ರಕ್ಷಕಂ ಜಗತಾಂ ದೇವಂ ಜಗಾಮ ಶರಣಂ ಸ್ವಯಮ್
ಜಗತ್ತಿನ ರಕ್ಷಕರಾದ ದೇವರು ಸ್ವತಃ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹೋದೆ.
ರಕ್ಷತೇ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಶರಣಾಗತರಕ್ಷಕಃ
ಶರಣಾಗತರಿಗೆ ರಕ್ಷಕರಾದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯರ್ಷಿಗಣಾನ್ ದೇವಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ವಿಷಃ
ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವ ಋಷಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನೂ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ,
ನರಃ ಪಾಪಮವಾಪ್ನೋತಿ ಮಹದ್ ವೈ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ
ಯಾರು ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅವನು ದೊಡ್ಡ ಪಾಪವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ದಣ್ಡೋ ದೇವಕೃತಸ್ತತ್ರ ಸದ್ಯಃ ಪತತಿ ದಾರುಣಃ
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮಾಡಿದ ಶಿಕ್ಷೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಸಮಾಗತಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಂಸ್ತಾನ್ ದಕ್ಷಸಾಹಾಯ್ಯಕಾರಿಣಃ
ದಕ್ಷಿಣಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರು.
ವಿನಿನ್ದಿತೋ ಮಹಾದೇವಃ ಶಙ್ಕರೋ ಲೋಕವನ್ದಿತಃ
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಹಾದೇವ ಶಂಕರನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.
ನಿನ್ದನ್ತೋ ಹ್ಯೈಶ್ವರಂ ಮಾರ್ಗಂ ಕುಶಾಸ್ತ್ರಾಸಕ್ತಮಾನಸಾಃ
ಅಸತ್ಯವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಹೂಡಿದವರು, ಐಶ್ವರ್ಯಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಾಪ್ಯ ಘೋರಂ ಕಲಿಯುಗಂ ಕಲಿಜೈಃ ಕಿಲ ಪೀಡಿತಾಃ
ಭಯಾನಕವಾದ ಕಲಿಯುಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕಲಿಯುಗದ ದುಷ್ಟ ಗುಣಗಳಿಂದ ಜನರು ಬಹಳವಾಗಿ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಭವಿಷ್ಯತಿ ಹೃಷೀಕೇಶಃ ಸ್ವಾಶ್ರಿತೋ ಽಪಿ ಪರಾಙ್ಮುಖಃ
ಸ್ವಂತ ಭಕ್ತರು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರೂ, ಹೃಷೀಕೇಶನು ನಿರಾಸಕ್ತನಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.
ಜಗಾಮ ಮನಸಾ ರುದ್ರಮಶೇಷಾಘವಿನಾಶನಮ್
ಅವನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ರುದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿದನು.
ಪತಿಂ ಪಶುಪತಿಂ ದೇವಂ ಜ್ಞಾತ್ವೈತತ್ ಪ್ರಾಹ ಸರ್ವದೃಕ್
ಪ್ರಪಂಚದ ಒಡೆಯನಾದ ಪಶುಪತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸರ್ವಜ್ಞನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ವಿನಿನ್ದ್ಯ ಭವತೋ ಭಾವಮಾತ್ಮಾನಂ ಚಾಪಿ ಶಙ್ಕರ
ಶಂಕರಾ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನೂ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆತ್ಮವನ್ನೂ ನಿಂದಿಸಿ,
ವಿನಾಶಯಾಶು ತಂ ಯಜ್ಞಂ ವರಮೇಕಂ ವೃಣೋಮ್ಯಹಮ್
ಒಂದು ವರವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ: ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಬೇಗ ನಾಶಮಾಡು.
ಸಸರ್ಜ ಸಹಸಾ ರುದ್ರಂ ದಕ್ಷಯಜ್ಞಜಿಘಾಂಸಯಾ
ಡಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ರುದ್ರನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಸಹಸ್ತ್ರಪಾಣಿಂ ದುರ್ಧರ್ಷಂ ಯುಗಾನ್ತಾನಲಸನ್ನಿಭಮ್
ಸಾವಿರ ಕೈಗಳಿದ್ದ, ಯಾರೂ ಎದುರಿಸಲಾರದ, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಭಯಾನಕನಾದನು.
ದಣ್ಡಹಸ್ತಂ ಮಹಾನಾದಂ ಶಾರ್ಙ್ಗಿಣಂ ಭೂತಿಭೂಷಣಮ್
ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡವಿಟ್ಟ, ಭಯಂಕರ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವ, ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದ, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು.
ಸ ಜಾತಮಾತ್ರೋ ದೇವೇಶಮುಪತಸ್ಥೇ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ
ಅವನು ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನ ಬಳಿಗೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಹೋದನು.
ವಿನಿನ್ದ್ಯ ಮಾಂ ಸ ಯಜತೇ ಗಙ್ಗಾದ್ವಾರೇ ಗಣೇಶ್ವರ
ಗಣಪತೇ, ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ ಗಂಗಾದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ವೀರಭದ್ರೇಣ ದಕ್ಷಸ್ಯ ವಿನಾಶಮಗಮತ್ ಕ್ರತುಃ
ವೀರಭದ್ರನಿಂದ ಡಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಯಿತು.
ತಯಾ ಚ ಸಾರ್ಧಂ ವೃಷಭಂ ಸಮಾರುಹ್ಯ ಯಯೌ ಗಣಃ
ಅವಳ ಜೊತೆಗೆ ಎತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಆ ಗಣನು ಹೊರಟನು.
ರೋಮಜಾ ಇತಿ ವಿಖ್ಯಾತಾಸ್ತಸ್ಯ ಸಾಹಾಯ್ಯಕಾರಿಣಃ
ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವರು 'ರೋಮಜಾ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.
ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರಸಂಕಾಶಾ ನಾದಯನ್ತೋ ದಿಶೋ ದಶ
ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾ, ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದರು.
ಸಮಾವೃತ್ಯ ಗಣಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಯಯುರ್ದಕ್ಷಮಖಂ ಪ್ರತಿ
ಗಣಗಳ ಮುಖ್ಯನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅವರು ಡಕ್ಷನ ಯಜ್ಞದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು.
ದದೃಶುರ್ಯಜ್ಞದೇಶಂ ತಂ ದಕ್ಷಸ್ಯಾಮಿತತೇಜಸಃ
ಅವರು ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಡಕ್ಷನ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ವೀಣಾವೇಣುನಿನಾದಾಢ್ಯಂ ವೇದವಾದಾಭಿನಾದಿತಮ್
ವೀಣೆಯೂ ಬಾಸುರಿಯೂ ನಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ವೇದಘೋಷದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಉವಾಚ ಭದ್ರಯಾ ರುದ್ರೈರ್ವೋರಭದ್ರಃ ಸ್ಮಯನ್ನಿವ
ವೀರಭದ್ರನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುತ್ತಾ, ಶಾಂತವಾಗಿ ರುದ್ರನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಭಾಗಾಭಿಲಪ್ಸಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಭಾಗಾನ್ ಯಚ್ಛಧ್ವಮೀಪ್ಸಿತಾನ್
ನೀವು ಭಾಗವನ್ನು ಬಯಸಿ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ; ನೀವು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕೊಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ತಂ ಬ್ರೂತಾಜ್ಞಾಪಯತಿ ಯೋ ವೇತ್ಸ್ಯಾಮೋ ಹಿ ವಯಂ ತತಃ
ನಾವು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಕೇಳಿಸೋಣ: ಅವನು ಏನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದರೂ ನಾವು ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ.
ದೇವಾ ಊಚುರ್ಯಜ್ಞಭಾಗೇ ನ ಚ ಮನ್ತ್ರಾ ಇತಿ ಪ್ರಭುಮ್
ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಭಾಗವಿಲ್ಲ, ಅವನಿಗೆ ಮಂತ್ರಗಳೂ ಇಲ್ಲ.