ಕೂರ್ಮಪುರಾಣಮ್

ಸ್ಥಾನಮೈನ್ದ್ರಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಣಾಂ ಸಂಗ್ರಾಮೇಷ್ವಪಲಾಯಿನಾಮ್

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಓಡಿಹೋಗದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಗಾನ್ಧರ್ವಂ ಶೂದ್ರಜಾತೀನಾಂ ಪರಿಚಾರೇಣ ವರ್ತತಾಮ್

ಪರಿಚಾರ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಗಾಂಧರ್ವ ಲೋಕ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಮೃತಂ ತೇಷಾಂ ತು ಯತ್ಸ್ಥಾನಂ ತದೇವ ಗುರುವಾಸಿನಾಮ್

ಅವರಿಗೆ ಗುರುನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಇರುವವರ ಸ್ಥಾನವೇ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಗೃಹಸ್ಥಾನಾಂ ಸ್ಥಾನಮುಕ್ತಂ ಸ್ವಯಂಭುವಾ

ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸ್ಥಾನವೆಂದು ಸ್ವಯಂಭುವು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಹೈರಣ್ಯಗರ್ಭಂ ತತ್ ಸ್ಥಾನಂ ಯಸ್ಮಾನ್ನಾವರ್ತತೇ ಪುನಃ

ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋದವರು ಮತ್ತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಆನನ್ದಮೈಶ್ವರಂ ಧಾಮ ಸಾ ಕಾಷ್ಠಾ ಸಾ ಪರಾಗತಿಃ

ಆನಂದ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಧಾಮವೇ ಪರಮ ಗತಿ, ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿ.

ಚತ್ವಾರೋ ಹ್ಯಾಶ್ರಮಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಯೋಗಿನಾಮೇಕ ಉಚ್ಯತೇ

ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಆದರೆ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಆಶ್ರಮವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಯ ಆಸ್ತೇ ನಿಶ್ಚಲೋ ಯೋಗೀ ಸ ಸಂನ್ಯಾಸೀ ನ ಪಞ್ಚಮಃ

ಯಾರು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರೇ ತ್ಯಾಗಿಗಳು. ಐದನೇ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ.

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರ್ಯುಪಕುರ್ವಾಣೋ ನೈಷ್ಠಿಕೋ ಬ್ರಹ್ಮತತ್ಪರಃ

ಯಾರು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಉಪಕುರ್ವಾಣ ಅಥವಾ ನೈಷ್ಠಿಕರಾಗಿರಲಿ, ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಉಪಕುರ್ವಾಣಕೋ ಜ್ಞೇಯೋ ನೈಷ್ಠಿಕೋ ಮರಣಾನ್ತಿಕಃ

ಉಪಕುರ್ವಾಣನು ಅಂತೆಯೇ ಗುರುತಿಸಬೇಕು; ನೈಷ್ಠಿಕನು ಮರಣದವರೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕುಟುಮ್ಬಭರಣೇ ಯತ್ತಃ ಸಾಧಕೋ ಽಸೌ ಗೃಹೀ ಭವೇತ್

ಯಾರು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಆ ಸಾಧಕರು ಗೃಹಸ್ಥರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಏಕಾಕೀ ಯಸ್ತು ವಿಚರೇದುದಾಸೀನಃ ಸ ಮೌಕ್ಷಿಕಃ

ಯಾರು ಒಬ್ಬರೇ ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರನ್ನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹುಡುಕುವವನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯೇ ಚೈವ ನಿರತೋ ವನಸ್ಥಸ್ತಾಪಸೋ ಮತಃ

ಯಾರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರನ್ನು ತಪಸ್ವಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಂನ್ಯಾಸಿಕಃ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮೇ ಸ್ಥಿತಃ

ಯಾರು ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರನ್ನು ತ್ಯಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಜ್ಞಾನಾಯ ವರ್ತತೇ ಭಿಕ್ಷುಃ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಪಾರಮೇಷ್ಠಿಕಃ

ಯಾರು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾರೆ, ಆ ಭಿಕ್ಷು ಪರಮ ತ್ಯಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮ್ಯಗ್ ದರ್ಶನಸಂಪನ್ನಃ ಸ ಯೋಗೀ ಭಿಕ್ಷುರುಚ್ಯತೇ

ಯಾರು ಸತ್ಯದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವರನ್ನು ಯೋಗಿ ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕರ್ಮಸನ್ಯಾಸಿನಃ ಕೇಚಿತ್ ತ್ರಿವಿಧಾಃ ಪರಾಮೇಷ್ಠಿಕಾಃ

ಕೆಲವರು ಕರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವರು ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ಪರಮ ತ್ಯಾಗಿಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತೃತೀಯೋತ್ಯಾಶ್ರಮೀ ಪ್ರೋಕ್ತೀ ಯೋಗಮುತ್ತಮಮಾಸ್ಥಿತಃ

ಯಾರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತೃತೀಯೇ ಚಾನ್ತಿಮಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಭಾವನಾ ಪಾರಮೇಶ್ವರೀ

ಮೂರನೇ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಭಾವನೆ ಅಂತಿಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸರ್ವೇಷು ವೇದಶಾಸ್ತ್ರೇಷು ಪಞ್ಚಮೋ ನೋಪಪದ್ಯತೇ

ಎಲ್ಲ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ.

ದಕ್ಷಾದೀನ್ ಪ್ರಾಹ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ಸೃಜಧ್ವಂ ವಿವಿಧಾಃ ಪ್ರಜಾಃ

ವಿಶ್ವಾತ್ಮನು ದಕ್ಷನಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ, 'ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಅಸೃಜನ್ತ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾ ದೇವಮಾನುಷಪೂರ್ವಿಕಾಃ

ಅವರು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.

ಅಹಂ ವೈ ಪಾಲಯಾಮೀದಂ ಸಂಹರಿಷ್ಯತಿ ಶೂಲಭೃತ್

ಈ ಲೋಕವನ್ನು ನಾನು ಪೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ; ಶೂಲಧಾರಿ ಅದನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

ರಜಃ ಸತ್ತ್ವತಮೋಯೋಗಾತ್ ಪರಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ

ರಾಜಸ್, ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ತಮಸ್ ಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಪರಮಾತ್ಮನು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅನ್ಯೋನ್ಯಂ ಪ್ರಣತಾಶ್ಚೈವ ಲೀಲಯಾ ಪರಮೇಶ್ವರಾಃ

ಪರಮೇಶ್ವರರು ಪರಸ್ಪರ ವಂದನೆ ಮಾಡಿ, ಲೀಲೆಯಿಂದ ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ.

ತಿಸ್ತ್ರಸ್ತು ಭಾವನಾ ರುದ್ರೇ ವರ್ತನ್ತೇ ಸತತಂ ದ್ವಿಜಾಃ

ದ್ವಿಜರೇ, ರುದ್ರನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಮೂರು ವಿಧದ ಧ್ಯಾನಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.

ದ್ವಿತೀಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ದೇವಸ್ಯಾಕ್ಷರಭಾವನಾ

ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡನೆಯದು ಬ್ರಹ್ಮದ ಅವಿನಾಶವಾದ ಧ್ಯಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವಿಭಜ್ಯಸ್ವೇಚ್ಛಯಾತ್ಮಾನಂ ಸೋ ಽನ್ಯರ್ಯಾಮೀಶ್ವರಃ ಸ್ಥಿತಃ

ಆ ದೇವರು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಇತರರೊಳಗಿನ ಆಂತರ್ಯಾಮಿ ಆಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ಪುರುಷಃ ಪರತೋ ಽವ್ಯಕ್ತಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವಂ ಸಮುಪಾಗಮತ್

ಅಪ್ರಕಟವಾದುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವ ಪರಪುರುಷನು ಬ್ರಹ್ಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದನು.