કૂર્મપુરાણમ્

નૃત્યત્યનન્તમહિમા તસ્મૈ રુદ્રાત્મને નમઃ

અનંત મહિમા જે નૃત્ય કરે છે, એવા રુદ્રસ્વરૂપ આપને હું નમસ્કાર કરું છું.

તં સર્વસાક્ષિણં દેવં નમસ્યે ભવતસ્તનુમ્

હે ભગવાન! સર્વનો સાક્ષી એવા આપના દિવ્ય રૂપને હું વંદન કરું છું.

જ્યોતિઃ પશ્યન્તિ યુઞ્જાનાસ્તસ્મૈ યોગાત્મને નમઃ

યોગ સાધકોએ જેનું પ્રકાશ જોઈ શકે છે, એવા યોગસ્વરૂપ આપને હું નમસ્કાર કરું છું.

અપારતરપર્યન્તાં તસ્મૈ વિદ્યાત્મને નમઃ

અનંત અને અપરિમિત જ્ઞાનસ્વરૂપ આપને હું નમસ્કાર કરું છું.

પ્રપદ્યે તત્ પરં તત્ત્વં તદ્રૂપં પરમેશ્વરમ્

હું એ પરમ તત્વમાં, પરમેશ્વરના એ રૂપમાં શરણ આવી રહ્યો છું.

પ્રપદ્યે પરમાત્માનં ભવન્તં પરમેશ્વરમ્

હું આપમાં, પરમાત્મા અને પરમેશ્વરમાં શરણ આવી રહ્યો છું.

પ્રાઞ્જલિઃ પ્રણતસ્તસ્થૌ ગૃણન્ બ્રહ્મ સનાતનમ્

હાથ જોડીને, નમ્ર થઈ, તે સનાતન બ્રહ્મનું સ્તુતિ કરતા ઊભો રહ્યો.

ઐશ્વર્યં બ્રહ્મસદ્ભાવં વૈરાગ્યં ચ દદૌ હરઃ

હરેએ તેને ઐશ્વર્ય, બ્રહ્મભાવ અને વૈરાગ્ય આપ્યું.

વ્યાજહરા સ્વયં દેવઃ સો ઽનુગૃહ્ય પિતામહમ્

દેવતાએ પિતામહ પર કૃપા કરીને પોતે બોલ્યા.

કૃતં મયા તત્ સકલં સૃજસ્વ વિવિધં જગત્

હું જે કરવું હતું, બધું કરી દીધું છે; હવે તું વિવિધ જગતોની રચના કર.

સર્ગરક્ષાલયગુણૈર્નિષ્કલઃ પરમેશ્વરઃ

પરમેશ્વર સ્વયં અખંડ છે, પણ સર્જન, પાલન અને લયના ગુણોથી યુક્ત છે.

મમૈવ દક્ષિણાદઙ્ગાદ્ વામાઙ્ગાત્ પુરુષોત્તમઃ

મારા જમણા અને ડાબા અંગમાંથી પુરુષોત્તમ પ્રગટ થયા.

સંબભૂવાથ રુદ્રો ઽસાવહં તસ્યાપરા તનુઃ

પછી રુદ્ર જન્મ્યા; હું જ તેમની બીજી અવતાર છું.

વિભજ્યાત્માનમેકો ઽપિ સ્વેચ્છયા શઙ્કરઃ સ્થિતઃ

શંકર એક જ હોવા છતાં, પોતાની ઇચ્છાથી પોતાને વિભાજિત કરીને રહે છે.

નિરૂપઃ કેવલઃ સ્વચ્છો મહાદેવઃ સ્વભાવતઃ

મહાદેવ સ્વભાવથી નિરૂપ, શુદ્ધ અને પારદર્શક છે.

માહેશ્વરી ત્રિનયના યોગિનાં શાન્તિદા સદા

મહેશ્વરી, ત્રિનેત્રવાળી દેવી, યોગીઓને હંમેશાં શાંતિ આપે છે.

શાશ્વતૈશ્વર્યવિજ્ઞાનતેજોયોગસમન્વિતામ્

તેમાં શાશ્વત વૈભવ, જ્ઞાન, તેજ અને યોગનું એકત્વ છે.

કાલો ભૂત્વા ન તમસા મામન્યો ઽભિભવિષ્યતિ

હું કાળ બનીને, અંધકારથી કોઈ પણ મને જીતે નહીં.

તદા તદા મે સાન્નિધ્યં ભવિષ્યતિ તવાનઘ

હે નિર્દોષ, ત્યારે ત્યારે હું તારા સાથે હાજર રહીશ.

સહૈવ માનસૈઃ પુત્રૈઃ ક્ષણાદન્તરધીયત

પોતાના મનથી ઉત્પન્ન પુત્રો સાથે, તે પળમાં અદૃશ્ય થઈ ગયા.

નારાયણાખ્યો ભગવાન્ યથાપૂર્વં પ્રિજાપતિઃ

પૂર્વે જેમ, નારાયણ નામે ભગવાન ફરીથી પ્રજાપતિ બન્યા.

દક્ષમત્રિં વસિષ્ઠં ચ સો ઽસૃજદ્ યોગવિદ્યયા

તેમણે યોગશક્તિથી દક્ષ, અત્રિ અને વસિષ્ઠની રચના કરી.

સર્વે તે બ્રહ્મણા તુલ્યાઃ સાધકા બ્રહ્મવાદિનઃ

બધા બ્રહ્મા જેટલા જ સમાન, સિદ્ધ અને બ્રહ્મના વક્તા હતા.

સ્થાનાભિમાનિનઃ સર્વાન્ યથા તે કથિતં પુરા

બધા લોકપાલો, જેમ તને અગાઉ કહ્યા હતા.

સહૈવ માનસૈઃ પુત્રૈસ્તતાપ પરમં તપઃ

પોતાના મનથી ઉત્પન્ન પુત્રો સાથે, તેણે પરમ તપ કર્યું.

ત્રિશૂલપાણિરીશાનઃ પ્રદુરાસીત્ ત્રિલોચનઃ

ત્રિનેત્રવાળા, ત્રિશૂલધારી ઈશાન ભગવાન પ્રગટ થયા.

વિભજાત્માનમિત્યુક્ત્વા બ્રહ્મા ચાન્તર્દધે ભયાત્

'પોતાને વિભાજિત કર' એમ કહીને, બ્રહ્મા ભયથી અદૃશ્ય થઈ ગયા.

બિભેદ પુરુષત્વં ચ દશધા ચૈકધા પુનઃ

પછી ભગવાને મનુષ્યત્વને દસ ભાગે વિભાજિત કર્યું અને પછી ફરીથી એકમાં એકત્રિત કર્યું.

કપાલોશાદયો વિપ્રા દેવકાર્યે નિયોજિતાઃ

હે બ્રાહ્મણો, કપાળ અને અન્ય દેવતાઓના કાર્ય માટે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા.