કૂર્મપુરાણમ્

સર્ગરક્ષાલયગુણૈર્નિષ્કલઃ પરમેશ્વરઃ

પરમેશ્વર સ્વયં અખંડ છે, પણ સર્જન, પાલન અને લયના ગુણોથી યુક્ત છે.

મમૈવ દક્ષિણાદઙ્ગાદ્ વામાઙ્ગાત્ પુરુષોત્તમઃ

મારા જમણા અને ડાબા અંગમાંથી પુરુષોત્તમ પ્રગટ થયા.

સંબભૂવાથ રુદ્રો ઽસાવહં તસ્યાપરા તનુઃ

પછી રુદ્ર જન્મ્યા; હું જ તેમની બીજી અવતાર છું.

વિભજ્યાત્માનમેકો ઽપિ સ્વેચ્છયા શઙ્કરઃ સ્થિતઃ

શંકર એક જ હોવા છતાં, પોતાની ઇચ્છાથી પોતાને વિભાજિત કરીને રહે છે.

નિરૂપઃ કેવલઃ સ્વચ્છો મહાદેવઃ સ્વભાવતઃ

મહાદેવ સ્વભાવથી નિરૂપ, શુદ્ધ અને પારદર્શક છે.

માહેશ્વરી ત્રિનયના યોગિનાં શાન્તિદા સદા

મહેશ્વરી, ત્રિનેત્રવાળી દેવી, યોગીઓને હંમેશાં શાંતિ આપે છે.

શાશ્વતૈશ્વર્યવિજ્ઞાનતેજોયોગસમન્વિતામ્

તેમાં શાશ્વત વૈભવ, જ્ઞાન, તેજ અને યોગનું એકત્વ છે.

કાલો ભૂત્વા ન તમસા મામન્યો ઽભિભવિષ્યતિ

હું કાળ બનીને, અંધકારથી કોઈ પણ મને જીતે નહીં.

તદા તદા મે સાન્નિધ્યં ભવિષ્યતિ તવાનઘ

હે નિર્દોષ, ત્યારે ત્યારે હું તારા સાથે હાજર રહીશ.

સહૈવ માનસૈઃ પુત્રૈઃ ક્ષણાદન્તરધીયત

પોતાના મનથી ઉત્પન્ન પુત્રો સાથે, તે પળમાં અદૃશ્ય થઈ ગયા.

નારાયણાખ્યો ભગવાન્ યથાપૂર્વં પ્રિજાપતિઃ

પૂર્વે જેમ, નારાયણ નામે ભગવાન ફરીથી પ્રજાપતિ બન્યા.

દક્ષમત્રિં વસિષ્ઠં ચ સો ઽસૃજદ્ યોગવિદ્યયા

તેમણે યોગશક્તિથી દક્ષ, અત્રિ અને વસિષ્ઠની રચના કરી.

સર્વે તે બ્રહ્મણા તુલ્યાઃ સાધકા બ્રહ્મવાદિનઃ

બધા બ્રહ્મા જેટલા જ સમાન, સિદ્ધ અને બ્રહ્મના વક્તા હતા.

સ્થાનાભિમાનિનઃ સર્વાન્ યથા તે કથિતં પુરા

બધા લોકપાલો, જેમ તને અગાઉ કહ્યા હતા.

સહૈવ માનસૈઃ પુત્રૈસ્તતાપ પરમં તપઃ

પોતાના મનથી ઉત્પન્ન પુત્રો સાથે, તેણે પરમ તપ કર્યું.

ત્રિશૂલપાણિરીશાનઃ પ્રદુરાસીત્ ત્રિલોચનઃ

ત્રિનેત્રવાળા, ત્રિશૂલધારી ઈશાન ભગવાન પ્રગટ થયા.

વિભજાત્માનમિત્યુક્ત્વા બ્રહ્મા ચાન્તર્દધે ભયાત્

'પોતાને વિભાજિત કર' એમ કહીને, બ્રહ્મા ભયથી અદૃશ્ય થઈ ગયા.

બિભેદ પુરુષત્વં ચ દશધા ચૈકધા પુનઃ

પછી ભગવાને મનુષ્યત્વને દસ ભાગે વિભાજિત કર્યું અને પછી ફરીથી એકમાં એકત્રિત કર્યું.

કપાલોશાદયો વિપ્રા દેવકાર્યે નિયોજિતાઃ

હે બ્રાહ્મણો, કપાળ અને અન્ય દેવતાઓના કાર્ય માટે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા.

બિભેદ બહુધા દેવઃ સ્વરૂપૈરસિતૈઃ સિતૈઃ

ભગવાને પોતાને અનેક રૂપોમાં, કાળા અને ધોળા સ્વરૂપે વિભાજિત કર્યા.

લક્ષ્મ્યાદયો યાભિરીશા વિશ્વંવ્યાપ્નોતિ શાઙ્કરી

જેમ લક્ષ્મીથી શરૂ કરીને, જે દેવીઓથી શાંકરી આખા વિશ્વમાં વ્યાપી જાય છે.

મહાદેવનિયોગેન પિતામહમુપસ્થિતા

મહાદેવના આદેશથી, તે બ્રહ્માજી પાસે પહોંચી.

સાપિ તસ્ય નિયોગેન પ્રાદુરાસીત્ પ્રજાપતેઃ

અને તેમના આદેશથી, તે પ્રજાપતિ સમક્ષ પ્રગટ થઈ.

દક્ષાદ્ રુદ્રો ઽપિ જગ્રાહ સ્વકીયામેવ શૂલભૃત્

ત્યારે ત્રિશૂલધારી રુદ્રે પણ દક્ષ પાસેથી પોતાનો ભાગ લીધો.

મેનાયામભવત્ પુત્રી તદા હિમવતઃ સતી

પછી મેનામાં, હિમવંતની પુત્રી સતી જન્મી.

હિતાય સર્વદેવાનાં ત્રિલોકસ્યાત્મનો ઽપિ ચ

આ બધું સર્વ દેવતાઓ, ત્રણેય લોક અને પોતાનાં કલ્યાણ માટે થયું.

શિવા સતી હૈમવતી સુરાસુરનમસ્કૃતા

શિવા, સતી, હિમવંતની પુત્રી, દેવો અને અસુરો બંનેની વંદનીય છે.

વિન્દન્તિ મુનયો વેત્તિ શઙ્કરો વા સ્વયં હરિઃ

મહર્ષિઓ, અથવા સ્વયં શંકર, અથવા હરિ તેને ઓળખે છે.

બ્રહ્મણઃ પદ્મયોનિત્વં શઙ્કરસ્યામિતૌજસઃ

બ્રહ્માજીનું કમળમાંથી જન્મવું અને શંકરજીની અપરંપાર શક્તિ.