કૂર્મપુરાણમ્

દૃષ્ટ્વા વીક્ષેત ભાસ્વન્તં સ્મ્વત્વા વિશેશ્વરં સ્મરેત્

જ્યારે તેજસ્વી ભગવાનને જુએ, ત્યારે ધ્યાનપૂર્વક નિહાળવું અને મનમાં વિશેષ ભગવાનનું સ્મરણ કરવું જોઈએ.

ન તસ્ય નિષ્કૃતિઃ શક્યા કર્તું વર્ષશતૈરપિ

એના માટે, સો વર્ષ સુધી પણ પ્રાયશ્ચિત્ત શક્ય નથી.

પ્રપન્નઃ શરણં દેવં તસ્માત્ પાપાદ્ વિમુચ્યતે

પણ જે ભગવાનનો આશરો લે છે, તે એ પાપમાંથી મુક્ત થાય છે.

ચાન્દ્રાયણં ચવિધિના કૃચ્છ્રં ચૈવાતિકૃચ્છ્રકમ્

નિયમ પ્રમાણે ચાંદ્રાયણ, કૃચ્છ્ર અને અતિકૃચ્છ્ર વ્રત કરવાથી,

દેવતાભ્યર્ચનં નૄણામશેષાઘવિનાશનમ્

દેવતાઓની પૂજા કરવાથી માણસના બધા પાપ નાશ પામે છે.

બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વા તુ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવાથી બધા પાપોથી સંપૂર્ણ મુક્તિ મળે છે.

સંપૂજ્ય બ્રાહ્મણમુખે સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

બ્રાહ્મણોની શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજા કરીને બધા પાપોથી મુક્તિ મળે છે.

દૃષ્ટ્વેશં પ્રથમે યામે મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

રાત્રિના પ્રથમ પ્રહરમાં ભગવાનને દર્શન કરીને બધા પાપોથી મુક્તિ મળે છે.

યમાચ ધર્મરાજાય મૃત્યવે ચાન્તકાય ચ

યમ, ધર્મરાજ, મૃત્યુ અને અંતકને,

સ્નાત્વા નદ્યાં તુ પૂર્વાહ્ને મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

સવારના સમયે નદીમાં સ્નાન કરીને બધા પાપોથી મુક્તિ મળે છે.

વ્રતેષ્વેતેષુ કુર્વોત શાન્તઃ સંયતમાનસઃ

આ બધા વ્રતો શાંતિથી અને મનને સંયમમાં રાખીને કરવું જોઈએ.

બ્રાહ્મણાંસ્ત્રીન્ સમભ્યર્ચ્ય મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

ત્રણ બ્રાહ્મણોની પૂજા કરીને બધા પાપોથી મુક્તિ મળે છે.

સપ્તમ્યામર્ચયેદ્ ભાનું મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

સપ્તમીના દિવસે સૂર્યની પૂજા કરીને બધા પાપોથી મુક્તિ મળે છે.

પૂજયેત્ સપ્તજન્મોત્થૈર્મુચ્યતે પાતકૈર્નરઃ

સાત જન્મથી મેળવનેલા દાનથી પૂજા કરીને મનુષ્ય પાપોથી મુક્ત થાય છે.

દ્વાદશ્યાં શુક્લપક્ષસ્ય મહાપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

શુક્લપક્ષની દ્વાદશી પર મહાપાપોથી મુક્તિ મળે છે.

ગ્રહણાદિષુ કાલેષુ મહાપાતકશોધનમ્

ગ્રહણ અને આવા સમયે, મોટા પાપો માટે પ્રાયશ્ચિત્ય કરવું કહેવાયું છે.

નિયમેન ત્યજેત્ પ્રાણાન્ સ મુચ્યેત્ સર્વપાતકૈઃ

નિયમથી જીવ છોડે તો તે બધા પાપોથી મુક્ત થાય છે.

ભર્તારમુદ્ધરેન્નારી પ્રવિષ્ટા સહ પાવકમ્

સ્ત્રી જો પતિ સાથે અગ્નિમાં પ્રવેશ કરે, તો પતિને ઉદ્ધાર કરે છે.

સર્વપાપસમુદ્ભૂતૌ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

જ્યારે બધા પાપો ઉદ્ભવ્યા હોય, ત્યારે અહીં કોઈ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

ન તસ્યા વિદ્યતે પાપમિહ લોકે પરત્ર ચ

તેને આ દુનિયામાં કે પરલોકમાં કોઈ પાપ નથી.

નાસ્યાઃ પરાભવં કર્તું શક્નોતીહ જનઃ ક્વચિત્

અહીં કોઈ પણ વ્યક્તિ તેને ક્યારેય હાર આપી શકે નહીં.

પત્ની દાશરથેર્દેવી વિજિગ્યે રાક્ષસેશ્વરમ્

દાશરથના વંશજની પત્ની, દેવીએ રાક્ષસોના રાજાને જીત્યો.

સીતાં વિશાલનયનાં ચકમે કાલચોદિતઃ

સમયના પ્રેરણે, તેણે વિશાળ આંખોવાળી સીતાને ઇચ્છી.

સમાહર્તું મતિં ચક્રે તાપસઃ કિલ કામિનીમ્

કહેવામાં આવે છે કે તપસ્વીએ પ્રિય સ્ત્રીને અપહરણ કરવાનો નિશ્ચય કર્યો.

જગામ શરણં વહ્નિમાવસથ્યં શુચિસ્મિતા

પવિત્ર હાસ્યવાળી એ અગ્નિમાં, આશ્રયસ્થાનમાં શરણ જઈ.

કૃતાઞ્જલી રામપત્ની શાક્ષાત્ પતિમિવાચ્યુતમ્

રામની પત્ની, હાથ જોડીને, અચ્યૂત પતિ સમાન આગળ આવી.

દાહકં સર્વભૂતાનામીશાનં કાલરૂપિણમ્

તે સર્વ જીવોના દાહક, સમયરૂપ સ્વામી પાસે ગઈ.

આત્માનં દીપ્તવપુષં સર્વભૂતહૃદી સ્થિતમ્

તે તેજસ્વી શરીરવાળા, સર્વ જીવોના હૃદયમાં વસેલા પાસે ગઈ.

ભૂતેશં કૃત્તિવસનં શરણ્યં પરમં પદમ્

તે જીવોના સ્વામી, વાઘના ચામડાનું વસ્ત્ર પહેરેલા, આશ્રય અને પરમ સ્થાન પાસે ગઈ.