કૂર્મપુરાણમ્

કોટિબ્રહ્મર્ષયો દાન્તાસ્તં દેશમગમન્ પરમ્

કરોડો દંત બ્રહ્મર્ષિઓ એ પવિત્ર સ્થળે ગયા.

અન્યો ઽન્યં ભક્તિયુક્તાનાં વ્યાઘાતો જાયતે કિલ

એકબીજાની ભક્તિમાં જોડાયેલા લોકોમાં પણ ક્યારેક મતભેદ ઊભા થાય છે.

કોટિરૂપો ઽભવદ્ રુદ્રો રુદ્રકોટિસ્તતઃ સ્મૃતઃ

રુદ્રે અનેક રૂપ ધારણ કર્યા; તેથી તેને અનેક રુદ્રો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

પશ્યન્તઃ પાર્વતીનાથં હૃષ્ટપુષ્ટધિયો ઽભવન્

પાર્વતીના સ્વામીનું દર્શન કરતાં, તેમનાં મન આનંદિત અને મજબૂત બન્યાં.

દૃષ્ટવાનિતિ ભક્ત્યા તે રુદ્રન્યસ્તધિયો ઽભવન્

‘અમે તેમને જોયા’ એમ માનીને, તેઓ ભક્તિપૂર્વક મન રુદ્રમાં લગાવી દીધું.

જ્યોતિસ્તત્રૈવ તે સર્વે ઽભિલષન્તઃ પરં પદમ્

ત્યાં બધા જ, પરમ અવસ્થાની ઇચ્છા રાખીને, તે પ્રકાશને મેળવવા આતુર થયા.

દૃષ્ટ્વા રુદ્રં સમભ્યર્ચ્ય રુદ્રસામીપ્યમાપ્નુયાત્

રુદ્રનું દર્શન કરીને અને યોગ્ય રીતે પૂજા કરીને, મનુષ્ય રુદ્રની નજીકતા પ્રાપ્ત કરે છે.

તત્ર ગત્વા નિયમવાનિન્દ્રસ્યાર્ધાસનં લભેત્

ત્યાં નિયમથી જઈને, મનુષ્ય ઇન્દ્રના અર્ધાસનને પામે છે.

તત્ર ગત્વા પિતૄન્ પૂજ્ય કુલાનાં તારયેચ્છતમ્

ત્યાં જઈને અને પિતૃઓનું પૂજન કરીને, મનુષ્ય પોતાના કુળમાંથી સો કુટુંબોને ઉદ્ધાર કરે છે.

કાલં જરિતવાન્ દેવો યત્ર ભક્તિપ્રિયો હરઃ

ત્યાં ભક્તિપ્રિય હરિ દેવએ પોતાનો સમય વિતાવ્યો.

તદાશીસ્તન્નમસ્કારઃ પૂજયામાસ શૂલિનમ્

પછી તેણે શૂળધારીને વંદન કર્યું અને પૂજા અર્પણ કરી.

જજાપ રુદ્રમનિશં તત્ર સંન્યસ્તમાનસઃ

ત્યાં મન એકાગ્ર કરીને, તેણે દિવસ-રાત રુદ્રમનું જપ કર્યું.

નેતુમભ્યાગતો દેશં સ રાજા યત્ર તિષ્ઠતિ

તે ત્યાં ગયો, જ્યાં રાજા રહેતો હતો, તેને લેવા માટે.

કાલં કાલકરં ઘોરં ભીષણં ચણ્ડદીધિતિમ્

સમય, જે મૃત્યુ લાવે છે, ભયાનક અને ભીષણ છે, અને તેજથી પ્રજ્વલિત છે.

નનામ શિરસા રુદ્રં જજાપ શતરુદ્રિયમ્

તેને રુદ્રને મસ્તક નમાવ્યું અને શતરુદ્રિયમ્ પાઠ કર્યો.

એહ્યેહીતિ પુરઃ સ્થિત્વા કૃતાન્તઃ પ્રહસન્નિવ

મૃત્યુ સામે ઊભો રહી, словно હસતો હોય તેમ, કહ્યું: 'આવો, આવો.'

એકમીશાર્ચનરતં વિહાયાન્યં નિષૂદય

એક ભગવાનની આરાધનામાં તત્પર રહેલા ને છોડીને બીજાને નાશ કરી નાખ.

રુદ્રાર્ચનરતો વાન્યો મદ્વશે કો ન તિષ્ઠતિ

જે રુદ્રની આરાધનામાં તત્પર છે, કે બીજું કોઈ, તે મારા વશમાં રહેતો નથી.

બબન્ધ પાશૈ રાજાપિ જજાપ શતરુદ્રિયમ્

રાજા બંધનમાં હતો છતાં, તેણે શતરુદ્રિયમ્ પાઠ કરતો રહ્યો.

પ્રાદુર્ભૂતં સંસ્થિતં સંદદર્શ

તે જે દેખાયું હતું અને ત્યાં ઊભું હતું, તેણે તેને જોયું.

મેને ચાસ્મન્નાથ આગચ્છતીતિ

તે વિચાર્યું કે, 'હવે તો એ અમારી તરફ આવી રહ્યું છે.'

રાજર્ષિસ્તં નેતુમભ્યાજગામ

પોતે તેને લઈ જવા માટે રાજર્ષિ આગળ વધ્યો.

દેહીતીમં કાલમૂચે મમેતિ

તે કાળને કહ્યું, 'મને તેને આપી દે, એ મારો છે.'

ક્રુદ્ધો રુદ્રમભિદુદ્રાવ વેગાત્

કુપિત થઈને, તેણે જોરથી રુદ્ર તરફ દોડી ગયો.

શ્વેતસ્યૈનં પશ્યતો વ્યાજઘાન

જ્યારે શ્વેત જોઈ રહ્યો હતો, ત્યારે તેણે તેને ઘા માર્યો.

રરાજ દેવતાપતિઃ સહોમયા પિનાકધૃક્

દેવતાઓના સ્વામી, પિનાકધારી, ઉમા સાથે તેજસ્વી લાગ્યા.

નનામ સામ્બમવ્યયં સ રાજપુઙ્ગવસ્તદા

પછી રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ એ શાશ્વત શંભુને વંદન કર્યું.

નમઃ શિવાય ધીમતે નમો ઽપવર્ગદાયિને

શિવને વંદન, જેઓ જ્ઞાની છે; મુક્તિ આપનારને વંદન.

વિભાગહીનરૂપિણે નમો નરાધિપાય તે

જેઓ અખંડ રૂપ ધરાવે છે, એવા મનુષ્યોના રાજાને વંદન.