ಅನಾದಿನಿಧನಂ ದೇವಂ ಧಾರ್ಮಿಕಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ ಸುತಮ್
ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ ದೇವರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುವವನಿಗೆ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಗನು ಉಂಟಾಗುತ್ತಾನೆ.
ತಮಾದಿಕೃಷ್ಣಮೀಶಾನಮಾರಾಧ್ಯಾಪ್ನೋತಿ ಸತ್ಸುತಮ್
ಆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಒಬ್ಬನು ಸದ್ಗುಣಗಳಿರುವ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ತಮಾರಾಧ್ಯ ಹೃಷೀಕೇಶಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾದ್ಧಾರ್ಮಿಕಂ ಸುತಮ್
ಆ ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ, ಧರ್ಮಪರನಾದ ಮಗನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಆರಾಧಯನ್ಮಹಾಯೋಗಂ ವಾಸುದೇವಂ ಸನಾತನಮ್
ಆ ಮಹಾಯೋಗಿಯಾಗಿರುವ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ—
ನಿರ್ಮಿತಾ ಯೇನ ಶ್ರಾವಸ್ತಿರ್ಗೌಡದೇಶೇ ಮಹಾಪುರೀ
ಅವನಿಂದ ಗೌಡದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಾನಗರಿಯಾದ ಶ್ರಾವಸ್ತಿಯು ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು.
ಧುನ್ಧುಮಾರತ್ವಮಗಮದ್ ಧುನ್ಧುಂ ಹತ್ವಾ ಮಹಾಸುರಮ್
ಅವನು ಮಹಾಸುರ ಧುಂಧುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಧುಂಧುಮಾರ ಎಂಬ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.
ದೃಢಾಶ್ವಶ್ಚೈವ ದಣ್ಡಾಶ್ವಃ ಕಪಿಲಾಶ್ವಸ್ತಥೈವ ಚ
ದೃಢಾಶ್ವ, ದಂಡಾಶ್ವ ಮತ್ತು ಕಪಿಲಾಶ್ವ ಕೂಡ ಇದ್ದರು.
ಹರ್ಯಶ್ವಸ್ಯ ನಿಕುಮ್ಭಸ್ತು ನಿಕುಮ್ಭಾತ್ ಸಂಹತಾಶ್ವಕಃ
ಹರ್ಯಶ್ವನ ಮಗನಾಗಿ ನಿಕುಂಭನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ನಿಕುಂಭನಿಂದ ಸಂಹತಾಶ್ವಕನು ಜನಿಸಿದನು.
ಯುವನಾಶ್ವೋ ರಣಾಶ್ವಸ್ಯ ಶಕ್ರತುಲ್ಯಬಲೋ ಯುಧಿ
ರಣಾಶ್ವನ ಮಗನಾದ ಯುವನಾಶ್ವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಷ್ಟೇ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು.
ಮಾನ್ಧಾತಾರಂ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಂ ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವರಮ್
ಮಹಾ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಾಂಧಾತೃನು ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು.
ಮುಚುಕುನ್ದಶ್ಚ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮಾ ಸರ್ವೇ ಶಕ್ರಸಮಾ ಯುಧಿ
ಪುಣ್ಯಾತ್ಮನಾದ ಮುಚುಕುಂದನು ಕೂಡ ಇಂದ್ರನಂತೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು.
ಹರಿತೋ ಯುವನಾಶ್ವಸ್ಯ ಹಾರಿತಸ್ತತ್ಸುತೋ ಽಭವತ್
ಯುವನಾಶ್ವನ ಮಗನಾಗಿ ಹರಿತನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನ ಮಗನಾಗಿ ಹಾರಿತನು ಜನಿಸಿದನು.
ನರ್ಮದಾಯಾಂ ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಸಂಭೂತಿಸ್ತತ್ಸುತೋ ಽಭವತ್
ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಭೂತಿ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ಹಾರಿತನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.
ಬೃಹದಶವೋ ಽನರಣ್ಯಸ್ಯ ಹರ್ಯಶ್ವಸ್ತತ್ಸುತೋ ಽಭವತ್
ಅನರಣ್ಯನ ಮಗನಾಗಿ ಬೃಹದಶ್ವನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನ ಮಗನಾಗಿ ಹರ್ಯಶ್ವನು ಜನಿಸಿದನು.
ಪ್ರಸಾದಾದ್ಧಾರ್ಮಿಕಂ ಪುತ್ರಂ ಲೇಭೇ ಸೂರ್ಯಪರಾಯಣಮ್
ಅವನಿಗೆ ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಧರ್ಮಪರನಾದ ಸೂರ್ಯಭಕ್ತ ಮಗನು ದೊರೆಯಿತು.
ಲೇಭೇ ತ್ವಪ್ರತಿಮಂ ಪುತ್ರಂ ತ್ರಿಧನ್ವಾನಮರಿನ್ದಮಮ್
ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನರಿಲ್ಲದ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ತ್ರಿಧನ್ವಾ ಎಂಬ ಮಗನು ದೊರೆಯಿತು.
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವಾನ್ ದಾನಶೀಲಸ್ತಿತಿಕ್ಷುರ್ಧರ್ಮತತ್ಪರಃ
ಅವನು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ, ದಾನದಲ್ಲಿ ಉದಾರ, ಸಹನೆ ಉಳ್ಳವನೂ ಧರ್ಮಪರನೂ ಆಗಿದ್ದನು.
ವಸಿಷ್ಠಕಶ್ಯಪಮುಖಾ ದೇವಾಶ್ಚೇನ್ದ್ರಪುರೋಗಮಾಃ
ವಸಿಷ್ಠ, ಕಶ್ಯಪ ಮುಂತಾದವರು ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಇದ್ದರು.
ಸಮಾಪ್ಯ ವಿಧಿವದ್ ಯಜ್ಞಂ ವಸಿಷ್ಠಾದೀನ್ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾನ್
ಯಜ್ಞವನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ವಸಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು.
ಯಜ್ಞಸ್ತಪೋ ವಾ ಸಂನ್ಯಾಸೋ ಬ್ರೂತ ಮೇ ಸರ್ವವೇದಿನಃ
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವರೇ, ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು, ಅಥವಾ ಸಂನ್ಯಾಸ — ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
ಇಷ್ಟ್ವಾ ಯಜ್ಞೇಶ್ವರಂ ಯಜ್ಞೈರ್ ಗಚ್ಛೇದ ವನಮಥಾತ್ಮವಾನ್
ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ಯಜ್ಞನಾಥನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ, ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿದವನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.
ಪ್ರವ್ರಜೇದ್ ವಿಧಿವದ್ ಯಜ್ಞೈರಿಷ್ಟ್ವಾ ಪೂರ್ವಂ ಸುರೋತ್ತಮಾನ್
ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.
ತಮಾರಾಧ್ಯ ಸಹಸ್ತ್ರಾಂಶುಂ ತಪಸಾ ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ನುಯಾತ್
ಸಹಸ್ರಕಿರಣನನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಬೀಜಂ ಭಗವತಾ ಯೇನ ಸ ದೇವಸ್ತಪಸೇಜ್ಯತೇ
ಯಾವ ಬೀಜದಿಂದ ಭಗವಂತನನ್ನು ದೇವರನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—
ಸ ರುದ್ರಸ್ತಪಸೋಗ್ರೇಣ ಪೂಜ್ಯತೇ ನೇತರೈರ್ಮಖೈಃ
ಆ ರುದ್ರನನ್ನು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪೂಜಿಸಬಹುದು, ಇತರ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ.
ಸ ಸರ್ವದೈವತತನುಃ ಪೂಜ್ಯತೇ ತಪಸೇಶ್ವರಃ
ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ರೂಪವಿರುವ ತಪಸ್ವೀಶ್ವರನನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಪಃ ಸುಮಹದಾಸ್ಥಾಯ ಪೂಜ್ಯತೇ ಸ ಮಹೇಶ್ವರಃ
ಮಹಾತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಆ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ ದೇವದೇವಸ್ತಪಸಾ ಪೂಜನೀಯಃ ಸನಾತನಃ
ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಶಾಶ್ವತನು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕಾದವನು.
ಪ್ರಸೀದತಿ ಮಹಾಯೋಗೀ ಪೂಜಿತಸ್ತಪಸಾ ಪರಃ
ಪರಮ ಮಹಾಯೋಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದಾಗ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾನೆ.
ನಾನ್ತರೇಣ ತಪಃ ಕಶ್ಚಿದ್ಧರ್ಮಃ ಶಾಸ್ತ್ರೇಷು ದೃಶ್ಯತೇ
ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಧರ್ಮವೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.