કૂર્મપુરાણમ્

પ્રધાનપુરુષેશાનં વેદાહં પરમેશ્વરમ્

હું એ પરમેશ્વરને ઓળખું છું, જે પ્રધાન અને પુરુષનો પણ સ્વામી છે.

અનાદિનિધનં બ્રહ્મ તમેવ શરણં વ્રજ

જે બ્રહ્મ અનાદિ અને અનંત છે, એમાં જ આશરો લે.

ભવાન્ ન નૂનમાત્માનં વેત્તિ તત્ પરમક્ષરમ્

તમે ચોક્કસપણે તમારું પોતાનું પરમ અવિનાશી સ્વરૂપ ઓળખતા નથી.

નાવાભ્યાં વિદ્યતે હ્યન્યો લોકાનાં પરમેશ્વરઃ

આ જગતના પરમેશ્વર અમે બે સિવાય બીજું કોઈ નથી.

તસ્ય તત્ ક્રોધજં વાક્યં શ્રુત્વા વિષ્ણુરભાષત

તેના રોષથી ઉત્પન્ન થયેલા વચન સાંભળી, વિષ્ણુ બોલ્યા.

ન મે ઽસ્ત્યવિદિતં બ્રહ્મન્ નાન્યથાહં વદામિતે

હે બ્રહ્મા, મને કશુ અજાણ નથી; હું તને કદી ખોટું બોલતો નથી.

માયાશેષવિશેષાણાં હેતુરાત્મસમુદ્ભાવા

માયાના બધા વિશેષ રૂપોનું કારણ આત્મામાંથી જ ઉદ્ભવે છે.

જ્ઞાત્વા તત્ પરમં તત્ત્વં સ્વમાત્માનં મહેશ્વરમ્

જે પરમ તત્વને જાણીને, પોતાને મહેશ્વર સ્વરૂપે ઓળખે છે,

પ્રસાદં બ્રહ્મણે કર્તું પ્રાદુરાસીત્ તતો હરઃ

પછી હરાએ બ્રહ્માને પ્રસન્ન કરવા માટે પ્રગટ થયા.

ત્રિશૂલપાણિર્ભગવાંસ્તેજસાં પરમો નિધિઃ

ત્રિશૂલ ધારણ કરનાર, તેજસ્વી અને પરમ મહિમાવાન ભગવાન,

માલામત્યદ્ભુતાકારાં ધારયન્ પાદલમ્બિનીમ્

પગ સુધી લટકતી, અતિ અદ્ભુત રૂપવાળી માળા ધારણ કરી,

મોહિતો માયયાત્યર્થં પીતવાસસમબ્વીત્

માયાના ભારે પ્રભાવે ભ્રમિત થઈ, તે પીળા વસ્ત્રો પહેરીને દેખાયો.

તેજોરાશિરમેયાત્મા સમાયાતિ જનાર્દન

અપરમિત તેજથી ભરેલો, પ્રકાશરૂપ આત્મા, જનાર્દન આગળ આવ્યો.

અપશ્યદીશ્વરં દેવં જ્વલન્તં વિમલે ઽમ્ભસિ

તેણે ભગવાનને, તેજસ્વી દેવને, નિર્મળ જળમાં પ્રકાશિત થતા જોયા.

પ્રોવાચોત્થાય ભગવાન્ દેવદેવં પિતામહમ્

ભગવાન ઊભા રહીને દેવોના દેવ પિતામહને સંબોધ્યા.

અનાદિનિધનો ઽચિન્ત્યો લોકાનામીશ્વરો મહાન્

તે પ્રભુ અનાદિ, અનંત, સમજથી પર છે અને સર્વ લોકનો મહાન સ્વામી છે.

ભૂતાનામધિપો યોગી મહેશો વિમલઃ શિવઃ

તે સર્વ જીવનો અધિપતિ, યોગી, મહાદેવ, નિર્મળ અને કલ્યાણરૂપ છે.

યં પ્રપશ્યન્તિ યતયો બ્રહ્મભાવેન ભાવિતાઃ

જેનાં દર્શન બ્રહ્મભાવમાં લીન થયેલા યતિઓ કરે છે.

કાલો ભૂત્વા મહાદેવઃ કેવલો નિષ્કલઃ શિવઃ

કાળરૂપ બની, મહાદેવ એકલા, નિષ્કલ અને કલ્યાણમય છે.

વેદાંશ્ચ પ્રદદૌ તુભ્યં સો ઽયમાયાતિ શઙ્કરઃ

જેણે તને વેદો આપ્યા, એ શંકર હવે અહીં આવે છે.

વાસુદેવાભિધાનાં મામવેહિ પ્રપિતામહ

હે પિતામહ, મને વાસુદેવ નામે ઓળખ.

દિવ્યં ભવતુ તે ચક્ષુર્યેન દ્રક્ષ્યસિ તત્પરમ્

તને દિવ્ય દ્રષ્ટિ પ્રાપ્ત થાય, જેના દ્વારા તું તે પરમ તત્વને જોઈ શકીશ.

બુબુધે પરમેશાનં પુરતઃ સમવસ્થિતમ્

તેણે સામે ઊભેલા પરમેશ્વરને ઓળખ્યા.

પ્રપેદે શરણં દેવં તમેવ પિતરં શિવમ્

તેણે એ દેવ, પિતા અને કલ્યાણમય શિવમાં આશ્રય લીધો.

અથર્વશિરસા દેવં તુષ્ટાવ ચ કૃતાઞ્જલિઃ

હાથ જોડીને, તેણે અથર્વશિરસ સ્તોત્રથી દેવની સ્તુતિ કરી.

અવાપ પરમાં પ્રીતિં વ્યાજહાર સ્મયન્નિવ

તેને પરમ આનંદ મળ્યો અને તે સ્મિત સાથે બોલ્યો.

મયૈવોત્પાદિતઃ પૂર્વં લોકસૃષ્ટ્યર્થમવ્યયમ્

મારે જ પહેલાં લોકની રચના માટે અવિનાશી તત્વ ઉત્પન્ન કર્યું હતું.

વરં વરય વિશ્વાત્મન્ વરદો ઽહં તવાનઘ

હે વિશ્વાત્મા, તું મનગમતો વર માગ; હું તારો વરદાતા છું, હે નિર્દોષ.

નિરીક્ષ્ય વિષ્ણું પુરુષં પ્રણમ્યાહ વૃષધ્વજમ્

વિષ્ણુરૂપ પુરુષને જોઈ, તેણે વૃષધ્વજને વંદન કરીને કહ્યું.