કૂર્મપુરાણમ્

અમાનિનો બુદ્ધિમન્તસ્તાપસાઃ શંસિતવ્રતાઃ

જેઓ વિનમ્ર, બુદ્ધિશાળી, તપસ્વી અને દૃઢ વ્રત ધરાવનારા છે.

સંન્યાસિનો ગૃહસ્થાશ્ચ વનસ્થા બ્રહ્મચારિણઃ

સંન્યાસી, ગૃહસ્થ, વનવાસી અને બ્રહ્મચારી.

નાશયામિ તમઃ કૃત્સ્નં જ્ઞાનદીપને મા ચિરાત્

હું જ્ઞાનના દીપથી બધું અંધકાર તરત દૂર કરી દઉં છું.

સદાનન્દાસ્તુ સંસારે ન જાયન્તે પુનઃ પુનઃ

જેઓ સદા આનંદમાં રહે છે, તેઓ સંસારમાં વારંવાર જન્મતા નથી.

મામેવાર્ચય સર્વત્ર મેનયા સહ સંગતઃ

તમે સર્વત્ર મેનાસહીત મારી પૂજા કરો.

તતો મે સકલં રૂપં કાલાદ્યં શરણં વ્રજ

એટલે હવે તું મારા સર્વરૂપ, જે સમય અને સર્વની શરૂઆત છે, તેમાં શરણ જા.

તન્નિષ્ઠસ્તત્પરો ભૂત્વા તદર્ચનપરો ભવ

તેમાં સ્થિર રહી, તે માટે સમર્પિત રહી અને તેની પૂજા કરવા તત્પર રહે.

સર્વોપાધિવિનિર્મુક્તમનન્તમમૃતં પરમ્

તે સર્વ ઉપાધિથી મુક્ત, અનંત, અમર અને સર્વથી શ્રેષ્ઠ છે.

જ્ઞાનમેવ પ્રપશ્યન્તો મામેવ પ્રવિશન્તિ તે

જે લોકો જ્ઞાનને જ સાચું માને છે, તેઓ અંતે માત્ર મને જ પ્રાપ્ત થાય છે.

ગચ્છન્ત્યપુનરાવૃત્તિં જ્ઞાનનિર્ધૂતકલ્મષાઃ

જેનાં પાપ જ્ઞાનથી દૂરી ગયા છે, તેઓ ફરી જન્મ નથી લેતા.

પ્રાપ્યતે ન હિ રાજેન્દ્ર તતો માં શરણં વ્રજ

રાજા, બીજું કોઈ માર્ગ નથી; એટલે મારા શરણ આવો.

મામુપાસ્ય મહારાજ તતો યાસ્યાસિ તત્પદમ્

મારા ઉપાસનાથી, રાજા, તું એ પરમ અવસ્થાને પામીશ.

જ્ઞાયતે ન હિ રાજેન્દ્ર તતો માં શરણં વ્રજ

રાજા, બીજું કોઈ રીતે એ જાણી શકાયું નથી; એટલે મારા શરણ આવો.

આરાધય પ્રયત્નેન તતો બન્ધં પ્રહાસ્યસિ

પૂરા પ્રયત્નથી આરાધના કર, પછી તું બંધન છોડીને મુક્ત થઈ જશ.

સમારાધય ભાવેન તતો યાસ્યસિ તત્પદમ્

હૃદયપૂર્વક આરાધના કર, પછી તું એ પરમ અવસ્થાએ પહોંચીશ.

અનાદ્યનન્તં પરમં મહેશ્વરમજં શિવમ્

જે અનાદિ, અનંત, સર્વોચ્ચ, મહાન ઈશ્વર, અજન્મા અને કલ્યાણરૂપ છે.

નિત્યાનન્દં નિરાભાસં નિર્ગુણં તમસઃ પરમ્

જે સદા આનંદમય, સ્વરૂપથી રહિત, ગુણરહિત અને અંધકારથી પર છે.

સ્વસંવેદ્યમવેદ્યં તત્ પરે વ્યોમ્નિ વ્યવસ્થિતમ્

જે પોતે જ અનુભવાય છે, જેને જાણવું શક્ય નથી અને જે પરમ આકાશમાં સ્થિત છે.

સંસારસાગરે ઘોરે જાયન્તે ચ પુનઃ પુનઃ

આ સંસારના ભયાનક સાગરમાં જીવાતો વારંવાર જન્મે છે.

અન્વેષ્ટવ્યં હિ તદ્ બ્રહ્મ જન્મબન્ધનિવૃત્તયે

જન્મ અને બંધનથી મુક્ત થવા માટે એ બ્રહ્મને શોધવું જરૂરી છે.

અધર્માભિનિવેશં ચ ત્યક્ત્વા વૈરાગ્યમાસ્થિતઃ

અધર્મ પ્રત્યેનું આસક્તિ છોડીને અને વૈરાગ્ય ધારણ કરીને,

અન્વીક્ષ્ય ચાત્મનાત્માનં બ્રહ્મભૂયાય કલ્પતે

જ્યારે આત્મા દ્વારા આત્માને ઓળખાય છે, ત્યારે બ્રહ્મરૂપ થવા યોગ્ય બને છે.

ઐશ્વરીં પરમાં ભક્તિં વિન્દેતાનન્યગામિનીમ્

એ પરમ, દૈવી અને અવિચલ ભક્તિને પ્રાપ્ત કરે છે.

સર્વસંસારનિર્મુક્તો બ્રહ્મણેયવાવતિષ્ઠતે

જે સર્વ સંસારથી મુક્ત થાય છે, તે બ્રહ્મના સ્વરૂપમાં સ્થિર રહે છે.

અનન્તસ્યાવ્યયસ્યૈકઃ સ્વાત્માધારો મહેશ્વરઃ

અનંત અને અવિનાશીનું એકમાત્ર આધાર મહાદેવ છે, જે પોતાનાં સ્વરૂપે જ સ્થિત છે.

સર્વસંસારમુક્ત્યર્થમીશ્વરં સતતં શ્રય

સર્વ સંસારમાંથી મુક્ત થવા માટે હંમેશા ભગવાનનો આશરો લો.

અન્વીક્ષ્ય ચૈતદખિલં યથેષ્ટં કર્તુમર્હસિ

આ બધું વિચારીને, તું જે યોગ્ય માને તે પ્રમાણે વર્તન કર.

વિનિન્દ્ય દક્ષં પિતરં મહેશ્વરવિનિન્દકમ્

જે મહાદેવની નિંદા કરે છે, એવા પિતા દક્ષને તું ત્યજી દે.

મેનાદેહસમુત્પન્ના ત્વામેવ પિતરં શ્રિતા

મેના ના શરીરમાંથી જન્મેલી, મેં તને જ પિતા તરીકે સ્વીકાર્યો છે.