કૂર્મપુરાણમ્

પ્રદદ્યાદ્ બ્રાહ્મણેભ્યસ્તુ મુદા યુક્તઃ સદા ભવેત્

માણસે હંમેશા આનંદપૂર્વક અને શ્રદ્ધાથી બ્રાહ્મણોને દાન આપવું જોઈએ.

દદાનો રોગરહિતઃ સુખી દીર્ઘાયુરેવ ચ

દાન આપનાર રોગમુક્ત, સુખી અને દીર્ઘાયુ બને છે.

તીવ્રિતાપં ચ તરતિ છત્રોપાનત્પ્રદો નરઃ

જે છત્રી કે પગરખાંનું દાન આપે છે, તે માણસ ભારે દુઃખમાંથી પાર ઉતરે છે.

તત્તદ્ ગુણવતે દેયં તદેવાક્ષ્યમિચ્છતા

દરેક વસ્તુનું દાન તેના યોગ્ય અને ગુણવાનને કરવું જોઈએ, જેથી અવિનાશી પુણ્ય મળે.

સંક્રાન્ત્યાદિષુ કાલેષુ દત્તં ભવતિ ચાક્ષયમ્

સંક્રાંતિ વગેરે શુભ સમયે આપેલું દાન ક્યારેય ખૂટતું નથી.

દત્ત્વા ચાક્ષયમાપ્નોતિ નદીષુ ચ વનેષુ ચ

નદી કાં વનમાં દાન આપવાથી અક્ષય પુણ્ય મળે છે.

તસ્માદ્ વિપ્રાય દાતવ્યં શ્રોત્રિયાય દ્વિજાતિભિઃ

માટે દ્વિજાતિને શ્રોત્રીય બ્રાહ્મણને દાન આપવું જોઈએ.

મુમુક્ષુણા ચ દાતવ્યં બ્રાહ્મણેભ્યસ્તથાન્વહમ્

મોક્ષ ઇચ્છનાર વ્યક્તિએ રોજ બ્રાહ્મણોને દાન આપવું જોઈએ.

નિવારયતિ પાપાત્મા તિર્યગ્યોનિં વ્રજેત્ તુ સઃ

પણ જે પાપી દાન આપવાનું રોકે છે, તે પશુ યોનિમાં જાય છે.

સર્વસ્વમપહૃત્યૈનં રાજા રાષ્ટ્રાત્ પ્રવાસયેત્

રાજાએ તેના બધું સંપત્તિ લઈ, તેને રાજ્યમાંથી કાઢી નાખવો જોઈએ.

મ્રિયમાણેષુ વિપ્રેષુ બ્રાહ્મણઃ સ તુ ગર્હિતઃ

જો બ્રાહ્મણો મરી રહ્યા હોય, તો એવો બ્રાહ્મણ નિંદનીય ગણાય છે.

અઙ્કયિત્વા સ્વકાદ્ રાષ્ટ્રાત્ તં રાજા વિપ્રવાસયેત્

રાજાએ તેને ચિહ્નિત કરીને પોતાના રાજ્યમાંથી કાઢી નાખવો જોઈએ.

સ પૂર્વાભ્યધિકઃ પાપી નરકે પચ્યતે નરઃ

એવો માણસ, અગાઉના કરતાં વધારે પાપી, નર્કમાં ભારે દુઃખ ભોગવે છે.

સત્યસંયમસંયુક્તાસ્તેભ્યો દદ્યાદ્ દ્વિજોત્તમાઃ

સત્ય અને સંયમ ધરાવનારને જ શ્રેષ્ઠ દ્વિજોએ આપવું જોઈએ.

ન તુ મૂર્ખમવૃત્તસ્થં દશરાત્રમુપોષિતમ્

પણ જે મૂર્ખ છે અને યોગ્ય વર્તન નથી રાખતો, એણે દસ દિવસ ઉપવાસ કર્યો હોય તો પણ, તેને આપવું નહીં.

સ તેન કર્મણા પાપી દહત્યાસપ્તમં કુલમ્

આવી ખોટી ક્રિયા કરનાર પાપી પોતાનાં સાત પેઢી સુધીના કુળને બળી નાખે છે.

તસ્મૈ યત્નેન દાતવ્યં અતિક્રમ્યાપિ સન્નિધિમ્

એવા યોગ્ય વ્યક્તિને, હાજર રહેલા અન્ય લોકો કરતાં પણ વધારે પ્રયત્નપૂર્વક દાન આપવું જોઈએ.

તાવુભૌ ગચ્છતઃ સ્વર્ગં નરકં તુ વિપર્યયે

બન્ને યોગ્ય રીતે વર્તે તો સ્વર્ગ પામે છે; વિપરીત થાય તો નરકમાં જાય છે.

પાષણ્ડેષુ ચ સર્વેષુ નાવેદવિદિ ધર્મવિત્

પાષંડીઓમાં કોઈ પણ વેદ કે ધર્મ જાણતો નથી.

અવિદ્વાન્ પ્રતિગૃહ્ણાનો ભસ્મી ભવતિ કાષ્ઠવત્

અજ્ઞાની વ્યક્તિ દાન સ્વીકારે તો તે લાકડાની જેમ રાખ બની જાય છે.

અપિ વા જાતિમાત્રેભ્યો ન તુ શૂદ્રાત્ કથઞ્ચન

માત્ર જાતિથી હોય એવા પાસેથી પણ, પણ ક્યારેય શૂદ્ર પાસેથી નહીં.

ધનલોભે પ્રસક્તસ્તુ બ્રાહ્મણ્યાદેવ હીયતે

ધનના લોભમાં ફસાયેલો બ્રાહ્મણપદથી દૂર થઈ જાય છે.

ન તાં ગતિમવાપ્નોતિ સઙ્કોચાદ્ યામવાપ્નુયાત્

એવો માણસ સંયમથી જે અવસ્થાને પામે, તે પ્રાપ્ત કરી શકતો નથી.

સ્થિત્યર્થાદધિકં ગૃહ્ણન્ બ્રાહ્મણો યાત્યધોગતિમ્

જીવિકાથી વધુ લેતો બ્રાહ્મણ નીચી અવસ્થામાં જાય છે.

ઉદ્વેજયતિ ભૂતાનિ યથા ચૌરસ્તથૈવ સઃ

એવો માણસ પ્રાણીઓને ચોરની જેમ દુઃખ આપે છે.

સર્વતઃ પ્રતિગૃહ્ણીયાન્ન તુ તૃપ્યેત્ સ્વયં તતઃ

તે દરેક તરફથી સ્વીકારી શકે, પણ પોતે એથી સંતોષ માનવો નહીં.

વર્તમાનઃ સંયાતાત્મા યાતિ તત્ પરમં પદમ્

આ રીતે સંયમથી જીવતો મનુષ્ય પરમ પદને પામે છે.

એકાકી વિચરેન્નિત્યમુદાસીનઃ સમાહિતઃ

એમણે હંમેશાં એકલા, નિરસ અને એકાગ્ર રહીને વિહાર કરવો જોઈએ.

જ્ઞાત્વાનુતિષ્ઠેન્નિયતં તથાનુષ્ઠાપયેદ્ દ્વિજાન્

જાણીને નિયમિત રીતે પોતે આચરણ કરવું અને બીજાં દ્વિજોને પણ કરાવવું.