ಕೂರ್ಮಪುರಾಣಮ್

ಸೋ ಽಯಂ ಸಾಕ್ಷೀ ತೀವ್ರರೋಚಿಃ ಕಾಲಾತ್ಮಾ ಶಾಙ್ಕರೀತನುಃ

ಅವನೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವನು, ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿರುವನು, ಕಾಲಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಶಂಕರನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವನು.

ಆದಿತ್ಯೋ ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯೋ ನೀಲಗ್ರೀವೋ ವಿಲೋಹಿತಃ

ಆದಿತ್ಯನಾದ ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯನು, ಅವನ ಕಂಠವು ನೀಲವರ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವನು ಕೆಂಪು ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವನು.

ಪಶ್ಯೈನಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾಣಂ ರುದ್ರಮೂರ್ತಿ ತ್ರಯೀಮಯಮ್

ಈ ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ರುದ್ರನ ರೂಪವನ್ನು, ಮೂರು ವೇದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವವನು ಎಂದು ನೋಡು.

ಸರ್ವೇ ಸೂರ್ಯಾ ಇತಿ ಜ್ಞೇಯಾ ನ ಹ್ಯಾನ್ಯೋ ವಿದ್ಯತೇ ರವಿಃ

ಎಲ್ಲರೂ ಸೂರ್ಯರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ರವಿಯ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಸೂರ್ಯನಿಲ್ಲ.

ಬಾಢಮಿತ್ಯಬ್ರುವನ್ ವಾಕ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಸಾಹಾಯ್ಯಕಾರಿಣಃ

ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವರು, ಅವನ ಮಾತಿಗೆ 'ಹೌದು' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

ಸಹಸ್ತ್ರಶೋ ಽಥ ಶತಶೋ ಭೂಯ ಏವ ವಿನಿನ್ದ್ಯತೇ

ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ಅವನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ನಿಂದಿಸಲಾಯಿತು.

ಅಪೂಜಯನ್ ದಕ್ಷವಾಕ್ಯಂ ಮೋಹಿತಾ ವಿಷ್ಣುಮಾಯಯಾ

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಮಾತನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು.

ನಾಪಶ್ಯನ್ ದೇವಮೀಶಾನಮೃತೇ ನಾರಾಯಣಂ ಹರಿಮ್

ನಾರಾಯಣ ಹರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೇವರನ್ನೂ, ಈಶ್ವರನನ್ನೂ ಅವರು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

ಪಶ್ಯತಾಮೇವ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಕ್ಷಣಾದನ್ತರಧೀಯತ

ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅದೆಡೆಗೆ ಅಡಗಿಹೋದನು.

ರಕ್ಷಕಂ ಜಗತಾಂ ದೇವಂ ಜಗಾಮ ಶರಣಂ ಸ್ವಯಮ್

ಜಗತ್ತಿನ ರಕ್ಷಕರಾದ ದೇವರು ಸ್ವತಃ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹೋದೆ.

ರಕ್ಷತೇ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಶರಣಾಗತರಕ್ಷಕಃ

ಶರಣಾಗತರಿಗೆ ರಕ್ಷಕರಾದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯರ್ಷಿಗಣಾನ್ ದೇವಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ವಿಷಃ

ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವ ಋಷಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನೂ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ,

ನರಃ ಪಾಪಮವಾಪ್ನೋತಿ ಮಹದ್ ವೈ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ

ಯಾರು ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅವನು ದೊಡ್ಡ ಪಾಪವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ದಣ್ಡೋ ದೇವಕೃತಸ್ತತ್ರ ಸದ್ಯಃ ಪತತಿ ದಾರುಣಃ

ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮಾಡಿದ ಶಿಕ್ಷೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ.

ಸಮಾಗತಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಂಸ್ತಾನ್ ದಕ್ಷಸಾಹಾಯ್ಯಕಾರಿಣಃ

ದಕ್ಷಿಣಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರು.

ವಿನಿನ್ದಿತೋ ಮಹಾದೇವಃ ಶಙ್ಕರೋ ಲೋಕವನ್ದಿತಃ

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಹಾದೇವ ಶಂಕರನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.

ನಿನ್ದನ್ತೋ ಹ್ಯೈಶ್ವರಂ ಮಾರ್ಗಂ ಕುಶಾಸ್ತ್ರಾಸಕ್ತಮಾನಸಾಃ

ಅಸತ್ಯವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಹೂಡಿದವರು, ಐಶ್ವರ್ಯಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಾಪ್ಯ ಘೋರಂ ಕಲಿಯುಗಂ ಕಲಿಜೈಃ ಕಿಲ ಪೀಡಿತಾಃ

ಭಯಾನಕವಾದ ಕಲಿಯುಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕಲಿಯುಗದ ದುಷ್ಟ ಗುಣಗಳಿಂದ ಜನರು ಬಹಳವಾಗಿ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಭವಿಷ್ಯತಿ ಹೃಷೀಕೇಶಃ ಸ್ವಾಶ್ರಿತೋ ಽಪಿ ಪರಾಙ್ಮುಖಃ

ಸ್ವಂತ ಭಕ್ತರು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರೂ, ಹೃಷೀಕೇಶನು ನಿರಾಸಕ್ತನಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

ಜಗಾಮ ಮನಸಾ ರುದ್ರಮಶೇಷಾಘವಿನಾಶನಮ್

ಅವನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ರುದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿದನು.

ಪತಿಂ ಪಶುಪತಿಂ ದೇವಂ ಜ್ಞಾತ್ವೈತತ್ ಪ್ರಾಹ ಸರ್ವದೃಕ್

ಪ್ರಪಂಚದ ಒಡೆಯನಾದ ಪಶುಪತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸರ್ವಜ್ಞನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ವಿನಿನ್ದ್ಯ ಭವತೋ ಭಾವಮಾತ್ಮಾನಂ ಚಾಪಿ ಶಙ್ಕರ

ಶಂಕರಾ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನೂ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆತ್ಮವನ್ನೂ ನಿಂದಿಸಿ,

ವಿನಾಶಯಾಶು ತಂ ಯಜ್ಞಂ ವರಮೇಕಂ ವೃಣೋಮ್ಯಹಮ್

ಒಂದು ವರವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ: ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಬೇಗ ನಾಶಮಾಡು.

ಸಸರ್ಜ ಸಹಸಾ ರುದ್ರಂ ದಕ್ಷಯಜ್ಞಜಿಘಾಂಸಯಾ

ಡಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ರುದ್ರನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಸಹಸ್ತ್ರಪಾಣಿಂ ದುರ್ಧರ್ಷಂ ಯುಗಾನ್ತಾನಲಸನ್ನಿಭಮ್

ಸಾವಿರ ಕೈಗಳಿದ್ದ, ಯಾರೂ ಎದುರಿಸಲಾರದ, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಭಯಾನಕನಾದನು.

ದಣ್ಡಹಸ್ತಂ ಮಹಾನಾದಂ ಶಾರ್ಙ್ಗಿಣಂ ಭೂತಿಭೂಷಣಮ್

ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡವಿಟ್ಟ, ಭಯಂಕರ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವ, ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದ, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು.

ಸ ಜಾತಮಾತ್ರೋ ದೇವೇಶಮುಪತಸ್ಥೇ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ

ಅವನು ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನ ಬಳಿಗೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಹೋದನು.

ವಿನಿನ್ದ್ಯ ಮಾಂ ಸ ಯಜತೇ ಗಙ್ಗಾದ್ವಾರೇ ಗಣೇಶ್ವರ

ಗಣಪತೇ, ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ ಗಂಗಾದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ವೀರಭದ್ರೇಣ ದಕ್ಷಸ್ಯ ವಿನಾಶಮಗಮತ್ ಕ್ರತುಃ

ವೀರಭದ್ರನಿಂದ ಡಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಯಿತು.