કૂર્મપુરાણમ્

માયયૈવાથ વિપ્રેન્દ્રાઃ સા ચાનાદિરનન્તયા

હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, એ બધું માયાથી થાય છે અને તે અનાદિ અને અનંત છે.

માયાવી સર્વશક્તીશઃ કાલઃ કાલકારઃ પ્રભુઃ

મહામાયાવાન, સર્વશક્તિના સ્વામી, કાળ, કાળનો સર્જનહાર, અને પ્રભુ છે.

કાલઃ સ્થાપયતે વિશ્વં કાલાધીનમિદં જગત્

કાળ જગતને સ્થિર કરે છે; આ સૃષ્ટિ કાળની આધિન છે.

અનન્તસ્યાખિલેશસ્ય શંભોઃ કાલાત્મનઃ પ્રભોઃ

અનંત, સર્વના સ્વામી, શંભુ, અને સમયરૂપ પ્રભુની વાત છે.

એકા સર્વગતાનન્તા કેવલા નિષ્કલા શિવા

એક જ, સર્વત્ર વ્યાપેલી, અનંત, અનન્ય, નિર્ભાગ અને કલ્યાણમય એવી શક્તિ છે.

શક્તયઃ શક્તિમન્તો ઽન્યે સર્વશક્તિસમુદ્ભવાઃ

બીજી બધી શક્તિઓ, જે શક્તિશાળી છે, એ સર્વે એ પરમ શક્તિમાંથી જ ઉત્પન્ન થાય છે.

અભેદં ચાનુપશ્યન્તિ યોગિનસ્તત્ત્વચિન્તકાઃ

યોગી અને તત્ત્વનું ચિંતન કરનાર જ્ઞાની, એમાં કોઈ ભેદ જુએતા નથી.

વિશેષઃ કથ્યતે ચાયં પુરાણે બ્રહ્મવાદિભિઃ

પણ આ ભેદ પુરાણોમાં બ્રહ્મજ્ઞાની વિદ્વાનો દ્વારા સમજાવવામાં આવ્યો છે.

પ્રોચ્યતે ભગવાન્ ભોક્તા કપર્દે નીલલોહિતઃ

ભગવાન, જે ભોગવનાર છે, તેને કપર્દી અને નીલલોહિત પણ કહેવામાં આવે છે.

પ્રોચ્યતે મતિરીશાની મન્તવ્યા ચ વિચારતઃ

મનને ઈશાની કહેવામાં આવે છે અને તેને વિવેકપૂર્વક સમજવું જોઈએ.

પ્રોચ્યતે સર્વવેદેષુ મુનિભિસ્તત્ત્વદર્શિભિઃ

આ વાત સર્વે વેદોમાં તત્વદર્શી ઋષિઓએ કહી છે.

સર્વવેદાન્તવેદેષુ નિશ્ચિતં બ્રહ્મવાદિભિઃ

આ વાત વેદ અને વેદાંતમાં બ્રહ્મજ્ઞાની વિદ્વાનો દ્વારા નિશ્ચિત કરી છે.

યોગિનસ્તત્ પ્રપશ્યન્તિ મહાદેવ્યાઃ પરં પદમ્

યોગીઓ મહાદેવીનું પરમ સ્થાન જોઈ શકે છે.

યોગિનસ્તત્ પ્રપશ્યન્તિ મહાદેવ્યાઃ પરં પદમ્

યોગીઓ મહાદેવીનું પરમ સ્થાન જોઈ શકે છે.

અનન્તપ્રકૃતૌ લીનં દેવ્યાસ્તત્ પરમં પદમ્

દેવીનું એ પરમ સ્થાન અનંત પ્રકૃતિમાં લીન છે.

આત્મોપલબ્ધિવિષયં દેવ્યાસ્તત્ પરમં પદમ્

દેવીનું એ પરમ સ્થાન આત્મસાક્ષાત્કારનું ક્ષેત્ર છે.

સંસારતાપાનખિલાન્ નિહન્તીશ્વરસંશ્રયા

ઈશ્વરનું આશ્રય લેતાં, દેવી સંસારના બધા દુઃખોનો નાશ કરે છે.

આશ્રયેત્ સર્વભાવાનામાત્મભૂતાં શિવાત્મિકામ્

સર્વ જીવોમાં રહેલી, શિવસ્વરૂપા એવા શિવાત્મિકાનું આશ્રય લેવો જોઈએ.

સભાર્યઃ શરં યાતઃ પાર્વતીં પરમેશ્વરીમ્

પત્ની સાથે તેણે પરમેશ્વરી પાર્વતીનું આશ્રય લીધું.

મેના હિમવતઃ પત્ની પ્રાહેદં પર્વતેશ્વરમ્

મેનાએ, હિમવતની પત્નીએ, પર્વતોના સ્વામી પાસે આ શબ્દો કહ્યા:

હિતાય સર્વભૂતાનાં જાતા ચ તપસાવયોઃ

સર્વ જીવોના કલ્યાણ માટે, અમારાં તપથી એ જન્મી હતી.

કપર્દિનીં ચતુર્વક્ત્રાં ત્રિનેત્રામતિલાલસામ્

તે માતા જટાવાળી, ચાર મુખવાળી, ત્રણ આંખવાળી અને અતિ તેજસ્વી હતી.

નિર્ગુણાં સગુણાં સાક્ષાત્ સદસદ્વ્યક્તિવર્જિતામ્

તે ગુણરહિત પણ ગુણવાળી, સૌની સામે પ્રગટ, અને સદાસદથી પર છે.

ભીતઃ કૃતાઞ્જલિસ્તસ્યાઃ પ્રોવાચ પરમેશ્વરીમ્

ભયભીત થઈને, હાથ જોડીને, તેણે પરમેશ્વરીને કહ્યું.

ન જાને ત્વામહં વત્સે યથાવદ્ બ્રૂહિ પૃચ્છતે

હે સુમને, હું તમને સાચી રીતે ઓળખતો નથી; કૃપા કરીને મને કહો.

વ્યાજહાર મહાશૈલં યોગિનામભયપ્રદા

યોગીઓને નિર્ભયતા આપનારી એ દેવી એ મહાપર્વતને સંબોધી બોલી.

અનન્યામવ્યયામેકાં યાં પશ્યન્તિ મુમુક્ષવઃ

મુક્તિ ઇચ્છનાર જે એક, અવિનાશી અને અનન્ય છે, તેને જુએ છે.

શાશ્વતૈશ્વર્યવિજ્ઞાનમૂર્તિઃ સર્વપ્રવર્તિકા

એ શાશ્વત ઐશ્વર્ય અને જ્ઞાનનું સ્વરૂપ છે, અને સર્વ ક્રિયાની મૂળ છે.

દિવ્યં દદામિ તે ચક્ષુઃ પશ્ય મે રૂપમૈશ્વરમ્

હું તને દિવ્ય દ્રષ્ટિ આપું છું; હવે મારું પરમ રૂપ જો.