કૂર્મપુરાણમ્

ચક્રુર્ધર્મપ્રતિષ્ઠાર્થં ધર્મશાસ્ત્રાણિ ચૈવ હિ

તેમણે ધર્મની સ્થાપના માટે ધર્મશાસ્ત્રો રચ્યા હતા.

બ્રહ્મણો વચનાત્ તાનિ કરિષ્યન્તિ યુગે યુગે

બ્રહ્માજીના આદેશથી તેઓ દરેક યુગમાં આ શાસ્ત્રોનું પાલન કરે છે.

નિયોગાદ્ બ્રહ્મણો રાજંસ્તેષુ ધર્મઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ

રાજા, બ્રહ્માજીના નિર્દેશથી જ તેમના વચ્ચે ધર્મ સ્થાપિત થયો છે.

યુગે યુગે ઽત્ર સર્વેષાં કર્તા વૈ ધર્મશાસ્ત્રવિત્

દરેક યુગમાં, ધર્મશાસ્ત્ર જાણનારો જ તમામ કાર્યોમાં મુખ્ય હોય છે.

જ્યોતિઃ શાસ્ત્રં ન્યાયવિદ્યા મીમાંસા ચોપબૃંહણમ્

જ્યોતિષ શાસ્ત્ર, ન્યાયવિદ્યા અને મીમાંસા એ આધારરૂપ છે.

ચતુર્વેદૈઃ સહોક્તાનિ ધર્મો નાન્યત્ર વિદ્યતે

ચારે વેદો સાથે આ શાસ્ત્રો જણાવવામાં આવ્યા છે; ધર્મ બીજે ક્યાંય નથી.

સ્થાપયન્તિ મમાદેશાદ્ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્

મારા આદેશથી તેઓ આ શાસ્ત્રોનું સ્થાપન સર્જનના અંત સુધી કરે છે.

પરસ્યાન્તે કૃતાત્માનઃ પ્રવિશન્તિ પરં પદમ્

બીજાના અંતે, જે આત્માઓ પૂર્ણ થયા હોય છે, તેઓ પરમ પદમાં પ્રવેશ કરે છે.

ધર્મેણ સહિતં જ્ઞાનં પરં બ્રહ્મ પ્રકાશયેત્

ધર્મ સાથે જોડાયેલું જ્ઞાન પરમ બ્રહ્મને પ્રકાશિત કરે છે.

ઉપાસતે સદા ભક્ત્યા યોગમૈશ્વરમાસ્થિતાઃ

યોગશક્તિમાં સ્થિર રહી, શ્રદ્ધાપૂર્વક સદા ભક્તિથી ઉપાસના કરે છે.

અમાનિનો બુદ્ધિમન્તસ્તાપસાઃ શંસિતવ્રતાઃ

જેઓ વિનમ્ર, બુદ્ધિશાળી, તપસ્વી અને દૃઢ વ્રત ધરાવનારા છે.

સંન્યાસિનો ગૃહસ્થાશ્ચ વનસ્થા બ્રહ્મચારિણઃ

સંન્યાસી, ગૃહસ્થ, વનવાસી અને બ્રહ્મચારી.

નાશયામિ તમઃ કૃત્સ્નં જ્ઞાનદીપને મા ચિરાત્

હું જ્ઞાનના દીપથી બધું અંધકાર તરત દૂર કરી દઉં છું.

સદાનન્દાસ્તુ સંસારે ન જાયન્તે પુનઃ પુનઃ

જેઓ સદા આનંદમાં રહે છે, તેઓ સંસારમાં વારંવાર જન્મતા નથી.

મામેવાર્ચય સર્વત્ર મેનયા સહ સંગતઃ

તમે સર્વત્ર મેનાસહીત મારી પૂજા કરો.

તતો મે સકલં રૂપં કાલાદ્યં શરણં વ્રજ

એટલે હવે તું મારા સર્વરૂપ, જે સમય અને સર્વની શરૂઆત છે, તેમાં શરણ જા.

તન્નિષ્ઠસ્તત્પરો ભૂત્વા તદર્ચનપરો ભવ

તેમાં સ્થિર રહી, તે માટે સમર્પિત રહી અને તેની પૂજા કરવા તત્પર રહે.

સર્વોપાધિવિનિર્મુક્તમનન્તમમૃતં પરમ્

તે સર્વ ઉપાધિથી મુક્ત, અનંત, અમર અને સર્વથી શ્રેષ્ઠ છે.

જ્ઞાનમેવ પ્રપશ્યન્તો મામેવ પ્રવિશન્તિ તે

જે લોકો જ્ઞાનને જ સાચું માને છે, તેઓ અંતે માત્ર મને જ પ્રાપ્ત થાય છે.

ગચ્છન્ત્યપુનરાવૃત્તિં જ્ઞાનનિર્ધૂતકલ્મષાઃ

જેનાં પાપ જ્ઞાનથી દૂરી ગયા છે, તેઓ ફરી જન્મ નથી લેતા.

પ્રાપ્યતે ન હિ રાજેન્દ્ર તતો માં શરણં વ્રજ

રાજા, બીજું કોઈ માર્ગ નથી; એટલે મારા શરણ આવો.

મામુપાસ્ય મહારાજ તતો યાસ્યાસિ તત્પદમ્

મારા ઉપાસનાથી, રાજા, તું એ પરમ અવસ્થાને પામીશ.

જ્ઞાયતે ન હિ રાજેન્દ્ર તતો માં શરણં વ્રજ

રાજા, બીજું કોઈ રીતે એ જાણી શકાયું નથી; એટલે મારા શરણ આવો.

આરાધય પ્રયત્નેન તતો બન્ધં પ્રહાસ્યસિ

પૂરા પ્રયત્નથી આરાધના કર, પછી તું બંધન છોડીને મુક્ત થઈ જશ.

સમારાધય ભાવેન તતો યાસ્યસિ તત્પદમ્

હૃદયપૂર્વક આરાધના કર, પછી તું એ પરમ અવસ્થાએ પહોંચીશ.

અનાદ્યનન્તં પરમં મહેશ્વરમજં શિવમ્

જે અનાદિ, અનંત, સર્વોચ્ચ, મહાન ઈશ્વર, અજન્મા અને કલ્યાણરૂપ છે.

નિત્યાનન્દં નિરાભાસં નિર્ગુણં તમસઃ પરમ્

જે સદા આનંદમય, સ્વરૂપથી રહિત, ગુણરહિત અને અંધકારથી પર છે.

સ્વસંવેદ્યમવેદ્યં તત્ પરે વ્યોમ્નિ વ્યવસ્થિતમ્

જે પોતે જ અનુભવાય છે, જેને જાણવું શક્ય નથી અને જે પરમ આકાશમાં સ્થિત છે.

સંસારસાગરે ઘોરે જાયન્તે ચ પુનઃ પુનઃ

આ સંસારના ભયાનક સાગરમાં જીવાતો વારંવાર જન્મે છે.