કૂર્મપુરાણમ્

એષૈવ દેવતા મહ્યં ધારયામિ સદૈવ તત્

'આzelfde દેવી મારી છે; હું હંમેશા તેને ધારણ કરું છું.'

તાડયાઞ્ચક્રિરે દણ્ડૈર્લોષ્ટિભિર્મુષ્ટિભિદ્વિજાઃ

દ્વિજોએ લાકડી, માટીના ગાંઠા અને મુઠીઓથી માર માર્યો.

પ્રોચુરેતદ્ ભવાંલ્લિઙ્ગમુત્પાટયતુ દુર્મતે

'આ દુષ્ટબુદ્ધિએ ભગવાનનું લિંગ ઉખેડી નાખો.'

યુષ્માકં મામકે લિઙ્ગે યદિ દ્વેષો ઽભિજાયતે

'જો મારા લિંગ પ્રત્યે તમારે મનમાં દ્વેષ ઊપજે—'

નાપશ્યંસ્તત્ક્ષણેનેશં કેશવં લિઙ્ગમેવ ચ

એ ક્ષણે મેં ભગવાન કેશવને કે લિંગને પણ જોયા નહોતા.

નિષ્પ્રભાશ્ચ ગ્રહાઃ સર્વે ચુક્ષુભે ચ મહોદધિઃ

બધા ગ્રહો તેજહીન થઈ ગયા અને મહાસમુદ્ર ઉથલપાથલ થયો.

કથયામાસ વિપ્રાણાં ભયાદાકુલિતેક્ષણા

ભયથી ભીંજાયેલી આંખોથી તેણીએ બ્રાહ્મણોને કહ્યું.

ભિક્ષમાણઃ શિવો નૂનં દૃષ્ટો ઽસ્માકં ગૃહેષ્વિતિ

'નિશ્ચિતપણે, શિવ ભિક્ષા માંગતા અમારા ઘરોમાં દેખાયા છે.'

સર્વે જગ્મુર્મહાયોગં બ્રહ્માણં વિશ્વસંભવમ્

બધા મહાયોગી બ્રહ્મા, વિશ્વના સર્જનહાર પાસે ગયા.

ચતુર્વેદૈર્મૂર્તિમદ્ભિઃ સાવિત્ર્યા સહિતં પ્રભુમ્

ચારેય વેદ સ્વરૂપે અને સાવિત્રી સાથે પ્રભુ પાસે ગયા.

પ્રભાસહસ્રકલિલે જ્ઞાનૈશ્વર્યાદિસંયુતે

હજારો પ્રકાશમાં, જ્ઞાન અને ઐશ્વર્યથી યુક્ત એવા પ્રભુ.

ચતુર્મુખં મહાબાહું છન્દોમયમજં પરમ્

ચાર મુખવાળો, મહાબાહુ, છંદમય, અજ અને સર્વોચ્ચ.

શિરોભિર્ધરણીં ગત્વા તોષયામાસુરીશ્વરમ્

તેઓએ માથું ધરતી પર ટકાવી ભગવાનને પ્રસન્ન કર્યા.

વ્યાજહાર મુનિશ્રેષ્ઠાઃ કિમાગમનકારણમ્

મુનિશ્રેષ્ઠોએ પૂછ્યું: 'તમારા આવવાનો કારણ શું છે?'

જ્ઞાપયાઞ્ચક્રિરે સર્વે કૃત્વા શિરસિ ચાઞ્જલિમ્

બધાએ હાથ જોડીને માથે મૂકી તેમને વાત જણાવી.

ભાર્યયા ચારુસર્વાઙ્ગ્યા પ્રવિષ્ટો નગ્ન એવ હિ

તે પોતાના સૌંદર્યથી ભરપૂર પત્ની સાથે, સંપૂર્ણ નિર્વસ્ત્ર અવસ્થામાં અંદર પ્રવેશ્યો.

કન્યકાનાં પ્રિયા ચાસ્ય દૂષયામાસ પુત્રકાન્

જે યુવતીઓનો પ્રિય હતો, તેણે તેમના પુત્રોને બગાડ્યા.

તાડિતો ઽસ્માભિરત્યર્થં લિઙ્ગન્તુ વિનિપાતિતમ્

અમે તેને ખૂબ માર્યો અને તેનું અંગ કાપી નાખ્યું.

ઉત્પાતાશ્ચાભવન્ ઘોરાઃ સર્વભૂતભયઙ્કરાઃ

ભયાનક અપશકુન થયા, જે તમામ જીવ માટે ડરાવનારા હતા.

ભવન્તમેવ શરણં પ્રપન્ના વયમચ્યુત

હે અચ્યૂત, અમે તો માત્ર તમારો જ આશ્રય લીધો છે.

અનુગ્રહેણ વિશ્વેશ તદસ્માનનુપાલય

હે સર્વના સ્વામી, તમારી કૃપાથી અમારો આ મામલામાં રક્ષણ કરો.

ધ્યાત્વા દેવં ત્રિશૂલાઙ્કં કૃતાઞ્જલિરભાષત

ત્રિશૂલધારી દેવનું ધ્યાન કરીને, હાથ જોડીને તેણે વાત કરી.

ધિગ્બલં ધિક્ તપશ્ચર્યા મિથ્યૈવ ભવતામિહ

શક્તિ અને તપસ્યા પર શરમ આવે, અહીં એ બધું વ્યર્થ છે.

ઉપેક્ષિતં વૃથાચારૈર્ભવદ્ભિરિહ મોહિતૈઃ

તમે વ્યર્થ આચરણથી મોહિત થઈને તેને અવગણ્યો છે.

યમેવ તં સમાસાદ્ય હા ભવદ્ભિરુપેક્ષિતમ્

હાય, તેને પામ્યા પછી પણ તમે તેને અવગણ્યા.

મહાનિધિં સમાસાદ્ય હા ભવદ્ભિરુપેક્ષિતમ્

હાય, મહાન ખજાનો મળ્યા પછી પણ તમે તેને અવગણ્યા.

તમાસાદ્યાક્ષયનિધિં હા ભવદ્ભિરુપેક્ષિતમ્

હાય, અક્ષય ખજાનો મળ્યા પછી પણ તમે તેને અવગણ્યા.

તદેવોપેક્ષિતં દૃષ્ટ્વા નિધાનં ભાગ્યવર્જિતૈઃ

જ્યારે ભાગ્યથી વંચિત લોકોએ એ જ ખજાનો અવગણેલો જોયો—

તમાસાદ્ય નિધિં બ્રાહ્મ હા ભવદ્ભિર્વૃથાકૃતમ્

હે બ્રાહ્મણ, એ ખજાનો મળ્યા છતાં પણ, હાય, તમે બધું વ્યર્થ કર્યું.