ಕೂರ್ಮಪುರಾಣಮ್

ಸಪ್ತರ್ಷಿಮಣ್ಡಲಂ ತಸ್ಮಾಲ್ಲಕ್ಷಮಾತ್ರೇ ಪ್ರಿಕಾಶತೇ

ಅಲ್ಲಿಂದ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ವೃತ್ತ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ತತ್ರ ಧರ್ಮಃ ಸ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುರ್ನಾರಾಯಣಃ ಸ್ಥಿತಃ

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಧರ್ಮರೂಪಿಯಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ವಿಷ್ಣು, ನಾರಾಯಣನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ತ್ರಿಗುಣಸ್ತಸ್ಯ ವಿಸ್ತಾರೋ ಮಣ್ಡಲಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣತಃ

ಆ ವೃತ್ತದ ಅಗಲವು ಅಳತೆಗನುಸಾರ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಇದೆ.

ತುಲ್ಯಸ್ತಯೋಸ್ತು ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ಭೂತ್ವಾಧಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ

ಆ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಸರ್ವಭಾನು ಸಮಾನವಾದ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಡೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ವರ್ಭಾನೋಸ್ತು ವೃಹತ್ ಸ್ಥಾನಂ ತೃತೀಯಂ ಯತ್ ತಮೋಮಯಮ್

ಸರ್ವಭಾನುನ ಮಹಾ ಸ್ಥಾನವು, ಮೂರನೆಯದು, ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಭಾರ್ಗವಾತ್ ಪಾದಹೀನಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ

ಭಾರ್ಗವನಿಗಿಂತ ಒಂದು ಪಾದದಷ್ಟು ಕೆಳಗಡೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಇದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ವಿಸ್ತಾರಾನ್ಮಣ್ಡಲಾಚ್ಚೈವ ಪಾದಹೀನಸ್ತಯೋರ್ಬುಧಃ

ಅವರಿಬ್ಬರ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಪಾದದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಬುದ್ಧನು ಕೂಡ ಇದ್ದಾನೆ.

ಬುಧೇನ ತಾನಿ ತುಲ್ಯಾನಿ ವಿಸ್ತಾರಾನ್ಮಣ್ಡಲಾತ್ ತಥಾ

ಬುದ್ಧನಿಂದ ಆ ವಿಸ್ತಾರಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಗಳು ಕೂಡ ಸಮಾನವಾಗಿವೆ.

ಶತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಚತ್ವಾರಿ ತ್ರೀಣಿ ದ್ವೇ ಚೈವ ಯೋಜನೇ

ಅಲ್ಲಿ ಐದು, ನಾಲ್ಕು, ಮೂರು ಮತ್ತು ಎರಡು ನೂರಾರು ಯೋಜನಗಳಿವೆ.

ಯೋಜನಾನ್ಯರ್ಧಮಾತ್ರಾಣಿ ತೇಭ್ಯೋ ಹ್ರಸ್ವಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ

ಅರ್ಧ ಯೋಜನಗಳ ಅಳತೆಗಳೂ ಇವೆ; ಅವಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.

ಸೌರೋ ಽಙ್ಗಿರಾಶ್ಚ ವಕ್ರಶ್ಚ ಜ್ಞೇಯಾ ಮನ್ದವಿಚಾರಿಣಃ

ಶನಿಯು, ಅಂಗಿರಸನು ಮತ್ತು ವಕ್ರನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಸೂರ್ಯಃ ಸೌಮೋ ಬುಧಶ್ಚೈವ ಭಾರ್ಗವಶ್ಚೈವ ಶೀಘ್ರಗಾಃ

ಸೂರ್ಯನು, ಚಂದ್ರನು, ಬುದ್ಧನು ಮತ್ತು ಭಾರ್ಗವನು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವರು.

ತದಾ ಸರ್ವಗ್ರಹಾಣಾಂ ಸ ಸೂರ್ಯೋ ಽಧಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಕೆಳಗಡೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನಕ್ಷತ್ರಮಣ್ಡಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಸೋಮಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ

ಚಂದ್ರನಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವೃತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ವಕ್ರಸ್ತು ಭಾರ್ಗವಾದೂರ್ಧ್ವಂ ವಕ್ರಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ

ವಕ್ರನು ಭಾರ್ಗವನಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ, ವಕ್ರನಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ಋಷೀಣಾಂ ಚೈವ ಸಪ್ತಾನಾನ್ಧ್ರು ವಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ

ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ರುವನಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಈಷಾದಣ್ಡಸ್ತಥೈವ ಸ್ಯಾದ್ ದ್ವಿಗುಣೋ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ

ಆ ದಂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ವಕ್ರವಾಗಿ, ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರುವುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಯೋಜನಾನಾಂ ತು ತಸ್ಯಾಕ್ಷಸ್ತತ್ರ ಚಕ್ರಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್

ಆ ರಥದ ಅಕ್ಷವು ಒಂದು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂವತ್ಸರಮೇಯ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಕಾಲಚಕ್ರಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಕಾಲಚಕ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

ಪಞ್ಚಾನ್ಯಾನಿ ತು ಸಾರ್ಧಾನಿ ಸ್ಯನ್ದನಸ್ಯ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಆ ರಥದ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಐದು ಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಯೋಜನ ಸೇರಿವೆ.

ಹ್ರಸ್ವೋ ಽಕ್ಷಸ್ತದ್ಯುಗಾರ್ಧೇನ ಧ್ರುವಾಧಾರೇ ರಥಸ್ಯ ತು

ಧ್ರುವದ ಆಧಾರದ ಬಳಿಯ ಅಕ್ಷವು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಅರ್ಧ ಯುಗ ಕಡಿಮೆ ಉದ್ದವಿದೆ.

ಹಯಾಶ್ಚ ಸಪ್ತ ಛನ್ದಾಂಸಿ ತನ್ನಾಮಾನಿ ನಿಬೋಧತ

ಆ ರಥದ ಏಳು ಕುದುರೆಗಳು ಛಂದಸ್ಸುಗಳಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಅನಷ್ಟುಪ್ ತ್ರಿಷ್ಟುಬಿತ್ಯುಕ್ತಾಶ್ಛನ್ದಾಂಸಿ ಹರಯೋ ಹರೇಃ

ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಮತ್ತು ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ಎಂಬ ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಹರಿ ದೇವರ ಕುದುರೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣೇ ನ ಯಮಸ್ಯಾಥ ವರುಣಸ್ಯ ತು ಪಶ್ಚಿಮೇ

ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಯಮನ ಲೋಕವಿದೆ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ವರुणನ ಲೋಕವಿದೆ.

ಅಮರಾವತೀ ಸಂಯಮನೀ ಸುಖಾ ಚೈವ ವಿಭಾ ಕ್ರಮಾತ್

ಅಮರಾವತಿ, ಸಂಯಮನಿ, ಸುಖಾ ಮತ್ತು ವಿಭಾ ಎಂಬ ನಗರಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವುಗಳಿವೆ.

ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಚಕ್ರಮಾದಾಯ ದೇವದೇವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಸಪ್ತದ್ವೀಪೇಷು ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾ ನಿಶಾಮಧ್ಯಸ್ಯ ಸಂಮುಖಮ್

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ರಾತ್ರಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳೆಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಅಶೇಷಾಸು ದಿಶಾಸ್ವೇವ ತಥೈವ ವಿದಿಶಾಸು ಚ

ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅವನು ಹಾಜರಿರುತ್ತಾನೆ.

ಕರೋತ್ಯಹಸ್ತಥಾ ರಾತ್ರಿಂ ವಿಮುಞ್ಚನ್ ಮೇದಿನೀಂ ದ್ವಿಜಾಃ

ಹೀಗಾಗಿ, ಅವನು ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾ, ದ್ವಿಜರೆ.