કૂર્મપુરાણમ્

ધર્મશક્તિર્ધર્મમયી વિધર્મા વિશ્વધર્મિણી

એ ધર્મની શક્તિ છે, ધર્મથી ભરપૂર છે, અધર્મથી પર છે અને સમગ્ર જગતને ધર્મમાં સ્થિર રાખે છે.

ધર્મોપદેષ્ટ્રી ધર્મત્મા ધર્મગમ્યા ધરાધરા

એ ધર્મ શીખવેનારી છે, ધર્મમય સ્વભાવ ધરાવે છે, ધર્મ દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે અને ધરા-પર્વતોની આધાર છે.

સર્વશક્તિવિનિર્મુક્તા સર્વશક્ત્યાશ્રયાશ્રયા

એ સર્વ શક્તિઓથી મુક્ત છે, છતાં સર્વ શક્તિઓનું આશ્રય અને મૂળ છે.

સદાશિવા વિયન્મૂર્તિર્વિશ્વમૂર્તિરમૂર્તિકા

એ હંમેશા કલ્યાણકારી છે, આકાશરૂપ છે, સર્વવ્યાપી સ્વરૂપ ધરાવે છે અને સ્વરૂપથી પર છે.

ભૂયઃ પ્રણમ્ય ભીતાત્મા પ્રોવાચેદં કૃતાઞ્જલિઃ

પછી ફરીથી, ભયથી ભરેલા હૃદયથી, હાથ જોડીને એણે નમન કરીને કહ્યું.

ભીતો ઽસ્મિ સામ્પ્રતં દૃષ્ટ્વા રૂપમન્યત્ પ્રદર્શય

હવે હું ડર્યો છું, આ રૂપ જોઈને; મને બીજું રૂપ બતાવો.

સંહૃત્ય દર્શયામાસ સ્વરૂપમપરં પુનઃ

એમણે એ રૂપ પાછું ખેંચી, પોતાનું બીજું સ્વરૂપ દર્શાવ્યું.

દ્વિનેત્રં દ્વિભુજં સૌમ્યં નીલાલકવિભૂષિતમ્

એ સ્વરૂપે બે આંખો, બે હાથ હતા, સૌમ્ય હતું અને ઘેરા વાદળી વાળથી શોભિત હતું.

શ્રીમદ્ વિશાલસંવૃત્તલલાટતિલકોજ્જ્વલમ્

એમનુ વિશાળ કપાળ તેજસ્વી તિલકથી ઝગમગતું હતું.

દધાનમુરસા માલાં વિશાલાં હેમનિર્મિતામ્

એમણે છાતી પર સુવર્ણથી બનેલી વિશાળ માળા ધારણ કરી હતી.

પ્રસન્નવદનં દિવ્યમનન્તમહિમાસ્પદમ્

એમનુ ચહેરું પ્રસન્ન અને દિવ્ય હતું, અનંત મહિમાનું નિવાસસ્થાન હતું.

ભીતિં સંત્યજ્ય હૃષ્ટાત્મા બભાષે પરમેશ્વરીમ્

ભય છોડી, આનંદિત હૃદયથી એ પરમેશ્વરીને સંબોધીને બોલ્યો.

યન્મે સાક્ષાત્ ત્વમવ્યક્તાપ્રસન્ના દૃષ્ટિગોચરા

હે, જે મારા સામે સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છો, અવ્યક્ત હોવા છતાં કૃપાળુ અને મારી નજરે દેખાઈ રહી છો—

ત્વય્યેવ લીયતે દેવિ ત્વમેવ ચ પરા ગતિઃ

હે દેવી, બધું તારી અંદર જ લીન થાય છે અને તું જ સર્વોચ્ચ ધ્યેય છે.

અપરે પરમાર્થજ્ઞાઃ શિવેતિ શિવસંશ્રયે

બીજા, જે પરમ તત્વને જાણે છે, તેઓ તને શિવ કહે છે, શુભતાનો આશ્રય.

અવિદ્યા નિયતિર્માયા કલાદ્યાઃ શતશો ઽભવન્

અજ્ઞાન, બંધન, માયા અને અનેક શક્તિઓ જેવી કે તત્વો ઉત્પન્ન થયા છે.

સર્વભેદવિનિર્મુક્તા સર્વેભેદાશ્રયા નિજા

તુ બધા ભેદોથી મુક્ત છે, છતાં બધા ભેદો તારી અંદર જ છે.

પ્રધાનાદ્યં જગત્ કૃત્સ્નં કરોતિ વિકરોતિ ચ

મૂળ પ્રકૃતિમાંથી તું આખું જગત રચે છે અને તેને બદલાવે છે.

ત્વમેવ પરમાનન્દસ્ત્વમેવાનન્દદાયિની

તું જ પરમ આનંદ છે, તું જ આનંદ આપનારી છે.

શિવં સર્વગતં સૂક્ષ્મં પરં બ્રહ્મા સનાતનમ્

તું શિવ છે, સર્વવ્યાપી, સૂક્ષ્મ, પરમ અને શાશ્વત બ્રહ્મ છે.

વાયુર્બલવતાં દેવિ યોગિનાં ત્વં કુમારકઃ

હે દેવી, શક્તિશાળીઓમાં તું પવન છે અને યોગીઓમાં તું કુમારક છે.

સાંખ્યાનાં કપિલો દેવો રુદ્રાણામસિ શઙ્કરઃ

સાંખ્યોમાં તું કપિલ દેવ છે અને રુદ્રોમાં તું શંકર છે.

વેદાનાં સામવેદસ્ત્વં ગાયત્રી છન્દસામસિ

વેદોમાં તું સામવેદ છે અને છંદોમાં તું ગાયત્રી છે.

માયા ત્વં સર્વશક્તીનાં કાલઃ કલયતામસિ

બધી શક્તિઓમાં તું માયા છે અને સમયને માપનારા માં તું સમય છે.

આશ્રમાણાં ચ ગાર્હસ્થ્યમીશ્વરાણાં મહેશ્વરઃ

આશ્રમોમાં તું ગૃહસ્થાશ્રમ છે અને ઈશ્વરોમાં તું મહેશ્વર છે.

સર્વોપનિષદાં દેવિ ગુહ્યોપનિષદુચ્યતે

હે દેવી, બધી ઉપનિષદોમાં તને ગુપ્ત ઉપનિષદ કહે છે.

આદિત્યઃ સર્વમાર્ગાણાં વાચાં દેવિ સરસ્વતી

બધા માર્ગોમાં તું આદિત્ય છે અને વાણીઓમાં, હે દેવી, તું સરસ્વતી છે.

અરુન્ધતી સતીનાં ત્વં સુપર્ણઃ પતતામસિ

સતી સ્ત્રીઓમાં તું અરુંધતી છે અને ઉડનારા માં તું સુપર્ણ છે.

સાવિત્રી ચાસિ જપ્યાનાં યજુષાં શતરુદ્રિયમ્

જપમાં તું સાવિત્રી છે અને યજુરવેદના સ્તોત્રોમાં તું શતરુદ્રિય છે.