કૂર્મપુરાણમ્

માનિતો રાઘવેણાગ્નિર્ભૂતૈશ્ચાન્તરધીયત

રાઘવ અને જીવોએ માન આપ્યા પછી, અગ્નિ અદૃશ્ય થઈ ગયો.

સ્ત્રીણાં સર્વાઘશમનં પ્રાયશ્ચિત્તમિદં સ્મૃતમ્

સ્ત્રીઓના બધા પાપો દૂર કરવાનું આ પ્રાયશ્ચિત માનવામાં આવે છે.

સ્વદેહં પુણ્યતીર્થેષુ ત્યક્ત્વા મુચ્યેત કિલ્બિષાત્

પવિત્ર તીર્થોમાં પોતાનું શરીર છોડવાથી માણસ પાપમાંથી મુક્ત થાય છે.

મુચ્યતે પાતકૈઃ સર્વૈઃ સમસ્તૈરપિ પૂરુષઃ

માણસ બધા પ્રકારના પાપોથી છૂટકારો પામે છે.

મહેશારાધનાર્થાય જ્ઞાનયોગં ચ શાશ્વતમ્

મહાદેવની પૂજા માટે જ્ઞાન અને યોગનો શાશ્વત માર્ગ છે.

સ પશ્યતિ મહાદેવં નાન્યઃ કલ્પશતૈરપિ

મહાદેવને એ જ જોઈ શકે છે, બીજું કોઈ પણ સદીઓ સુધી પ્રયત્ન કરે તો પણ નહીં.

ન તસ્માદધિકો લોકે સ યોગી પરમો મતઃ

આ દુનિયામાં એથી મહાન કોઈ નથી; એ યોગી સર્વોચ્ચ માનવામાં આવે છે.

સ યોગયુક્તો ઽપિ મુનિર્નાત્યર્થં ભગવત્પ્રિયઃ

યોગથી યુક્ત મુનિ પણ ભગવાનને બહુ પ્રિય નથી.

ધર્મયુક્તેષુ શાન્તેષુ શ્રદ્ધયા ચાન્વિતેષુ વૈ

ધર્મમાં લાગેલા, શાંતિથી ભરેલા અને શ્રદ્ધાવાન લોકોમાં,

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો ગચ્છેત પરમાં ગતિમ્

જે બધા પાપોથી મુક્ત છે, એ સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પામે છે.

પઠેત નિત્યં સુમનાઃ શ્રોતવ્યં ચ દ્વિજાતિભિઃ

સુમન મનવાળો માણસ આને રોજ વાંચવો જોઈએ; અને દ્વિજાતિએ પણ સાંભળવું જોઈએ.

સ દોષકઞ્ચુકં ત્યક્ત્વા યાતિ દેવં મહેશ્વરમ્

જે દોષોની ચાદર છોડે છે, એ મહેશ્વર ભગવાન સુધી પહોંચે છે.

સમાશ્વાસ્ય મુનીન્ સૂતં જગામ ચ યથાગતમ્

મુનિઓને આશ્વાસન આપી, સૂત પાછો એ જ રીતે ગયો.

તાનિ ત્વં કથયાસ્માકં રોમહર્ષણ સાંપ્રતમ્

રોહિતહર્ષણ, હવે એ બધું અમને કહો.

કથિતાનિ પુરાણેષુ મુનિભિર્બ્રહ્મવાદિભિઃ

એ બધું પુરાણોમાં બ્રહ્મની વાત કરનાર મુનિઓએ કહ્યું છે.

એકૈકશો મુનિશ્રેષ્ઠાઃ પુનાત્યાસપ્તમં કુલમ્

દરેક શ્રેષ્ઠ મુનિ પોતાનાં કુળની સાત પેઢી સુધી શુદ્ધ કરે છે.

પ્રયાગં પ્રથિતં તીર્થં તસ્ય માહાત્મ્યમીરિતમ્

પ્રયાગ એ પ્રસિદ્ધ તીર્થ છે; એની મહિમા કહેવામાં આવી છે.

ઋષીણામાશ્રમૈર્જુષ્ટં સર્વપાપવિશોધનમ્

એ રૃષિઓના આશ્રમોથી ભરેલું છે અને બધા પાપો દૂર કરે છે.

દદાતિ યત્કિઞ્ચિદપિ પુનાત્યુભયતઃ કુલમ્

ત્યાં જે કંઈ આપો, થોડું પણ, બંને કુળને શુદ્ધ કરે છે.

કૃત્વા પિણ્ડપ્રદાનં તુ ન ભૂયો જાયતે નરઃ

પિંડદાન કર્યા પછી મનુષ્યને ફરી જન્મ લેવો પડતો નથી.

તારિતાઃ પિતરસ્તેન યાસ્યન્તિ પરમાં ગતિમ્

એના દ્વારા પિતૃઓ પાર ઉતરે છે અને તેઓ ઉત્તમ અવસ્થાને પામે છે.

શિલાતલે પદં ન્યસ્તં તત્ર પિતૄન્ પ્રસાદયેત્

પથ્થરની પાટ પર પગ મૂકી, ત્યાં પિતૃઓને પ્રસન્ન કરવું જોઈએ.

શોચન્તિ પિતરસ્તં વૈ વૃથા તસ્ય પરિશ્રમઃ

પિતૃઓ એના માટે દુઃખી થાય છે; ખરેખર, એનો પ્રયત્ન વ્યર્થ જાય છે.

ગયાંયાસ્યતિયઃ કશ્ચિત્ સો ઽસ્માન્ સંતારયિષ્યતિ

અમારા પૈકી જે કોઇ ગયામાં જશે, એ અમને પાર ઉતારશે.

ગયાં યાસ્યતિ વંશ્યો યઃ સો ઽસ્માન્ સંતારયિષ્યતિ

અમારા વંશમાંથી જે કોઇ ગયામાં જશે, એ અમને મુક્તિ આપશે.

તેષાં તુ સમવેતાનાં યદ્યેકો ઽપિ ગયાં વ્રજેત્

તેમા એક જ વ્યક્તિ પણ ગયામાં જાય—

પ્રદદ્યાદ્ વિધિવત્ પિણ્ડાન્ ગયાં ગત્વા સમાહિતઃ

ગયામાં એકાગ્રતાથી જઈ, વિધિપૂર્વક પિંડદાન કરવું જોઈએ.

કુલાન્યુભયતઃ સપ્ત સમુદ્ધૃત્યાપ્નુયાત્ પરમ્

એ બંને તરફના સાત પેઢીને ઉદ્ધાર કરે છે અને શ્રેષ્ઠ અવસ્થાને પામે છે.

પ્રભાસમિતિ વિખ્યાતં યત્રાસ્તે ભગવાન્ ભવઃ

જે સ્થળે ભગવાન ભવ વસે છે, તે પ્રભાસ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.