ಕೂರ್ಮಪುರಾಣಮ್

ಚತುರ್ಮುಖಃ ಸ ಭಗವಾನ್ ಜಗತ್ಸೃಷ್ಟೌ ಪ್ರವರ್ತತೇ

ಆ ಭಗವಂತನು ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ.

ಸತ್ತ್ವಂ ಗುಣಮುಪಾಶ್ರಿತ್ಯ ವಿಷ್ಣುರ್ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಃ ಸ್ವಯಮ್

ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯನಾದ ವಿಷ್ಣುನು ಸ್ವತಃ ಸತ್ವಗುಣವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಮೋಗುಣಂ ಸಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ರುದ್ರಃ ಸಂಹರತೇ ಜಗತ್

ರುದ್ರನು ತಮೋಗುಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಏಕಧಾ ಸ ದ್ವಿಧಾ ಚೈವ ತ್ರಿಧಾ ಚ ಬಹುಧಾ ಪುನಃ

ಅವನು ಒಬ್ಬನೆ, ಎರಡು ರೂಪದಲ್ಲೂ, ಮೂರು ರೂಪದಲ್ಲೂ, ಮತ್ತೆ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವನು.

ನಾನಾಕೃತಿಕ್ರಿಯಾರೂಪನಾಮವನ್ತಿ ಸ್ವಲೀಲಯಾ

ತಾನೇ ಇಚ್ಛಿಸಿದಂತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪ, ಕ್ರಿಯೆ, ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸೃಜತೇ ಗ್ರಸತೇ ಚೈವ ವೀಕ್ಷತೇ ಚ ವಿಶೇಷತಃ

ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ, ಗ್ರಸಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.

ಗುಣಾತ್ಮಕತ್ವಾತ್ ತ್ರೈಕಾಲ್ಯೇ ತಸ್ಮಾದೇಕಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ

ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಒಬ್ಬನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದಿತ್ವಾದಾದಿದೇವೋ ಽಸೌ ಅಜಾತತ್ವಾದಜಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಮೊದಲವನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಆದಿದೇವನೆಂದು, ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲದವನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಅಜನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದೇವೇಷು ಚ ಮಹಾದೇವೋ ಮಾಹದೇವ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ

ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನು 'ಮಾಹಾದೇವ'ನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ವಶಿತ್ವಾದಪ್ಯವಶ್ಯತ್ವಾದೀಶ್ವರಃ ಪರಿಭಾಷಿತಃ

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೂ ಒಳಗಾಗದಿರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಈಶ್ವರನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅನುತ್ಪಾದಾಚ್ಚ ಪೂರ್ವತ್ವಾತ್ ಸ್ವಯಂಭೂರಿತಿ ಸ ಸ್ಮೃತಃ

ಹುಟ್ಟದೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಮೊದಲವನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ವಯಂಭುವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹರಃ ಸಂಸಾರಹರಣಾದ್ ವಿಭುತ್ವಾದ್ ವಿಷ್ಣುರುಚ್ಯತೇ

ಸಂಸಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅವನು ಹರನೆಂದು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅವನು ವಿಷ್ಣುವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಸರ್ವವಿಜ್ಞಾನಾತ್ ಸರ್ವಃ ಸರ್ವಮಯೋ ಯತಃ

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವುದರಿಂದ ಅವನು ಸರ್ವಜ್ಞನು, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಸರ್ವರೂಪನು.

ತಾರಣಾತ್ ಸರ್ವದುಃ ಖಾನಾಂ ತಾರಕಃ ಪರಿಗೀಯತೇ

ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವನನ್ನು ತಾರಕನೆಂದು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ.

ಅನೇಕಭೇದಭಿನ್ನಸ್ತು ಕ್ರೀಡತೇ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ಲೀಲೆಯಿಂದ ಆಡುತ್ತಾನೆ.

ಅಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕೋ ವಿಪ್ರಾ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಂ ಸೃಷ್ಟಿಂ ನಿಬೋಧತ

ಮುನಿಗಳೇ, ಯೋಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.

ನ ಶಕ್ಯತೇ ಸಮಾಖ್ಯಾತುಂ ಬಹುವರ್ಷೈರಪಿ ಸ್ವಯಮ್

ಅದು ಸ್ವತಃ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗದು.

ಸ ಏವ ಸ್ಯಾತ್ ಪರಃ ಕಾಲಃ ತದನ್ತೇ ಪ್ರತಿಸೃಜ್ಯತೇ

ಅದೇ ಪರಮ ಕಾಲ, ಅದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.

ತತ್ ಪರಾಖ್ಯಂ ತದರ್ಧಂ ಚ ಪರಾರ್ಧಮಭಿದೀಯತೇ

ಅದನ್ನು ಪರಾರ್ಧವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದರ ಅರ್ಧಕ್ಕೂ ಪರಾರ್ಧ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಕಾಷ್ಠಾಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ ಕಲಾ ತ್ರಿಂಶತ್ ಕಲಾ ಮೌಹೂರ್ತಿಕೀ ಗತಿಃ

ಮೂವತ್ತು ಕಾಷ್ಠೆಗಳು ಒಂದು ಕಲಾ, ಮೂವತ್ತು ಕಲೆಗಳು ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತ.

ಅಹೋರಾತ್ರಾಣಿ ತಾವನ್ತಿ ಮಾಸಃ ಪಕ್ಷದ್ವಯಾತ್ಮಕಃ

ಅಷ್ಟು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳು ಸೇರಿ, ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಆಗುತ್ತದೆ.

ಅಯನಂ ದಕ್ಷಿಣಂ ರಾತ್ರಿರ್ದೇವಾನಾಮುತ್ತರಂ ದಿನಮ್

ದಕ್ಷಿಣಾಯನ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ರಾತ್ರಿಯಂತೆ, ಉತ್ತರಾಯನ ಅವರ ಹಗಲು.

ಚತುರ್ಯುಗಂ ದ್ವಾದಶಭಿಃ ತದ್ವಿಭಾಗಂ ನಿಬೋಧತ

ಒಂದು ಚತುರ್ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಭಾಗಗಳಿವೆ; ಅದರ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.

ತಸ್ಯ ತಾವಚ್ಛತೀ ಸನ್ಧ್ಯಾ ಸನ್ಧ್ಯಾಂಶಶ್ಚ ಕೃತಸ್ಯ ತು

ಅದರ ಶತ ಭಾಗವು ಸಂಧ್ಯೆ, ಕೃತಯುಗದ ಸಂಧ್ಯೆಯೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.

ಅಂಶಕಂ ಷಟ್ಶತಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಕೃಸನ್ಧ್ಯಾಂಶಕಂ ವಿನಾ

ಅದರಲ್ಲಿಂದ ಆರು ನೂರಷ್ಟು ಭಾಗ, ಕೃತಯುಗದ ಸಂಧ್ಯೆ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.

ತ್ರೇತಾದ್ವಾಪರತಿಷ್ಯಾಣಾಂ ಕಾಲಜ್ಞಾನೇ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್

ತ್ರೇತಾ, ದ್ವಾಪರ ಮತ್ತು ಕಲಿ ಯುಗಗಳ ಕಾಲದ ವಿವರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತದೇಕಸಪ್ತತಿಗುಣಂ ಮನೋರನ್ತರಮುಚ್ಯತೇ

ಅದರ ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಪಟ್ಟು ಒಂದು ಮನ್ವಂತರವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವಾಯಂಭುವಾದಯಃ ಸರ್ವೇ ತತಃ ಸಾವರ್ಣಿಕಾದಯಃ

ಸ್ವಾಯಂಭುವಾದಿ ಎಲ್ಲರೂ, ನಂತರ ಸಾವರ್ಣಿಕಾದಿ ಮತ್ತಿತರರೂ.

ಪೂರ್ಣಂ ಯುಗಸಹಸ್ತ್ರಂ ವೈ ಪರಿಪಾಲ್ಯಾ ನರೇಶ್ವರೈಃ

ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳನ್ನು ಮಾನವರ ರಾಜರು ಪೋಷಿಸಬೇಕು.