કૂર્મપુરાણમ્

જરામરણનિર્મુક્તાન્ વ્યાજહરા હરં ગુરુઃ

ગુરુ હરાએ તેમને વૃદ્ધાવસ્થા અને મૃત્યુથી મુક્ત જાહેર કર્યા.

અન્યાઃ સૃજસ્વ ભૂતેશ જન્મમૃત્યુસમન્વિતાઃ

હે ભૂતેશ, હવે તું એવા અન્ય જીવો ઉત્પન્ન કર, જે જન્મ અને મૃત્યુને પામે.

નાસ્તિ મે તાદૃશઃ સર્ગઃ સૃજ ત્વમશુભાઃ પ્રજાઃ

મારે એવી રચના નથી; તું જ અશુભ પ્રજાઓ ઉત્પન્ન કર.

સ્થાણુત્વં તેન તસ્યાસીદ્ દેવદેવસ્ય શૂલિનઃ

આ રીતે દેવતાઓના દેવ, ત્રિશૂલધારી મહાદેવને અડગપણું પ્રાપ્ત થયું.

સ્ત્રષ્ટૃત્વમાત્મસંબોધો હ્યધિષ્ઠાતૃત્વમેવ ચ

તેમને સર્જનશક્તિ, સ્વજ્ઞાન અને સર્વનું નિયંત્રણ કરવાની શક્તિ હતી.

સ એવ શઙ્કરઃ સાક્ષાત્ પિનાકી પરમેશ્વરઃ

એ મહાદેવ પોતે જ શંકર, પિનાકધારી, સર્વોચ્ચ ઈશ્વર છે.

સહૈવ માનસૈઃ પુત્રૈઃ પ્રીતિવિસ્ફારિલોચનઃ

તેમણે પોતાના મનથી ઉત્પન્ન પુત્રો સાથે આનંદથી ઉજળા નેત્રોવાળા થઈને,

તુષ્ટાવ જગતામેકં કૃત્વા શિરસિ ચાઞ્જલિમ્

હાથ જોડીને માથા પર રાખી, જગતના એકમાત્ર સ્વામીની સ્તુતિ કરી.

નમઃ શિવાય દેવાય નમસ્તે બ્રહ્મરૂપિણે

શિવને, દેવને વંદન; બ્રહ્મરૂપ તમને નમન.

પ્રધાનપુરુષેશાય યોગાધિપતયે નમઃ

પ્રધાન અને પુરુષના સ્વામી, યોગના અધિપતિને નમસ્કાર.

નમઃ પિનાકહસ્તાય ત્રિનેત્રાય નમો નમઃ

પિનાકધારી, ત્રિનેત્રધારીને વારંવાર નમન.

બ્રહ્મવિદ્યાધિપતયે બ્રહ્મવિદ્યાપ્રદાયિને

બ્રહ્મજ્ઞાનના સ્વામી અને બ્રહ્મજ્ઞાન આપનારને નમસ્કાર.

વેદાન્તસારસારાય નમો વેદાત્મમૂર્તયે

વેદાંતના સારના પણ સાર, વેદરૂપ સ્વરૂપને નમન.

પ્રહીણશોકૈર્વિવિધૈર્ભૂતૈઃ વરિવૃતાય તે

વિભિન્ન દુઃખોથી મુક્ત થયેલા જીવોથી ઘેરાયેલા તમને નમન.

ત્રિયમ્બકાય દેવાય નમસ્તે પરમેષ્ઠિને

ત્ર્યંબક દેવ, સર્વોચ્ચ સ્વામી, તમને નમસ્કાર.

અનાદિમલહીનાય જ્ઞાનગમ્યાય તે નમઃ

આદિ રહિત, નિર્મળ અને જ્ઞાનથી પ્રાપ્ત થનાર તમને નમન.

નમો ધર્માધિગમ્યાય યોગગમ્યાય તે નમઃ

ધર્મ અને યોગથી પ્રાપ્ત થનાર તમને નમસ્કાર.

બ્રહ્મણે વિશ્વરૂપાય નમસ્તે પરમાત્મને

બ્રહ્મ, સર્વરૂપ અને પરમાત્માને નમન.

ત્વયા સંહ્રિયતે વિશ્વં પ્રધાનાદ્યં જગન્મય

હે જગતરૂપ, પ્રધાનથી શરૂ થયેલું વિશ્વ તમારી દ્વારા વિલિન થાય છે.

પરમેષ્ઠી શિવઃ શાન્તઃ પુરુષો નિષ્કલો હરઃ

પરમેશ્વર, શાંત શિવ, નિષ્કલ પુરુષ અને સંહારક છે.

ત્વમેવ પુરુષો ઽનન્તઃ પ્રધાનં પ્રકૃતિસ્તથા

તમે જ અનંત પુરુષ, પ્રધાન અને પ્રકૃતિ પણ છો.

યસ્ય રૂપં નમસ્યામિ ભવન્તં બ્રહ્મસંજ્ઞિતમ્

જેનું રૂપ બ્રહ્મરૂપે પૂજાય છે, એ આપને હું વંદન કરું છું.

આકાશમુદરં તસ્મૈ વિરાજે પ્રણમામ્યહમ્

જેનું પેટ આકાશ છે અને જે તેજથી ઝળહળે છે, એ આપને હું નમસ્કાર કરું છું.

બ્રહ્મતેજોમયં નિત્યં તસ્મૈ સૂર્યાત્મને નમઃ

સદાય બ્રહ્મના તેજથી ભરપૂર અને સૂર્યસ્વરૂપ આપને હું વંદન કરું છું.

કવ્યં પિતૃગણાનાં ચ તસ્મૈ વહ્ન્યાત્મને નમઃ

પિતૃઓ માટેના હવનરૂપ અને અગ્નિસ્વરૂપ આપને હું નમસ્કાર કરું છું.

પીયતે દેવતાસઙ્ઘૈસ્તસ્મૈ સોમાત્મને નમઃ

દેવતાઓ જે સોમપાન કરે છે, એવા સોમસ્વરૂપ આપને હું નમસ્કાર કરું છું.

શક્તિર્માહેશ્ચરી તુભ્યં તસ્મૈ વાય્વાત્મને નમઃ

મહેશ્વરની મહિમાથી ચાલતી શક્તિરૂપ અને વાયુસ્વરૂપ આપને હું નમસ્કાર કરું છું.

સ્વાત્મન્યવસ્થિતસ્તસ્મૈ ચતુર્વક્ત્રાત્મને નમઃ

સ્વયંમાં સ્થિત અને ચતુરાનન સ્વરૂપ આપને હું નમસ્કાર કરું છું.

સ્વાત્માનુભૂતિયોગેન તસ્મૈ વિશ્વાત્મને નમઃ

સ્વાનુભૂતિથી પ્રાપ્ત થતો, સર્વજગતનો આત્મા એવા આપને હું નમસ્કાર કરું છું.