ತತ್ಪ್ರಸಾದಾದಸೌ ವ್ಯಾಸಂ ವೇದಾನಾಮಕರೋತ್ ಪ್ರಭುಃ
ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಆ ಪ್ರಭು ವ್ಯಾಸನನ್ನು ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸುವವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
ಪೈಲಂ ತೇಷಾಂ ಚತುರ್ಥಂ ಚ ಪಞ್ಚಮಂ ಮಾಂ ಮಹಾಮುನಿಃ
ಆ ಮಹಾಮುನಿಯು ಪೈಲನನ್ನು ಅವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯವನಾಗಿ, ನನ್ನನ್ನು ಐದನೆಯವನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.
ಯಜುರ್ವೇದಪ್ರವಕ್ತಾರಂ ವೈಶಮ್ಪಾಯನಮೇವ ಚ
ಯಜುರ್ವೇದವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವವನಾಗಿ ವೈಶಂಪಾಯನನನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
ಇತಿಹಾಸಪುರಾಣಾನಿ ಪ್ರವಕ್ತುಂ ಮಾಮಯೋಜಯತ್
ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು.
ಚಾತುರ್ಹೇತ್ರಮಭೂದ್ ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತೇನ ಯಜ್ಞಮಥಾಕರೋತ್
ಯಾರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಹೋಮದ ಪುರೋಹಿತರೂ ಹುಟ್ಟಿದರೋ, ಅವನೇ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
ಔದ್ಗಾತ್ರಂ ಸಾಮಭಿಶ್ಚಕ್ರೇ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವಂ ಚಾಪ್ಯಥರ್ವಭಿಃ
ಸಾಮಗಾನಗಳಿಂದ ಉದ್ಗಾತೃ ಸ್ಥಾನವನ್ನು, ಅಥರ್ವಣ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಯಜೂಂಷಿ ಚ ಯಜುರ್ವೇದಂ ಸಾಮವೇದಂ ಚ ಸಾಮಭಿಃ
ಯಜುರ್ವೇದಕ್ಕೆ ಯಜುರ್ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು, ಸಾಮವೇದಕ್ಕೆ ಸಾಮಗಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು.
ಶಾಖಾನಾಂ ತು ಶತೇನೈವ ಯಜುರ್ವೇದಮಥಾಕರೋತ್
ಯಜುರ್ವೇದವನ್ನು ನೂರು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸಿದನು.
ಅಥರ್ವಾಣಮಥೋ ವೇದಂ ಬಿಭೇದ ನವಕೇನ ತು
ಅಥರ್ವವೇದವನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು.
ಸೋ ಽಯಮೇಕಶ್ಚತುಷ್ಪಾದೋ ವೇದಃ ಪೂರ್ವಂ ಪುರಾತನಾತ್
ಈ ಒಂದು ವೇದವು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇತ್ತು.
ವೇದವೇದ್ಯೋ ಹಿ ಭಗವಾನ್ ವಾಸುದೇವಃ ಸನಾತನಃ
ವೇದವನ್ನು ಅರಿಯುವವನೂ, ಅರಿಯಬೇಕಾದುದೂ ಆಗಿರುವ ಭಗವಂತ ವಾಸುದೇವನು ಶಾಶ್ವತನು.
ಏತತ್ ಪರತರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಜ್ಯೋತಿರಾನನ್ದಮುತ್ತಮಮ್
ಇದು ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮ, ಉನ್ನತ ಪ್ರಕಾಶವೂ ಪರಮಾನಂದವೂ ಆಗಿದೆ.
ವೇದವೇದ್ಯಮಿಮಂ ವೇತ್ತಿ ವೇದಂ ವೇದಪರೋ ಮುನಿಃ
ವೇದದ ಮೂಲಕ ಅರಿಯಬೇಕಾದ ಈ ವೇದವನ್ನು ವೇದಪರ ಮುನಿಯು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಸ ಏವ ವೇದೋ ವೇದ್ಯಶ್ಚ ತಮೇವಾಶ್ರಿತ್ಯ ಮುಚ್ಯತೇ
ಅವನೇ ವೇದವೂ, ಅರಿಯಬೇಕಾದುದೂ; ಅವನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರೆ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಅವೇದಂ ಚ ವಿಜಾನಾತಿ ಪಾರಾಶರ್ಯೋ ಮಹಾಮುನಿಃ
ಪರಾಶರನ ಮಗ ಮಹಾಮುನಿಯು ವೇದವಲ್ಲದದನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ.
ಮಹಾದೇವಾವತಾರಾಣಿ ಕಲೌ ಶೃಣುತ ಸುವ್ರತಾಃ
ಧರ್ಮಪ್ರಿಯರೇ, ಈಗ ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನ ಅವತಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿರಿ.
ನಾಮ್ನಾ ಹಿತಾಯ ವಿಪ್ರಾಣಾಮಭೂದ್ ವೈವಸ್ವತೇ ಽನ್ತರೇ
ವೈವಸ್ವತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಇದ್ದನು.
ತಸ್ಯ ಶಿಷ್ಯಾಃ ಶಿಖಾಯುಕ್ತಾ ವಭೂವುರಮಿತಪ್ರಭಾಃ
ಅವನ ಶಿಷ್ಯರು ಜಟೆ ಧರಿಸಿ, ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದರು.
ಚತ್ವಾರಸ್ತೇ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವೇದಪಾರಗಾಃ
ಆ ನಾಲ್ಕು ಜನರು ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಲೋಕಾಕ್ಷಿರಥ ಯೋಗೀನ್ದ್ರೋ ಜೈಗೀಷವ್ಯಸ್ತು ಸಪ್ತಮೇ
ಏಳನೇಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಕ್ಷಿರಥ ಯೋಗಿಗಳ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದನು, ಜೊತೆಗೆ ಜೈಗೀಷವ್ಯನೂ ಇದ್ದನು.
ಭೃಗುಸ್ತು ದಶಮೇ ಪ್ರೋಕ್ತಸ್ತಸ್ಮಾದುಗ್ರಃ ಪರಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಹತ್ತನೇಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೃಗು ಇದ್ದನು, ಅವನಿಂದ ಉಗ್ರ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಜನಿಸಿದನು.
ಚತುರ್ದಶೇ ಗೌತಮಸ್ತು ವೇದಶೀರ್ಷಾ ತತಃ ಪರಮ್
ಹದಿನಾಲ್ಕನೇಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೌತಮನು, ವೇದಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ, ನಂತರ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದನು.
ಜಟಾಮಾಲ್ಯಟ್ಟಹಾಸಶ್ಚ ದಾರುಕೋ ಲಾಙ್ಗಲೀ ಕ್ರಮಾತ್
ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜಟಾಮಾಲಿ, ಅಟ್ಟಹಾಸ, ದಾರುಕ, ಲಾಂಗಲಿ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.
ಸಹಿಷ್ಣುಃ ಸೋಮಶರ್ಮಾ ಚ ನಕುಲೀಶೋ ಽನ್ತಿಮೇ ಪ್ರಭುಃ
ಸಹಿಷ್ಣು, ಸೋಮಶರ್ಮ, ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವಾದ ನಕುಲೀಶನು ಇದ್ದನು.
ತೀರ್ಥೇ ಕಾಯಾವತಾರೇ ಸ್ಯಾದ್ ದೇವೇಶೋ ನಕುಲೀಶ್ವರಃ
ಕಾಯಾವತಾರ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದೇವೇಶನು ನಕುಲೀಶ್ವರನಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಶಿಷ್ಯಾ ಬಭೂವುಶ್ಚಾನ್ಯೇಷಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಾಃ
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶಿಷ್ಯರು ಇದ್ದರು, ಅವರು ಮಹಾನ್ಮುನಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.
ಕ್ರಮೇಣ ತಾನ್ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯೋಗಿನೋ ಯೋಗವಿತ್ತಮಾನ್
ಆ ಯೋಗಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾರು ಇದ್ದರೆಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ವಿಕೇಶಶ್ಚ ವಿಶೋಕಶ್ಚ ವಿಶಾಪಶ್ಶಾಪನಾಶನಃ
ವಿಕೇಶ, ವಿಶೋಕ, ವಿಶಾಪ, ಹಾಗೂ ಶಾಪನಾಶನ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.
ಸನಃ ಸನಾತನಶ್ಚೈವ ಮುಕಾರಶ್ಚ ಸನನ್ದನಃ
ಸನ, ಸನಾತನ, ಮುಕಾರ ಮತ್ತು ಸನಂದನ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.
ಸುಧಾಮಾ ವಿರಜಾಶ್ಚೈವ ಶಙ್ಖಪಾತ್ರಜ ಏವ ಚ
ಸುಧಾಮಾ, ವಿರಜಾ ಮತ್ತು ಶಂಖಪಾತ್ರಜ ಕೂಡ ಇದ್ದರು.