કૂર્મપુરાણમ્

ક્રીડતે નાકલોકસ્થો હ્યપ્સરોભિઃ સ મોદતે

સ્વર્ગલોકમાં રહીને, એ અપ્સરાઓ સાથે રમે છે અને આનંદ માણે છે.

અસ્મિંસ્તીર્થે મૃતો રાજન્ ગાણપત્યમવાપ્નુયાત્

રાજા, આ તીર્થમાં મૃત્યુ પામનારને ગણપતિનું સ્થાન મળે છે.

અશ્વમેધાદ્ દશગુણં પ્રવદન્તિ મનીષિણઃ

વિદ્વાનો કહે છે કે એ અશ્વમેઘ યજ્ઞ કરતાં દસગણું મહાન છે.

વૃષયુક્તેન યાનેન રુદ્રલોકં સ ગચ્છતિ

બળદ જોડેલી રથમાં બેઠો, એ રુદ્રલોકમાં જાય છે.

સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા રુદ્રલોકં સ ગચ્છતિ

બધા પાપોથી શુદ્ધ થયેલી આત્મા સાથે, એ રુદ્રલોકમાં જાય છે.

હંસયુક્તેન યાનેન સ્વર્ગલોકં સ ગચ્છતિ

હંસ જોડેલી રથમાં બેઠો, એ સ્વર્ગલોકમાં જાય છે.

તત્ર તીર્થં મહાપુણ્યં સર્વપાપપ્રણાશનમ્

અહીં મહાપુણ્ય તીર્થ છે, જે બધા પાપોનો નાશ કરે છે.

તત્ર સ્નાત્વા તુ રાજેન્દ્ર મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યયા

રાજાધિરાજ, અહીં સ્નાન કરવાથી બ્રહ્મહત્યાનો પાપ છૂટે છે.

જમદગ્નિરિતિ ખ્યાતઃ સિદ્ધો યત્ર જનાર્દનઃ

અહીં જનાર્દન સિદ્ધરૂપે 'જમદગ્નિ' નામે પ્રસિદ્ધ છે.

ત્રિગુણં ચાશ્વમેધસ્ય ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ

અહીં મનુષ્યને અશ્વમેઘ યજ્ઞના ત્રિગુણ ફળ મળે છે.

તત્ર સ્નાત્વા નરો રાજન્ રુદ્રલોકે મહીયતે

રાજા, અહીં સ્નાન કરનાર મનુષ્ય રુદ્રલોકમાં માન પામે છે.

સપ્તજન્મકૃતં પાપં હિત્વા યાતિ શિવાલયમ્

સાત જન્મના પાપો છોડીને, એ શિવના ધામે જાય છે.

અસ્ય તીર્થસ્ય માહાત્મ્યાન્મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યયા

આ તીર્થના મહિમાથી, બ્રહ્મહત્યાનો પાપ છૂટે છે.

ન શક્યા વિસ્તરાદ્ વક્તું સંખ્યા તીર્થેષુપાણ્ડવ

પાંડવ, તીર્થોની સંખ્યા વિગતે કહેવી શક્ય નથી.

નર્મદા સરિતાં શ્રેષ્ઠા મહાદેવસ્ય વલ્લભા

નર્મદા નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ છે અને મહાદેવને પ્રિય છે.

ચાન્દ્રાયણશતં સાગ્રં લભતે નાત્ર સંશયઃ

અહીં કોઈ શંકા નથી કે અહીં સો ચાંદ્રાયણ વ્રતનું ફળ મળે છે.

પતન્તિ નરકે ઘોરે ઇત્યાહ પરમેશ્વરઃ

પરમેશ્વરે કહ્યું છે કે જે ભયાનક નરકમાં પડે છે.

તેન પુણ્યા નદી જ્ઞેયા બ્રહ્મહત્યાપહારિણી

આ નદી પવિત્ર છે અને બ્રાહ્મણહત્યાના પાપને દૂર કરે છે એવું જાણવું.

મહાદેવપ્રિયકરં મહાપાતકનાશનમ્

આ મહાદેવને આનંદ આપે છે અને મોટા પાપોનો નાશ કરે છે.

બ્રહામણા નિર્મિતં સ્થાનં તપસ્તપ્તું દ્વિજોત્તમાઃ

દ્વિજશ્રેષ્ઠો, આ સ્થળ બ્રાહ્મણોએ તપ કરવા માટે બનાવ્યું છે.

ભૃગવો ઽઙ્ગિરસઃ પૂર્વા બ્રહ્માણં કમલોદ્ભવમ્

પહેલા ભૃગુ અને અંગિરસોએ કમળમાંથી જન્મેલા બ્રહ્માને મળ્યા.

પૃચ્છન્તિ પ્રણિપત્યૈનં વિશ્વકર્માણમચ્યુતમ્

તેમને વંદન કરીને, તેમણે અવિનાશી વિશ્વકર્માને પ્રશ્ન કર્યો.

કેનોપાયેન પશ્યામો બ્રૂહિ દેવનમસ્કૃતમ્

દેવોના પૂજ્ય સ્વામીના દર્શન કયા ઉપાયથી થાય, એ કહો.

દેશં ચ વઃ પ્રવક્ષ્યામિ યસ્મિન્ દેશે ચરિષ્યથ

હું તમને એ દેશ જણાવું છું, જ્યાં તમે નિવાસ કરશો.

યત્રાસ્ય નેમિઃ શીર્યેત સ દેશઃ પુરુષર્ષભાઃ

જ્યાં તેમના ચક્રની કિનારી તૂટી જાય, એ જ દેશ છે, પુરુષશ્રેષ્ઠો.

નૈમિસં તત્સ્મૃતં નામ્ના પુણ્યં સર્વત્ર પૂજિતમ્

એ સ્થળનું નામ નૈમિષ છે, જે સર્વત્ર પવિત્ર અને પૂજ્ય ગણાય છે.

સ્થાનં ભગવતઃ શંભોરેતન્નૈમિશમુત્તમમ્

આ ઉત્તમ નૈમિષ છે, જે ભગવાન શંભુનું સ્થાન છે.

તપસ્તપ્ત્વા પુરા દેવા લેભિરે પ્રવરાન્ વરાન્

પહેલા દેવોએ અહીં તપ કરીને શ્રેષ્ઠ વરદાન મેળવ્યા હતા.

સત્રેણારાધ્ય દેવેશં દૃષ્ટવન્તો મહેશ્વરમ્

યજ્ઞ દ્વારા દેવેશની આરાધના કરીને તેમણે મહાદેવના દર્શન કર્યા.