કૂર્મપુરાણમ્

કાલાગ્નિં યોગિનામીશં ભોગમોક્ષફલપ્રદમ્

તે સમયાગ્નિ, યોગીઓના સ્વામી, ભોગ અને મુક્તિના ફળ આપનાર પાસે ગઈ.

હિરણ્યમયે ગૃહે ગુપ્તં મહાન્તમમિતૌજસમ્

તે સોનાના ઘરમાં છુપાયેલા, અપરિમિત શક્તિ ધરાવનાર મહાન પાસે ગઈ.

હવ્યકવ્યવહં દેવં પ્રપદ્યે વહ્નિમીશ્વરમ્

હું દેવ, અગ્નિના સ્વામી, દેવો અને પિતૃઓને હવન અને કાવ્ય પહોંચાડનાર પાસે શરણ જઈ છું.

ભર્ગમગ્નિપરં જ્યોતી રક્ષ માં હવ્યવાહન

હે હવનમાં અર્પણ લેનાર અગ્નિ, જે સૂર્ય જેટલા તેજસ્વી અને અગ્નિમાં સર્વોચ્ચ છે, મને રક્ષો.

ધ્યાયન્તી મનસા તસ્થૌ રામમુન્મીલિતેક્ષણા

તે ધ્યાનમાં લીન રહી, આંખો રામ તરફ ઉઘાડી, સ્થિર ઊભી રહી.

આવિરાસીત્ સુદીપ્તાત્મા તેજસા પ્રદહન્નિવ

તે તેજથી ઝળહળતો દેખાયો, જાણે બધું જ તેની કિરણોથી દહન થઈ રહ્યું હોય.

સીતામાદાય ધર્મિષ્ઠાં પાવકો ઽન્તરધીયત

પાવકે ધર્મમાં અડગ સીતાને લઈ, અદૃશ્ય થઈ ગયો.

સમાદાય યયૌ લઙ્કાં સાગરાન્તરસંસ્થિતામ્

તે સીતાને લઈ, સમુદ્ર વચ્ચે આવેલી લંકા તરફ ગયો.

મસાદાયાભવત્ સીતાં શઙ્કાકુલિતમાનસઃ

સીતાને પ્રાપ્ત કર્યા પછી, તેનું મન શંકા અને ચિંતાથી ભરાઈ ગયું.

વિવેશ પાવકં દીપ્તં દદાહ જ્વલનો ઽપિ તામ્

તે ઝળહળતા અગ્નિમાં પ્રવેશ્યો; દહન કરતી જ્વાળા પણ તેને દહન કરી શકી નહીં.

રામાયાદર્શયત્ સીતાં પાવકો ઽભૂત્ સુરપ્રિયઃ

દેવતાઓના પ્રિય પાવકે સીતાને રામને દર્શાવ્યા.

ચકાર પ્રણતિં ભૂમૌ રામાય જનકાત્મજા

જનકની દીકરીએ રામને જમીન પર નમન કરી, વંદન કર્યું.

નનામ વહ્નિં સિરસા તોષયામાસ રાઘવઃ

રાઘવએ માથું ઝુકાવી અગ્નિને નમન કર્યું અને સંતોષ પામ્યો.

દગ્ધા ભગવતા પૂર્વં દૃષ્ટા મત્પાર્શ્વમાગતા

પહેલાં ભગવાન દ્વારા દહન થયેલી, તે મારી બાજુ આવી દેખાઈ.

યથાવૃત્તં દાશરથિં ભૂતાનામેવ સન્નિધૌ

બધા જીવોની હાજરીમાં, તેણે દશરથપુત્રને જે બન્યું તે કહ્યુ.

આરાધ્ય લબ્ધા તપસા દેવ્યાશ્ચાત્યન્તવલ્લભા

પૂજા અને તપસ્યા દ્વારા પ્રાપ્ત થઈ, તે દેવીની અત્યંત પ્રિય બની.

ભવાનીપાર્શ્વમાનીતા મયા રાવણકામિતા

રાવણ દ્વારા ઇચ્છિત, મેં તેને ભવાનીની બાજુ લાવી.

મયા માયામયી સૃષ્ટા રાવણસ્ય વધાય સા

રાવણના વિનાશ માટે, મેં માયાથી એક રૂપ રચ્યું.

મયોપસંહૃતા ચૈવ હતો લોકવિનાશનઃ

તે રૂપ મેં પાછું ખેંચી લીધું; લોકવિનાશકનો નાશ થયો.

પશ્ય નારાયણં દેવં સ્વાત્માનં પ્રભવાવ્યયમ્

દિવ્ય નારાયણને, પોતાનું અવિનાશી સ્વરૂપ અને સર્વનું મૂળ, જો.

માનિતો રાઘવેણાગ્નિર્ભૂતૈશ્ચાન્તરધીયત

રાઘવ અને જીવોએ માન આપ્યા પછી, અગ્નિ અદૃશ્ય થઈ ગયો.

સ્ત્રીણાં સર્વાઘશમનં પ્રાયશ્ચિત્તમિદં સ્મૃતમ્

સ્ત્રીઓના બધા પાપો દૂર કરવાનું આ પ્રાયશ્ચિત માનવામાં આવે છે.

સ્વદેહં પુણ્યતીર્થેષુ ત્યક્ત્વા મુચ્યેત કિલ્બિષાત્

પવિત્ર તીર્થોમાં પોતાનું શરીર છોડવાથી માણસ પાપમાંથી મુક્ત થાય છે.

મુચ્યતે પાતકૈઃ સર્વૈઃ સમસ્તૈરપિ પૂરુષઃ

માણસ બધા પ્રકારના પાપોથી છૂટકારો પામે છે.

મહેશારાધનાર્થાય જ્ઞાનયોગં ચ શાશ્વતમ્

મહાદેવની પૂજા માટે જ્ઞાન અને યોગનો શાશ્વત માર્ગ છે.

સ પશ્યતિ મહાદેવં નાન્યઃ કલ્પશતૈરપિ

મહાદેવને એ જ જોઈ શકે છે, બીજું કોઈ પણ સદીઓ સુધી પ્રયત્ન કરે તો પણ નહીં.

ન તસ્માદધિકો લોકે સ યોગી પરમો મતઃ

આ દુનિયામાં એથી મહાન કોઈ નથી; એ યોગી સર્વોચ્ચ માનવામાં આવે છે.

સ યોગયુક્તો ઽપિ મુનિર્નાત્યર્થં ભગવત્પ્રિયઃ

યોગથી યુક્ત મુનિ પણ ભગવાનને બહુ પ્રિય નથી.

ધર્મયુક્તેષુ શાન્તેષુ શ્રદ્ધયા ચાન્વિતેષુ વૈ

ધર્મમાં લાગેલા, શાંતિથી ભરેલા અને શ્રદ્ધાવાન લોકોમાં,