કૂર્મપુરાણમ્

સ્નાત્વાભ્યર્ચ્ય યથાન્યાયં પાદપ્રક્ષાલનાદિભિઃ

સ્નાન કરીને, પગ ધોઈને અને યોગ્ય રીતે પૂજા કરીને,

સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ પ્રાપ્નોતિ પરમાં ગતિમ્

બધા પાપોથી મુક્ત થઈને, તે સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પામે છે.

અમાવાસ્યાયાં ભક્તૈસ્તુ પૂજનીયસ્ત્રિલોચનઃ

અમાવાસ્યાના દિવસે ભક્તોએ ત્રિનેત્રધારીની પૂજા કરવી જોઈએ.

અર્ચયેદ્ બાહ્મણમુખે સ ગચ્છેત્ પરમં પદમ્

જે બ્રાહ્મણના માધ્યમથી પૂજા કરે છે, તે પરમ પદને પ્રાપ્ત કરે છે.

તસ્યામારાધયેદ્ દેવં પ્રયત્નેન જનાર્દનમ્

એ દિવસે, મનથી પ્રયત્ન કરીને જનાર્દન ભગવાનની પૂજા કરવી જોઈએ.

દીયતે વિષ્ણવે વાપિ તદનન્તફલપ્રદમ્

એ દિવસે જે કંઈ વિષ્ણુને અર્પણ કરવામાં આવે છે, તે અનંત ફળ આપે છે.

બ્રાહ્મણાન્ પૂજયેદ્ યત્નાત્ સતસ્યાં તોષયેત્ તતઃ

એ દિવસે યત્નપૂર્વક બ્રાહ્મણોની પૂજા કરીને તેમને પ્રસન્ન કરવું જોઈએ.

પૂજ્યન્તે બ્રાહ્મણાલાભે પ્રતિમાદિષ્વપિ ક્વચિત્

જ્યારે બ્રાહ્મણો ઉપલબ્ધ ન હોય ત્યારે પ્રતિમા વગેરેની પણ પૂજા કરી શકાય છે.

દ્વિજેષુ દેવતા નિત્યં પૂજનીયા વિશેષતઃ

દ્વિજોમાં દેવતાની ખાસ કરીને હંમેશા પૂજા કરવી જોઈએ.

બ્રહ્મવર્ચસકામસ્તુ બ્રહ્માણં બ્રહ્મકામુકઃ

જેને બ્રહ્મતેજની ઇચ્છા હોય, તેણે બ્રાહ્મણની પૂજા કરવી; અને જેને બ્રહ્મને પામવાની ઇચ્છા હોય,

કર્મણાં સિદ્ધિકામસ્તુ પૂજયેદ્ વૈ વિનાયકમ્

અને જે કર્મોમાં સફળતા ઇચ્છે, તેણે વિનાયકની પૂજા કરવી જોઈએ.

મુમુક્ષુઃ સર્વસંસારાત્ પ્રયત્નેનાર્ચયેદ્ધરિમ્

જેને સર્વ સંસારથી મુક્તિ જોઈએ, તેણે હરિની પૂજા મનથી કરવી જોઈએ.

સોર્ઽચયેદ્ વૈ વિરૂપાક્ષં પ્રયત્નેનેશ્વરેશ્વરમ્

તેને વિરૂપાક્ષ, ઈશ્વરોના ઈશ્વર, તેમની પણ શ્રદ્ધાથી પૂજા કરવી જોઈએ.

તે પૂજયન્તિ ભૂતેશં કેશવં ચાપિ ભોગિનઃ

જે લોકો ભોગ ભોગવે છે, તેઓ ભૂતેશ અને કેશવની પણ પૂજા કરે છે.

તિલપ્રદઃ પ્રજામિષ્ટાં દીપદશ્ચક્ષુરુત્તમમ્

જે તિલ અર્પણ કરે છે, તેને મનગમતા સંતાન મળે છે; અને જે દીવો આપે છે, તેને ઉત્તમ દ્રષ્ટિ મળે છે.

ગૃહદો ઽગ્ર્યાણિ વેશ્માનિ રૂપ્યદો રૂપમુત્તમમ્

જે ઘરની દાન આપે છે, તેને ઉત્તમ ઘર મળે છે; જે ચાંદીનું દાન કરે છે, તેને સુંદર રૂપ મળે છે.

અનડુદઃ શ્રિયં પુષ્ટાં ગોદો વ્રધ્નસ્ય વિષ્ટપમ્

જે વાછરડાનું દાન આપે છે, તેને ધન-ધાન્ય અને સમૃદ્ધિ મળે છે; અને જે ગાયનું દાન કરે છે, તેને વૃદ્ધનના લોકમાં સ્થાન મળે છે.

ધાન્યદઃ શાશ્વતં સૌખ્યં બ્રહ્મદો બ્રહ્મસાત્મ્યતામ્

જે અનાજનું દાન આપે છે, તેને સદા માટે સુખ મળે છે; અને જે જ્ઞાનનું દાન કરે છે, તેને બ્રહ્મ સાથે એકરૂપતા મળે છે.

વેદવિત્સુ વિશિષ્ટેષુ પ્રેત્ય સ્વર્ગં સમશ્નુતે

જે વેદમાં નિષ્ણાત અને શ્રેષ્ઠ લોકોને દાન આપે છે, તેને મૃત્યુ પછી સ્વર્ગ મળે છે.

ઇન્ધનાનાં પ્રદાનેન દીપ્તાગ્નિર્જાયતે નરઃ

જે ઇંધણનું દાન કરે છે, તે મનુષ્ય તેજસ્વી અગ્નિ પામે છે.

પ્રદદ્યાદ્ બ્રાહ્મણેભ્યસ્તુ મુદા યુક્તઃ સદા ભવેત્

માણસે હંમેશા આનંદપૂર્વક અને શ્રદ્ધાથી બ્રાહ્મણોને દાન આપવું જોઈએ.

દદાનો રોગરહિતઃ સુખી દીર્ઘાયુરેવ ચ

દાન આપનાર રોગમુક્ત, સુખી અને દીર્ઘાયુ બને છે.

તીવ્રિતાપં ચ તરતિ છત્રોપાનત્પ્રદો નરઃ

જે છત્રી કે પગરખાંનું દાન આપે છે, તે માણસ ભારે દુઃખમાંથી પાર ઉતરે છે.

તત્તદ્ ગુણવતે દેયં તદેવાક્ષ્યમિચ્છતા

દરેક વસ્તુનું દાન તેના યોગ્ય અને ગુણવાનને કરવું જોઈએ, જેથી અવિનાશી પુણ્ય મળે.

સંક્રાન્ત્યાદિષુ કાલેષુ દત્તં ભવતિ ચાક્ષયમ્

સંક્રાંતિ વગેરે શુભ સમયે આપેલું દાન ક્યારેય ખૂટતું નથી.

દત્ત્વા ચાક્ષયમાપ્નોતિ નદીષુ ચ વનેષુ ચ

નદી કાં વનમાં દાન આપવાથી અક્ષય પુણ્ય મળે છે.

તસ્માદ્ વિપ્રાય દાતવ્યં શ્રોત્રિયાય દ્વિજાતિભિઃ

માટે દ્વિજાતિને શ્રોત્રીય બ્રાહ્મણને દાન આપવું જોઈએ.

મુમુક્ષુણા ચ દાતવ્યં બ્રાહ્મણેભ્યસ્તથાન્વહમ્

મોક્ષ ઇચ્છનાર વ્યક્તિએ રોજ બ્રાહ્મણોને દાન આપવું જોઈએ.

નિવારયતિ પાપાત્મા તિર્યગ્યોનિં વ્રજેત્ તુ સઃ

પણ જે પાપી દાન આપવાનું રોકે છે, તે પશુ યોનિમાં જાય છે.