ಸ್ವಯಂಭುವಿನ ವಿಧಾನದಂತೆ ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚರು ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಋತುಗಳು, ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಜಾಪಿತಾ ಬ್ರಹ್ಮನ ವಿಧಾನದಂತೆ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪರಮ ಮತ್ತು ಪರಮ ಭಾಗಗಳು, ಕಾಲದ ವಿಭಜನೆಗಳು—all these are established beyond ordinary perception. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪರಮಾತ್ಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳು ಕೂಡ ಸ್ವಯಂಭುವಿನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪಂಚಭೂತಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಪರಮಾತ್ಮನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಕೃತಿಯ ಮೂಲರೂಪವಾದ ಆದಿಪ್ರಕೃತಿ, ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೂಲ, ನನ್ನ ನಿರ್ದೇಶನದಿಂದಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಯೆಯು ಸದಾ ಪರಿವರ್ತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಅದರ ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಕೂಡ ಭಗವಂತನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಆತ್ಮ ಕೂಡ ಸದಾ ಭಗವಂತನ ನಿರ್ದೇಶನದಿಂದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಜ್ಞಾನವೂ ಸಹ ಮಹೇಶನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಸರ್ವವನ್ನೂ ನಾನು ಸ್ವತಃ ಚಲಿಸುತ್ತೇನೆ; ಎಲ್ಲವೂ ಕೊನೆಗೆ ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಮಾತ್ಮ, ಪರಬ್ರಹ್ಮ—ನನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದು ಇಲ್ಲ. ಇದನ್ನರಿತವನು ಜನನ-ಮರಣದ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಯಾರನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರೂ, ಅವನು ಪುನಃ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅದು ನನ್ನ ಪರಮಧಾಮ—ಶಾಶ್ವತ, ಆನಂದಮಯ ಹಾಗೂ ಭೇದರಹಿತವಾದುದು. ನಾನು ಆ ಪುರಾತನ, ಅವಿನಾಶಿ ಭಗವಂತ, ಮಾಯಾಧಿಪತಿ ಹರಿಯೇ ಆಗಿದ್ದೇನೆ. ಆದಿತ್ಯರಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಷ್ಣು, ವಸುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾವಕ. ಮಹಾಸಿರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಐರಾವತ, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮ. ವೃತ್ತಿಪರರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ, ಅಮರಶತ್ರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದ. ವೀರರಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರ, ಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ಕಪಿಲ. ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ವಜ್ರ, ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವ್ರತ. ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮ, ಅಧಿಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವ. ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಕುಬೇರ, ಗಣಾಧಿಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ವೀರಕ. ಬಲಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು, ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರ. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಶATARudriya. ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷಸೂಕ್ತ, ಸಾಮಗಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸಾಮ. ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್ತ, ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಮುಕ್ತಕ. ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣವೇ ನಾನು. ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷ, ಉನ್ನತರಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕಾಶವೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಇವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ನಾನು ಪಶುಪತಿ ಎಂಬ ದೇವರೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೇದಜ್ಞರು ಜೀವಿಗಳ ಮುಕ್ತಿದಾತನಾಗಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನ ಹೊರತು, ಪರಮಾತ್ಮ, ಅವಿನಾಶಿ ಭೂತಾಧಿಪತಿ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಇವುಗಳೇ ಪಶುಪತಿಯ ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಪೀಡನೆಗಳು. ಇವುಗಳೇ ಎಂಟು ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು. ಗುದ, ಲಿಂಗ, ಎರಡು ಕೈಗಳು, ಎರಡು ಕಾಲುಗಳು, ಮತ್ತು ಮಾತು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಹತ್ತನೆಯಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಇಪ್ಪತ್ತ್ಮೂರು tattvaಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳು. ಆದಿಕಾಲವಿಲ್ಲದ, ಮಧ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣವೇ ಜಗತ್ತಿನ ಪರಮಕಾರಣ. ಇವುಗಳ ಸಮಸ್ಥಿತಿ ಅವ್ಯಕ್ತ, ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.