ಕೂರ್ಮಪುರಾಣಮ್

ವಿನಿನ್ದ್ಯ ಪೂರ್ವವೈರೇಣ ಗಙ್ಗಾದ್ವರೇ ಽಯಜದ್ ಭವಮ್

ಹಳೆಯ ವೈರಾಗಳಿಂದ ಗಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಭವನಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅವನು ಅವನನ್ನು ದೂಷಿಸಿದನು.

ಸಹೈವ ಮುನಿಭಿಃ ಸರ್ವೈರಾಗತಾ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಾಃ

ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ಸೇರಿ, ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು.

ದಧೀಚೋ ನಾಮ ವಿಪ್ರರ್ಷಿಃ ಪ್ರಾಚೇತಸಮಥಾಬ್ರವೀತ್

ದಧೀಚಿ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಮಹರ್ಷಿ ಪ್ರಚೇತಸನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಸ ದೇವಃ ಸಾಂಪ್ರತಂ ರುದ್ರೋ ವಿಧಿನಾ ಕಿಂ ನ ಪೂಜ್ಯತೇ

ಈಗ ದೇವರಾದ ರುದ್ರನು ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಧಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೇನು?

ನ ಮನ್ತ್ರಾ ಭಾರ್ಯಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಶಙ್ಕರಸ್ಯೇತಿ ನೇಜ್ಯತೇ

ಶಂಕರನಿಗೆ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಪಿಸುವ ಮಂತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಶೃಣ್ವತಾಂ ಸರ್ವದೇವಾನಾಂ ಸರ್ವಜ್ಞಾನಮಯಃ ಸ್ವಯಮ್

ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ಅವನು ಸ್ವತಃ—

ಸಂಪೂಜ್ಯತೇ ಸರ್ವಯಜ್ಞೈರ್ವಿದಿತ್ವಾ ಕಿಲ ಶಙ್ಕರಃ

ಶಂಕರನು ಅರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ನಗ್ನಃ ಕಪಾಲೀ ವಿಕೃತೋ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ನೋಪಪದ್ಯತೇ

ಅವನು ನಗ್ನನಾಗಿ, ಕಪಾಲ ಹಿಡಿದು, ವಿಕೃತ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಆತ್ಮನಾಗಿ, ಯಜ್ಞಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ.

ಸತ್ತ್ವಾತ್ಮಕೋ ಽಸೌ ಭಗವಾನಿಜ್ಯತೇ ಸರ್ವಕರ್ಮಸು

ಸತ್ತ್ವಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಭಗವಂತನು ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಸರ್ವಲೋಕೈಕಸಂಹರ್ತಾ ಕಾಲಾತ್ಮಾ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಸಕಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಕಾಲಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನು.

ಸೋ ಽಯಂ ಸಾಕ್ಷೀ ತೀವ್ರರೋಚಿಃ ಕಾಲಾತ್ಮಾ ಶಾಙ್ಕರೀತನುಃ

ಅವನೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವನು, ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿರುವನು, ಕಾಲಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಶಂಕರನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವನು.

ಆದಿತ್ಯೋ ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯೋ ನೀಲಗ್ರೀವೋ ವಿಲೋಹಿತಃ

ಆದಿತ್ಯನಾದ ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯನು, ಅವನ ಕಂಠವು ನೀಲವರ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವನು ಕೆಂಪು ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವನು.

ಪಶ್ಯೈನಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾಣಂ ರುದ್ರಮೂರ್ತಿ ತ್ರಯೀಮಯಮ್

ಈ ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ರುದ್ರನ ರೂಪವನ್ನು, ಮೂರು ವೇದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವವನು ಎಂದು ನೋಡು.

ಸರ್ವೇ ಸೂರ್ಯಾ ಇತಿ ಜ್ಞೇಯಾ ನ ಹ್ಯಾನ್ಯೋ ವಿದ್ಯತೇ ರವಿಃ

ಎಲ್ಲರೂ ಸೂರ್ಯರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ರವಿಯ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಸೂರ್ಯನಿಲ್ಲ.

ಬಾಢಮಿತ್ಯಬ್ರುವನ್ ವಾಕ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಸಾಹಾಯ್ಯಕಾರಿಣಃ

ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವರು, ಅವನ ಮಾತಿಗೆ 'ಹೌದು' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

ಸಹಸ್ತ್ರಶೋ ಽಥ ಶತಶೋ ಭೂಯ ಏವ ವಿನಿನ್ದ್ಯತೇ

ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ಅವನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ನಿಂದಿಸಲಾಯಿತು.

ಅಪೂಜಯನ್ ದಕ್ಷವಾಕ್ಯಂ ಮೋಹಿತಾ ವಿಷ್ಣುಮಾಯಯಾ

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಮಾತನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು.

ನಾಪಶ್ಯನ್ ದೇವಮೀಶಾನಮೃತೇ ನಾರಾಯಣಂ ಹರಿಮ್

ನಾರಾಯಣ ಹರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೇವರನ್ನೂ, ಈಶ್ವರನನ್ನೂ ಅವರು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

ಪಶ್ಯತಾಮೇವ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಕ್ಷಣಾದನ್ತರಧೀಯತ

ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅದೆಡೆಗೆ ಅಡಗಿಹೋದನು.

ರಕ್ಷಕಂ ಜಗತಾಂ ದೇವಂ ಜಗಾಮ ಶರಣಂ ಸ್ವಯಮ್

ಜಗತ್ತಿನ ರಕ್ಷಕರಾದ ದೇವರು ಸ್ವತಃ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹೋದೆ.

ರಕ್ಷತೇ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಶರಣಾಗತರಕ್ಷಕಃ

ಶರಣಾಗತರಿಗೆ ರಕ್ಷಕರಾದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯರ್ಷಿಗಣಾನ್ ದೇವಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ವಿಷಃ

ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವ ಋಷಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನೂ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ,

ನರಃ ಪಾಪಮವಾಪ್ನೋತಿ ಮಹದ್ ವೈ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ

ಯಾರು ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅವನು ದೊಡ್ಡ ಪಾಪವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ದಣ್ಡೋ ದೇವಕೃತಸ್ತತ್ರ ಸದ್ಯಃ ಪತತಿ ದಾರುಣಃ

ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮಾಡಿದ ಶಿಕ್ಷೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ.

ಸಮಾಗತಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಂಸ್ತಾನ್ ದಕ್ಷಸಾಹಾಯ್ಯಕಾರಿಣಃ

ದಕ್ಷಿಣಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರು.

ವಿನಿನ್ದಿತೋ ಮಹಾದೇವಃ ಶಙ್ಕರೋ ಲೋಕವನ್ದಿತಃ

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಹಾದೇವ ಶಂಕರನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.

ನಿನ್ದನ್ತೋ ಹ್ಯೈಶ್ವರಂ ಮಾರ್ಗಂ ಕುಶಾಸ್ತ್ರಾಸಕ್ತಮಾನಸಾಃ

ಅಸತ್ಯವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಹೂಡಿದವರು, ಐಶ್ವರ್ಯಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಾಪ್ಯ ಘೋರಂ ಕಲಿಯುಗಂ ಕಲಿಜೈಃ ಕಿಲ ಪೀಡಿತಾಃ

ಭಯಾನಕವಾದ ಕಲಿಯುಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕಲಿಯುಗದ ದುಷ್ಟ ಗುಣಗಳಿಂದ ಜನರು ಬಹಳವಾಗಿ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಭವಿಷ್ಯತಿ ಹೃಷೀಕೇಶಃ ಸ್ವಾಶ್ರಿತೋ ಽಪಿ ಪರಾಙ್ಮುಖಃ

ಸ್ವಂತ ಭಕ್ತರು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರೂ, ಹೃಷೀಕೇಶನು ನಿರಾಸಕ್ತನಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.