಛಕ್ತ್ಯಾ ಚೋಪಬೃಂಹಿತಃ

ಅದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ನ ಮಾಂ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಪಿತರಂ ಮಾಯಯಾ ಮಮ ಮೋಹಿತಾಃ

ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾದವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯಾಗಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

ತಾಸಾಂ ಮಾಯಾ ಪರಾ ಯೋನಿರ್ಮಾಮೇವ ಪಿತರಂ ವಿದುಃ

ಅವರಲ್ಲಿ ಮಾಯೆ ಪರಮ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದು, ನನ್ನನ್ನೇ ತಂದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಸ ಧೀರಃ ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ನ ಮೋಹಮಧಿಗಚ್ಛತಿ

ಆ ಧೀರನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಓಙ್ಕಾರಮೂರ್ತಿರ್ಭಗವಾನಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ನಾನೇ ಓಂಕಾರರೂಪಿಯಾದ ಭಗವಂತನು, ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ.

ವಿನಶ್ಯತ್ಸ್ವವಿನಶ್ಯನ್ತಂ ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸ ಪಶ್ಯತಿ

ನಾಶವಾಗುವವರಲ್ಲಿ ಅವಿನಾಶಿಯನ್ನು ನೋಡುವವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.

ನ ಹಿನಸ್ತ್ಯಾತ್ಮನಾತ್ಮಾನಂ ತತೋ ಯಾತಿ ಪರಾಙ್ಗತಿಮ್

ತಾನೇ ತನ್ನನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಪಡಿಸದೆ, ಆಮೇಲೆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಧಾನವಿನಿಯೋಗಜ್ಞಃ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಧಿಗಚ್ಛತಿ

ಪ್ರಧಾನದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಷಡಾಹುರಙ್ಗಾನಿ ಮಹೇಶ್ವರಸ್ಯ

ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಆರು ಅಂಗಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಬನ್ಧಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ವಿನಿಯೋಗೋ ಽಪಿ ತೇನ

ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪಯೋಗವನ್ನೂ ಅವನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.