ಕೂರ್ಮಪುರಾಣಮ್

ಸೌರೋ ಽಙ್ಗಿರಾಶ್ಚ ವಕ್ರಶ್ಚ ಜ್ಞೇಯಾ ಮನ್ದವಿಚಾರಿಣಃ

ಶನಿಯು, ಅಂಗಿರಸನು ಮತ್ತು ವಕ್ರನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಸೂರ್ಯಃ ಸೌಮೋ ಬುಧಶ್ಚೈವ ಭಾರ್ಗವಶ್ಚೈವ ಶೀಘ್ರಗಾಃ

ಸೂರ್ಯನು, ಚಂದ್ರನು, ಬುದ್ಧನು ಮತ್ತು ಭಾರ್ಗವನು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವರು.

ತದಾ ಸರ್ವಗ್ರಹಾಣಾಂ ಸ ಸೂರ್ಯೋ ಽಧಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಕೆಳಗಡೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನಕ್ಷತ್ರಮಣ್ಡಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಸೋಮಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ

ಚಂದ್ರನಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವೃತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ವಕ್ರಸ್ತು ಭಾರ್ಗವಾದೂರ್ಧ್ವಂ ವಕ್ರಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ

ವಕ್ರನು ಭಾರ್ಗವನಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ, ವಕ್ರನಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ಋಷೀಣಾಂ ಚೈವ ಸಪ್ತಾನಾನ್ಧ್ರು ವಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ

ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ರುವನಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಈಷಾದಣ್ಡಸ್ತಥೈವ ಸ್ಯಾದ್ ದ್ವಿಗುಣೋ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ

ಆ ದಂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ವಕ್ರವಾಗಿ, ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರುವುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಯೋಜನಾನಾಂ ತು ತಸ್ಯಾಕ್ಷಸ್ತತ್ರ ಚಕ್ರಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್

ಆ ರಥದ ಅಕ್ಷವು ಒಂದು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂವತ್ಸರಮೇಯ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಕಾಲಚಕ್ರಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಕಾಲಚಕ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

ಪಞ್ಚಾನ್ಯಾನಿ ತು ಸಾರ್ಧಾನಿ ಸ್ಯನ್ದನಸ್ಯ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಆ ರಥದ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಐದು ಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಯೋಜನ ಸೇರಿವೆ.

ಹ್ರಸ್ವೋ ಽಕ್ಷಸ್ತದ್ಯುಗಾರ್ಧೇನ ಧ್ರುವಾಧಾರೇ ರಥಸ್ಯ ತು

ಧ್ರುವದ ಆಧಾರದ ಬಳಿಯ ಅಕ್ಷವು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಅರ್ಧ ಯುಗ ಕಡಿಮೆ ಉದ್ದವಿದೆ.

ಹಯಾಶ್ಚ ಸಪ್ತ ಛನ್ದಾಂಸಿ ತನ್ನಾಮಾನಿ ನಿಬೋಧತ

ಆ ರಥದ ಏಳು ಕುದುರೆಗಳು ಛಂದಸ್ಸುಗಳಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಅನಷ್ಟುಪ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಬಿತ್ಯುಕ್ತಾಶ್ಛನ್ದಾಂಸಿ ಹರಯೋ ಹರೇಃ

ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಮತ್ತು ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ಎಂಬ ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಹರಿ ದೇವರ ಕುದುರೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣೇ ನ ಯಮಸ್ಯಾಥ ವರುಣಸ್ಯ ತು ಪಶ್ಚಿಮೇ

ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಯಮನ ಲೋಕವಿದೆ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ವರुणನ ಲೋಕವಿದೆ.

ಅಮರಾವತೀ ಸಂಯಮನೀ ಸುಖಾ ಚೈವ ವಿಭಾ ಕ್ರಮಾತ್

ಅಮರಾವತಿ, ಸಂಯಮನಿ, ಸುಖಾ ಮತ್ತು ವಿಭಾ ಎಂಬ ನಗರಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವುಗಳಿವೆ.

ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಚಕ್ರಮಾದಾಯ ದೇವದೇವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಸಪ್ತದ್ವೀಪೇಷು ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾ ನಿಶಾಮಧ್ಯಸ್ಯ ಸಂಮುಖಮ್

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ರಾತ್ರಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳೆಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಅಶೇಷಾಸು ದಿಶಾಸ್ವೇವ ತಥೈವ ವಿದಿಶಾಸು ಚ

ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅವನು ಹಾಜರಿರುತ್ತಾನೆ.

ಕರೋತ್ಯಹಸ್ತಥಾ ರಾತ್ರಿಂ ವಿಮುಞ್ಚನ್ ಮೇದಿನೀಂ ದ್ವಿಜಾಃ

ಹೀಗಾಗಿ, ಅವನು ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾ, ದ್ವಿಜರೆ.

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಕಥಿತಂ ಸದ್ಭಿರ್ಲೋಕಾನಾಂ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಾಃ

ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಸದ್ಭಾವಿಗಳಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಭವತ್ಯಸ್ಮಾತ್ ಜಗತ್ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಸದೇವಾಸುರಮಾನುಷಮ್

ಇದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ಮಾನವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ದ್ಯುತಿರ್ದ್ಯುತಿಮತಾಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಯತ್ತೇಜಃ ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕಮ್

ಎಲ್ಲ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯರ ಕಿರಣಗಳು, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

ಸೂರ್ಯ ಏವ ತ್ರಿಲೋಕಸ್ಯ ಮೂಲಂ ಪರಮದೈವತಮ್

ಸೂರ್ಯನೇ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಮೂಲವೂ, ಪರಮ ದೈವವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

ನಿರ್ವಹನ್ತಿ ಪದಂ ತಸ್ಯ ತದಂಶಾ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಯಃ

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂಶರೂಪವಾದ ದೇವತೆಗಳು ಅವನ ಪಥವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಶ್ಛನ್ದೋಮಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಮಯಂ ಪುರಾಣಮ್

ಇದು ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪವೂ, ಪುರಾತನವೂ ಆಗಿದೆ.

ಗನ್ಧರ್ವೈರಪ್ಸರೋಭಿಶ್ಚ ಗ್ರಾಮಣೀಸರ್ಪರಾಕ್ಷಸೈಃ

ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರಸರು, ನಾಗರಾಧಿಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರೂ,

ವಿವಸ್ವಾನಥ ಪೂಷಾ ಚ ಪರ್ಜನ್ಯಶ್ಚಾಂಶುರೇವ ಚ

ವಿವಸ್ವಾನ್, ಪೂಷಣ್, ಪರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂಶು ಕೂಡ,

ಆಪ್ಯಾಯನ್ತಿ ವೈ ಭಾನುಂ ವಸನ್ತಾದಿಷು ವೈ ಕ್ರಮಾತ್

ವಸಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಅವರು ಭಾನುನನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭರದ್ವಾಜೋ ಗೌತಮಶ್ಚ ಕಶ್ಯಪಃ ಕ್ರತುರೇವ ಚ

ಭರದ್ವಾಜ, ಗೌತಮ, ಕಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ಕ್ರತು ಕೂಡ,