કૂર્મપુરાણમ્

સસ્મિતં પ્રાહ પિતરં સ્મૃત્વા પશુપતિં પતિમ્

હળવી સ્મિત સાથે, ગિરિજાએ પોતાના પિતાને કહ્યું અને પતિ પશ્વપતિને યાદ કરી.

ઉપદેશં ગિરિશ્રેષ્ઠ સેવિતં બ્રહ્મવાદિભિઃ

પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ઉપદેશને, જે બ્રહ્મજ્ઞાની લોકો દ્વારા માન્ય છે, આપવામાં આવ્યો.

સર્વશક્તિસમાયુક્તમનન્તં પ્રેરકં પરમ્

તે સર્વ શક્તિથી ભરપૂર છે, અનંત છે અને સર્વને ચલાવનાર છે.

તન્નિષ્ઠસ્તત્પરો ભૂત્વા તદેવ શરણં વ્રજ

તુ એમાં સ્થિર અને એકાગ્ર રહી, એ જને આશ્રય લે.

સર્વયજ્ઞતપોદાનૈસ્તદેવાર્ચય સર્વદા

બધા યજ્ઞ, તપ અને દાનથી હંમેશા એ જની પૂજા કર.

મમોપદેશાત્ સંસારં નાશયામિ તવાનઘ

મારા ઉપદેશથી, હે નિર્દોષ, હું તારો સંસારનો બંધન નાશ કરી દઈશ.

સંસારસાગરાદસ્માદુદ્ધરામ્યચિરેણ તુ

આ સંસારના મહાસાગરમાંથી, હું તને ટૂંક સમયમાં ઉગારી લઈશ.

પ્રાપ્યાહં તે ગિરિશ્રેષ્ઠ નાન્યથા કર્મકોટિભિઃ

હે પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ, કરોડો કર્મોથી પણ, તું મને માત્ર આ રીતે જ પ્રાપ્ત કરી શકીશ.

અધ્યાત્મજ્ઞાનસહિતં મુક્તયે સતતં કુરુ

મોક્ષ માટે, આત્મજ્ઞાન સાથે જોડાયેલું સાધન હંમેશા કર.

શ્રુતિસ્મૃતિભ્યામુદિતો ધર્મો યજ્ઞાદિકો મતઃ

શ્રુતિ અને સ્મૃતિ દ્વારા યજ્ઞાદિ ધર્મનું વર્ણન થયું છે.

તસ્માન્મુમુક્ષુર્ધર્માર્થો મદ્રૂપં વેદમાશ્રયેત્

માટે, જેને મુક્તિ જોઈએ તે ધર્મ માટે મારા સ્વરૂપ એવા વેદને આશ્રય લે.

ઋગ્યજુઃ સામરૂપેણ સર્ગાદૌ સંપ્રવર્તતે

સૃષ્ટિના આરંભે, તે ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ અને સામવેદના સ્વરૂપે પ્રવર્તે છે.

બ્રાહ્મણાદીન્ સસર્જાથ સ્વે સ્વે કર્મણ્યયોજયત્

પછી તેણે બ્રાહ્મણ અને અન્ય વર્ણોનું સર્જન કર્યું અને દરેકને પોતપોતાના કર્મમાં લગાડ્યા.

તેષામધસ્તાદ્ નરકાંસ્તામિસ્ત્રાદીનકલ્પયત્

તેમના નીચે, તેણે તામિસ્રા વગેરે નરકની રચના કરી.

યો ઽન્યત્રરમતેસો ઽસૌનસંભાષ્યો દ્વિજાતિભિઃ

જે બીજે આનંદ પામે છે, એવા માણસ સાથે દ્વિજાતિઓએ વાત કરવી નહીં.

શ્રુતિસ્મૃતિવિરુદ્ધાનિ નિષ્ઠા તેષાં હિ તામસી

જેના સંકલ્પો શ્રુતિ અને સ્મૃતિના વિરુદ્ધ છે, તે અંધકારમય છે.

એવંવિધાનિ ચાન્યાનિ મોહનાર્થાનિ તાનિ તુ

આવી બીજી ઘણી વસ્તુઓ પણ છે, જે મોહ માટે જ છે.

મયા સૃષ્ટાનિ શાસ્ત્રાણિ મોહાયૈષાં ભવાન્તરે

મારા દ્વારા રચાયેલા શાસ્ત્રો આ જીવાત્માઓને બીજાં જન્મમાં મોહમાં પાડવા માટે છે.

તત્ પ્રયત્નેન કુર્વન્તિ મત્પ્રિયાસ્તે હિ યે નરાઃ

મારા પ્રિય એવા જે મનુષ્યો છે, તેઓ આ કાર્યમાં પુરજોશથી પ્રયત્ન કરે છે.

સ્વાયંભુવો મનુર્ધાર્માન્ મુનીનાં પૂર્વમુક્તવાના

સ્વાયંભુ મનુએ અગાઉ ઋષિઓને ધર્મના નિયમો જણાવ્યા હતા.

ચક્રુર્ધર્મપ્રતિષ્ઠાર્થં ધર્મશાસ્ત્રાણિ ચૈવ હિ

તેમણે ધર્મની સ્થાપના માટે ધર્મશાસ્ત્રો રચ્યા હતા.

બ્રહ્મણો વચનાત્ તાનિ કરિષ્યન્તિ યુગે યુગે

બ્રહ્માજીના આદેશથી તેઓ દરેક યુગમાં આ શાસ્ત્રોનું પાલન કરે છે.

નિયોગાદ્ બ્રહ્મણો રાજંસ્તેષુ ધર્મઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ

રાજા, બ્રહ્માજીના નિર્દેશથી જ તેમના વચ્ચે ધર્મ સ્થાપિત થયો છે.

યુગે યુગે ઽત્ર સર્વેષાં કર્તા વૈ ધર્મશાસ્ત્રવિત્

દરેક યુગમાં, ધર્મશાસ્ત્ર જાણનારો જ તમામ કાર્યોમાં મુખ્ય હોય છે.

જ્યોતિઃ શાસ્ત્રં ન્યાયવિદ્યા મીમાંસા ચોપબૃંહણમ્

જ્યોતિષ શાસ્ત્ર, ન્યાયવિદ્યા અને મીમાંસા એ આધારરૂપ છે.

ચતુર્વેદૈઃ સહોક્તાનિ ધર્મો નાન્યત્ર વિદ્યતે

ચારે વેદો સાથે આ શાસ્ત્રો જણાવવામાં આવ્યા છે; ધર્મ બીજે ક્યાંય નથી.

સ્થાપયન્તિ મમાદેશાદ્ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્

મારા આદેશથી તેઓ આ શાસ્ત્રોનું સ્થાપન સર્જનના અંત સુધી કરે છે.

પરસ્યાન્તે કૃતાત્માનઃ પ્રવિશન્તિ પરં પદમ્

બીજાના અંતે, જે આત્માઓ પૂર્ણ થયા હોય છે, તેઓ પરમ પદમાં પ્રવેશ કરે છે.

ધર્મેણ સહિતં જ્ઞાનં પરં બ્રહ્મ પ્રકાશયેત્

ધર્મ સાથે જોડાયેલું જ્ઞાન પરમ બ્રહ્મને પ્રકાશિત કરે છે.