કૂર્મપુરાણમ્

દેવૌ ધાતાવિધાતારૌ મેરોર્જામાતરૌ તથા

ધાતા અને વિધાતા એ બે દેવતાઓ અને મેરુના જમાઈઓ હતા.

ધાતાવિધાત્રોસ્તે ભાર્યે તયોર્જાતૌ સુતાવુભૌ

ધાતા અને વિધાતાની પત્નીઓ હતી, અને તેમને બે પુત્રો જન્મ્યા.

તથા વેદશિરા નામ પ્રાણસ્ય દ્યુતિમાન્ સુતઃ

તેમજ, પ્રાણથી તેજસ્વી એવા વેદશિરા નામનો પુત્ર જન્મ્યો.

કન્યાચતુષ્ટયં ચૈવ સર્વલક્ષણસંયુતમ્

અને ચાર કન્યાઓ પણ જન્મી, જેઓ સર્વ લક્ષણોથી યુક્ત હતી.

વિરજાઃ પર્વશ્ચૈવ પૌર્ણમાસસ્ય તૌ સુતૌ

પૌર્ણમાસના બે પુત્રો વિરજા અને પર્વ હતા.

કર્દમં ચ વરીયાંસં સહિષ્ણું મુનિસત્તમમ્

કર્દમ, વરીયાં અને સહિષ્ણુ — એ ત્રણેય શ્રેષ્ઠ મુનિઓ હતા.

અનસૂયા તથૈવાત્રેર્જજ્ઞે પુત્રાનકલ્પષાન્

એ જ રીતે, અનસૂયાએ અત્રિ માટે નિર્દોષ પુત્રો જન્માવ્યા.

સ્મૃતિશ્ચાઙ્ગિરસઃ પુત્રીર્જજ્ઞે લક્ષણસંયુતાઃ

અને સ્મૃતિ, જે અંગિરસની પુત્રી હતી, તેણે શુભ લક્ષણવાળી પુત્રીઓ જન્માવી.

પ્રીત્યાં પુલસ્ત્યો ભગવાન્ દત્તાત્રિમસૃજત્ પ્રભુઃ

પ્રીતિમાં, ભગવાન પુલસ્ત્યએ દત્તાત્રિમા નામના પુત્રને ઉત્પન્ન કર્યો.

વેદબાહું તથા કન્યાં સન્નતિં નામ નામતઃ

વેદબાહુ નામનો એક પુત્ર અને સન્નતિ નામની એક દીકરી પણ હતી.

તે ચોર્ધ્વરેતસઃ સર્વે બાલખિલ્યા ઇતિ સ્મૃતાઃ

તેઓ બધા ઉર્ધ્વરેતસ અને બાલખિલ્ય તરીકે ઓળખાય છે.

કન્યાં ચ પુણ્ડરીકાક્ષાં સર્વેશોભાસમન્વિતામ્

તે દીકરી, પુંડરીકાક્ષા, સર્વેના તેજથી યુક્ત હતી.

સુતપાઃ શુક્ર ઇત્યેતે સપ્ત પુત્રા મહૌજસઃ

સુતપા અને શુક્ર એમ સાતે પુત્રો મહાન બળવાન હતા.

સ્વાહા તસ્માત્ સુતાન્ લેભે ત્રીનુદારાન્ મહૌજસઃ

તેમાથી સ્વાહાએ ત્રણ મહાન અને ઉદાર પુત્રો પ્રાપ્ત કર્યા.

નિર્મથ્યઃ પવમાનઃ સ્યાદ્ વૈદ્યુતઃ પાવકઃ સ્મૃતઃ

નિર્મથ્ય, પવમાન અને વૈદ્યુત – એ પાવકના પુત્રો તરીકે ઓળખાય છે.

તેષાં તુ સંતતાવન્યે ચત્વારિંશ્ચ પઞ્ચ ચ

તેમના વંશમાં ચાળીસ અને પાંચ અન્ય સંતાન થયા.

એતે ચૈકોનપઞ્ચાશદ્ વહ્નયઃ પરિકીર્તિતઃ

આ રીતે કુલ ઉનપચાસ અગ્નિઓ ગણાય છે.

રુદ્રાત્મકાઃ સ્મૃતાઃ સર્વે ત્રિપુણ્ડ્રાઙ્કિતમસ્તકાઃ

આ બધા રુદ્રના અંશરૂપ છે અને તેમના મસ્તક પર ત્રણ રેખા છે.

અગ્નિષ્વાત્તા બર્હિષદો દ્વિધા તેષાં વ્યવસ્થિતિઃ

અગ્નિષ્વાત્ત અને બર્હિષદ – એમ તેમની બે જાતિ છે.

તે ઉભે બ્રહ્મવાદિન્યૌ યોગિન્યૌ મુનિસત્તમાઃ

બન્ને બ્રહ્મજ્ઞાની, યોગમાં નિપુણ અને શ્રેષ્ઠ મુનિ છે.

ગઙ્ગા હિમવતો જજ્ઞે સર્વલોકૈકપાવની

ગંગા, સર્વલોકને પવિત્ર કરનારી, હિમવંતમાંથી જન્મી.

યથાવત્ કથિતં પૂર્વં દેવ્યા માહાત્મ્યમુત્તમમ્

દેવીનું ઉત્તમ મહિમા અગાઉ યોગ્ય રીતે વર્ણવાયું છે.

વ્યાખ્યાતા ભવતામદ્ય મનોઃ સૃષ્ટિં નિબોધત

આજે તમે તેનું વર્ણન કર્યું છે; હવે મનુની સૃષ્ટિ સાંભળો.

ધર્મજ્ઞૌ સુમહાવીર્યૌ શતરૂપા વ્યજીજનત્

શતરૂપાએ ધર્મને જાણનારા અને મહાન બળવાન એવા બે પુત્રો જન્માવ્યા.

ભક્તો નારાયણે દેવે પ્રાપ્તવાન્ સ્થાનમુત્તમમ્

તે નારાયણના ભક્ત હતા અને સર્વોત્તમ સ્થાનને પ્રાપ્ત થયા.

શ્લિષ્ટેરાધત્ત સુચ્છાયા પઞ્ચ પુત્રાનકલ્પષાન્

શ્લિષ્ટા પાસેથી તેણે પાંચ નિર્દોષ અને સારા સ્વભાવના પુત્રો પામ્યા.

આરાધ્ય પુરુષં વિષ્ણું શાલગ્રામે જનાર્દનમ્

શાલગ્રામ ખાતે વિષ્ણુ, જનાર્દનનું આરાધન કર્યું.

નારાયણપરાન્ શુદ્ધાન્ સ્વધર્મપરિપાલકાન્

જે લોકો નારાયણમાં પરાયણ, શુદ્ધ અને પોતાના ધર્મનું પાલન કરતા હતા,

પ્રજાપતેરાત્મજાયાં વીરણસ્ય મહાત્મનઃ

પ્રજાપતિની પત્ની અને મહાન આત્માવાળા વીરણમાં,