કૂર્મપુરાણમ્

આરાધયન્ મહાદેવં યોગિનાં હૃદિ સંસ્થિતમ્

તે મહાદેવની આરાધના કરતો હતો, જે યોગીઓના હૃદયમાં વસે છે.

સ્વરૂપં દર્શયામાસ દિવ્યં વિષ્ણુસમુદ્ભવમ્

તેણે પોતાનું દિવ્ય સ્વરૂપ દર્શાવ્યું, જે વિષ્ણુમાંથી ઉત્પન્ન થયું હતું.

સંસ્તૂય વિવિધૈઃ સ્તોત્રૈઃ કૃતાઞ્જલિરભાષત

વિવિધ સ્તોત્રોથી સ્તુતિ કરીને, હાથ જોડીને તેણે વાત કરી.

યાથાતથ્યેન વૈ ભાવં તવેદાનીં બ્રવીહિ મે

હવે, તમે જે કહો છો એ સાચું અને યોગ્ય રીતે મને કહો.

હસન્તી સંસ્મરન્ વિષ્ણું પ્રિયં બ્રાહ્મણમબ્રવીત્

હસતાં અને વિષ્ણુને યાદ કરીને, તેણીએ પ્રિય બ્રાહ્મણને કહ્યું.

નારાયણાત્મિકા ચૈકા માયાહં તન્મયા પરા

હું એક જ મહામાયા છું, મારી અંદર નારાયણનો સ્વરૂપ છે.

તન્મયાહં પરં બ્રહ્મ સ વિષ્ણુઃ પરમેશ્વરઃ

મારા દ્વારા જ હું પરમ બ્રહ્મ છું; એ વિષ્ણુ સર્વોચ્ચ ઈશ્વર છે.

જ્ઞાનેન કર્મયોગેન ન તેષાં પ્રભવામ્યહમ્

જ્ઞાન કે કર્મયોગથી તેઓ મને પ્રાપ્ત કરી શકતા નથી.

જ્ઞાનેનારાધયાનન્તં તતો મોક્ષમવાપ્સ્યસિ

જ્યારે તમે જ્ઞાનથી અનંતની ઉપાસના કરશો, ત્યારે મુક્તિ પ્રાપ્ત કરશો.

પ્રણમ્ય શિરસા દેવીં પ્રાઞ્જલિઃ પુનરબ્રવીત્

માથું ઝુકાવી અને હાથ જોડીને તેણે દેવીને ફરીથી કહ્યું.

જ્ઞાતું હિ શક્યતે દેવિ બ્રૂહિ મે પરમેશ્વરિ

દેવી, ખરેખર જાણી શકાય છે; મહાદેવી, મને કહો.

સાક્ષાન્નારાયણો જ્ઞાનં દાસ્યતીત્યાહ તં મુનિમ્

તેણીએ તે મુનિને કહ્યું: 'નારાયણ પોતે તને જ્ઞાન આપશે.'

સ્મૃત્વા પરાત્પરં વિષ્ણું તત્રૈવાન્તરધીયત

પરમ પરના વિષ્ણુને સ્મરણ કરીને, તે ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગઈ.

આરાધયદ્ધૃષીકેશં પ્રણતાર્તિપ્રભઞ્જનમ્

તેણે હૃષીકેશનું પૂજન કર્યું, જે શરણાગતના દુઃખ દૂર કરે છે.

પ્રાદુરાસીન્મહાયોગી પીતવાસા જગન્મયઃ

મહાન યોગી, પીળા વસ્ત્રોમાં, સમગ્ર જગતને વ્યાપી, પ્રગટ થયા.

જાનુભ્યામવનિં ગત્વા તુષ્ટાવ ગરુડધ્વજમ્

ઘૂંટણે વળી જમીન પર જઈ, તેણે ગરુડધ્વજની સ્તુતિ કરી.

કુષ્ણ વિષ્ણો હૃષીકેશ તુભ્યં વિશ્વાત્મને નમઃ

કૃષ્ણ, વિષ્ણુ, હૃષીકેશ, વિશ્વના આત્મા, તમને વંદન છે.

સર્ગસ્થિતિવિનાશાનાં હેતવે ઽનન્તશક્યે

સૃષ્ટિ, સ્થિતિ અને વિનાશના કારણ, અનંત શક્તિશાળી, તમને વંદન છે.

પુરુષાય નમસ્તુભ્યં વિશ્વરૂપાય તે નમઃ

પુરુષ, વિશ્વરૂપ, તમને વંદન છે.

આદિમધ્યાન્તહીનાય જ્ઞાનગમ્યાય તે નમઃ

જેને આરંભ, મધ્ય કે અંત નથી, જ્ઞાનથી પ્રાપ્ત થાય છે, એવા તમને વંદન છે.

ભેદાભેદવિહીનાય નમો ઽસ્ત્વાનન્દરૂપિણે

ભેદ અને અભેદથી રહિત, આનંદરૂપ, એવા તમને વંદન છે.

અનન્તમૂર્તયે તુભ્યમમૂર્તાય નમો નમઃ

અનંત સ્વરૂપ અને નિરાકાર ભગવાન, તમને વારંવાર નમસ્કાર છે.

નમસ્તે પરમેશાય બ્રહ્મણે પરમાત્મને

પરમેશ્વર, બ્રહ્મ અને પરમાત્મા, તમને વંદન છે.

નમઃ શિવાય શુદ્ધાય નમસ્તે પરમેષ્ઠિને

પવિત્ર શિવને નમસ્કાર, પરમ સર્જનહારને વંદન.

ત્વં પિતા સર્વભૂતાનાં ત્વં માતા પુરુષોત્તમ

હે પુરુષોત્તમ, તમે બધા જીવોના પિતા છો, તમે જ માતા પણ છો.

સર્વસ્યાધારમવ્યક્તમનન્તં તમસઃ પરમ્

તમે સર્વનો આધાર, અવ્યક્ત, અનંત અને અંધકારથી પર છો.

પ્રપદ્યે ભવતો રૂપં તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્

હું તમારા સ્વરૂપમાં શરણ આવી રહ્યો છું, જે વિષ્ણુનું સર્વોચ્ચ સ્થાન છે.

ઉભાભ્યામથ હસ્તાભ્યાં પસ્પર્શ પ્રહસન્નિવ

પછી તેણે બંને હાથથી, સ્મિત કરતાં, તેને સ્પર્શ કર્યો.

યથાવત્ પરમં તત્ત્વં જ્ઞાતવાંસ્તત્પ્રસાદતઃ

તેના કૃપાથી, તેણે પરમ તત્વને સાચી રીતે જાણી લીધું.