કૂર્મપુરાણમ્

આજ્ઞાપયામાસ તયોર્વધાર્થં પુરુષાવુભૌ

તેમના સંહાર માટે બંને પુરુષોને મારવાનો આદેશ આપ્યો.

વ્યનયત્ કૈટભં વિષ્ણુર્જિષ્ણુશ્ચ વ્યનયન્મધુમ્

વિષ્ણુએ કૈટભને અને જિષ્ણુએ મધુને વશમાં કર્યા.

બભાષે મધુરં વાક્યં સ્નેહાવિષ્ટમના હરિઃ

હરિએ પ્રેમથી ભરેલા મનથી મીઠા વચન કહ્યા.

નાહં ભવન્તં શક્નોમિ વોઢું તેજામયં ગુરુમ્

હું તારી તેજસ્વી અને ભારવાળી હાજરી સહન કરી શકતો નથી.

અવાચ વૈષ્ણવીં નિદ્રામેકીભૂયાથ વિષ્ણુના

વિષ્ણુ અને વૈષ્ણવી નિદ્રા એક થઈને મૌન રહ્યા.

બ્રહ્મા નારાયણાખ્યો ઽસૌ સુષ્વાપ સલિલે તદા

પછી નારાયણ નામે પ્રસિદ્ધ બ્રહ્મા જળ પર સુઈ ગયા.

અનાદ્યનન્તમદ્વૈતં સ્વાત્માનં બ્રહ્મસંજ્ઞિતમ્

તે અનાદિ, અનંત, અદ્વિતીય આત્મા બ્રહ્મન તરીકે ઓળખાય છે.

સસર્જ સૃષ્ટિં તદ્રૂપાં વૈષ્ણવં ભાવમાશ્રિતઃ

વૈષ્ણવ ભાવ ધારણ કરીને તેણે એ જ સ્વરૂપે સૃષ્ટિ રચી.

ઋભું સનત્કુમારં ચ પુર્વજં તં સનાતનમ્

તેણે ઋભુ અને સનત્કુમાર, એ પ્રાચીન અને શાશ્વતને ઉત્પન્ન કર્યા.

વિદિત્વા પરમં ભાવં ન સૃષ્ટૌ દધિરે મતિમ્

પરમ તત્વને જાણી, તેમણે સૃષ્ટિમાં મન લગાવ્યું નહીં.

બભૂવ નષ્ટચેતા વૈ માયયા પરમેષ્ઠિનઃ

પરમેશ્વરની માયાથી તેમનું ચેતન ખોવાઈ ગયું.

વ્યાજહારાત્મનઃ પુત્રં મોહનાશાય પદ્મજમ્

મોહ અને ઇચ્છા માટે તેણે કમળમાંથી જન્મેલા પુત્રને પ્રગટ કર્યો.

યદુક્તવાનાત્મનો ઽસૌ પુત્રત્વે તવ શઙ્કરઃ

હે શંકર, જેને તું પોતાનો પુત્ર કહે છે, તે પોતે પોતાનો જ ઘોષિત થયો હતો.

પ્રજાઃ સ્ત્રષ્ટુમનાસ્તેપે તપઃ પરમદુશ્ચરમ્

પ્રજાઓની રચના કરવા માટે તેણે અતિ કઠિન તપ કર્યું.

તતો દીર્ઘેણ કાલેન દુઃ ખાત્ ક્રોધો ઽભ્યજાયત

પછી લાંબા સમય પછી દુઃખમાંથી ક્રોધ ઉત્પન્ન થયો.

તતસ્તેભ્યો ઽશ્રુબિન્દુભ્યો ભૂતાઃ પ્રેતાસ્તથાભવન્

પછી એ અશ્રુના ટીપાંમાંથી પ્રેત નામના જીવો ઉત્પન્ન થયા.

જહૌ પ્રાણાંશ્ચ ભગવાન્ ક્રોધાવિષ્ટઃ પ્રજાપતિઃ

કરોધથી ભરાયેલા પ્રજાપતિએ પોતાનું પ્રાણ ત્યાગ્યું.

સહસ્ત્રાદિત્યસંકાશો યુગાન્તદહનોપમઃ

તે સમયે તેઓ હજાર સૂર્ય જેટલી તેજસ્વી કાંતિથી ઝગમગતા હતા, યુગના અંતે જેવો અગ્નિ હોય એવો.

રોદનાદ્ રુદ્ર ઇત્યેવં લોકે ખ્યાતિં ગમિષ્યસિ

તારા રડવાને કારણે તું જગતમાં 'રુદ્ર' નામે પ્રસિદ્ધ થશો.

સ્થાનાનિ ચૈષામષ્ટાનાં દદૌ લોકપિતામહઃ

લોકોના પિતામહે આઠેયને તેમના સ્થાન આપ્યાં.

ભીમશ્ચોગ્રો મહાદેવસ્તાનિ નામાનિ સપ્ત વૈ

ભીમ, ઉગ્ર, મહાદેવ—આ સાત નામો કહેવાય છે.

દીક્ષિતો બ્રાહ્મણશ્ચન્દ્ર ઇત્યેતા અષ્ટમૂર્તયઃ

દીક્ષિત, બ્રાહ્મણ, ચંદ્ર—આ આઠ સ્વરૂપો છે.

તેષામષ્ટતનુર્દેવો દદાતિ પરમં પદમ્

આ આઠ સ્વરૂપ ધરાવનાર દેવતાઓને તેમણે સર્વોચ્ચ સ્થાન આપ્યું.

સ્વાહા દિશશ્ચ દીક્ષા ચ રોહિણી ચેતિ પત્નયઃ

સ્વાહા, દિશાઓ, દીક્ષા અને રોહિણી—આ તેમની પત્નીઓ છે.

સ્કન્દઃ સર્ગો ઽથ સન્તાનો બુધશ્ચૈષાં સુતાઃ સ્મૃતાઃ

સ્કંદ, સર્જન, સંતાન અને બુધ—આ તેમના પુત્રો તરીકે ઓળખાય છે.

પ્રજાધર્મં ચ કામ ચ ત્યક્ત્વા વૈરાગ્યમાશ્રિતઃ

પોતાના સંતાન, ધર્મ અને કામને ત્યજીને તેમણે વૈરાગ્ય અપનાવ્યું.

પીત્વા તદક્ષરં બ્રહ્મ શાશ્વતં પરમામૃતમ્

એ અક્ષય, શાશ્વત અને સર્વોચ્ચ અમૃતરૂપ બ્રહ્મને પીધા પછી—

સ્વાત્મના સદૃશાન્ રુદ્રાન્ સસર્જ મનસા શિવઃ

શિવજીએ પોતાના મનથી પોતાને સમાન એવા અનેક રુદ્રોની રચના કરી.

ત્રિશૂલહસ્તાનૃષ્ટિઘ્નાન્ મહાનન્દાંસ્ત્રિલોચનાન્

તેઓના હાથમાં ત્રિશૂલ હતો, શત્રુઓનો નાશ કરતા, અત્યંત આનંદિત અને ત્રણ આંખવાળા હતા.