કૂર્મપુરાણમ્

અન્યથા દીયતે યદ્ધિ ન તદ્ દાનં ફલપ્રદમ્

બીજા રીતે આપેલું દાન ફળ આપતું નથી.

વૃત્તસ્થાય દરિદ્રાય પ્રદેયં ભક્તિપૂર્વકમ્

સદાચાર અને ગરીબને ભક્તિપૂર્વક દાન આપવું જોઈએ.

સ યાતિ પરમં સ્થાનં યત્ર ગત્વા ન શોચતિ

એવો મનુષ્ય પરમ અવસ્થાને પામે છે, જ્યાં પહોંચી પછી તેને ક્યારેય શોક રહેતો નથી.

દદાતિ વેદવિદુષે યઃ સ ભૂયો ન જાયતે

જે મનુષ્ય વેદજ્ઞાને દાન આપે છે, તે ફરી જન્મતો નથી.

બ્રાહ્મણાય દરિદ્રાય સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

ગરીબ બ્રાહ્મણને દાન આપવાથી સર્વ પાપોથી મુક્તિ મળે છે.

અન્નદાનં તેન તુલ્યં વિદ્યાદાનં તતો ઽધિકમ્

અન્નદાન બધાને સમાન છે, પણ જ્ઞાનદાન એ કરતાં વધુ શ્રેષ્ઠ છે.

દદાતિ વિદ્યાં વિધિના બ્રહ્મલોકે મહીયતે

નિયમપૂર્વક જ્ઞાન આપનારને બ્રહ્મલોકમાં માન મળે છે.

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો બ્રહ્મણઃ સ્થાનમાપ્નુયાત્

સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ, તે બ્રહ્મના સ્થાનને પામે છે.

આમમેવાસ્ય દાતવ્યં દત્ત્વાપ્નોતિ પરાં ગતિમ્

માત્ર તેને જ દાન આપવું જોઈએ; દાન આપ્યા પછી પરમ ગતિ મળે છે.

ઉપોષ્ય વિધિના શાન્તઃ શુચિઃ પ્રયતમાનસઃ

નિયમસર ઉપવાસ કરીને, શાંત, શુદ્ધ અને એકાગ્ર મનથી,

ગન્ધાદિભિઃ સમભ્યર્ચ્ય વાચયેદ્ વા સ્વ્યં વદેત્

સુગંધ વગેરેથી પૂજા કરીને, તે વાંચાવવું કે પોતે વાંચવું જોઈએ.

યાવજ્જીવકૃતં પાપં તત્ક્ષણાદેવ નશ્યતિ

જીવનભર કરેલા બધા પાપો ક્ષણમાં નાશ પામે છે.

દદાતિ યસ્તુ વિપ્રાય સર્વં તરતિ દુષ્કૃતમ્

જે બ્રાહ્મણને દાન આપે છે, તે સર્વ દુષ્કર્મો પાર કરી જાય છે.

નિર્દિશ્ય ધર્મરાજાય વિપ્રેભ્યો મુચ્યતે ભયાત્

ધર્મરાજને દર્શાવી, બ્રાહ્મણો દ્વારા તે ભયમાંથી મુક્ત થાય છે.

તર્પયેદુદપાત્રૈસ્તુ બ્રહ્મહત્યાં વ્યપોહતિ

પાણીથી ભરેલા પાત્રોથી તૃપ્ત કરીને, બ્રાહ્મહત્યાનું પાપ દૂર થાય છે.

શુક્લામ્વરધરઃ કૃષ્ણૈસ્તિલૈર્હુત્વા હુતાશનમ્

શ્વેત વસ્ત્ર પહેરી, કાળા તિલથી અગ્નિમાં હોળી આપવી,

જન્મપ્રભૃતિ યત્પાપં સર્વં તરતિ વૈ દ્વિજઃ

દ્વિજ જન્મથી થયેલા સર્વ પાપો પાર કરી જાય છે.

યત્કિચિદ્ દેવદેવેશં દદ્યાચ્ચોદ્દિશ્ય શઙ્કરમ્

જે કોઈ દેવોના દેવ શંકરને સમર્પિત કરીને કંઈક અર્પણ કરે છે,

સપ્તજન્મકૃતં પાપં તત્ક્ષણાદેવ નશ્યતિ

એના સાત જન્મના પાપો તુરંત નાશ પામે છે.

આરાધયેદ્ દ્વિજમુખે ન તસ્યાસ્તિ પુનર્ભવઃ

જે વ્યક્તિ દ્વિજના માધ્યમથી પૂજા કરે છે, તેને ફરી જન્મ લેવો પડતો નથી.

સ્નાત્વાભ્યર્ચ્ય યથાન્યાયં પાદપ્રક્ષાલનાદિભિઃ

સ્નાન કરીને, પગ ધોઈને અને યોગ્ય રીતે પૂજા કરીને,

સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ પ્રાપ્નોતિ પરમાં ગતિમ્

બધા પાપોથી મુક્ત થઈને, તે સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પામે છે.

અમાવાસ્યાયાં ભક્તૈસ્તુ પૂજનીયસ્ત્રિલોચનઃ

અમાવાસ્યાના દિવસે ભક્તોએ ત્રિનેત્રધારીની પૂજા કરવી જોઈએ.

અર્ચયેદ્ બાહ્મણમુખે સ ગચ્છેત્ પરમં પદમ્

જે બ્રાહ્મણના માધ્યમથી પૂજા કરે છે, તે પરમ પદને પ્રાપ્ત કરે છે.

તસ્યામારાધયેદ્ દેવં પ્રયત્નેન જનાર્દનમ્

એ દિવસે, મનથી પ્રયત્ન કરીને જનાર્દન ભગવાનની પૂજા કરવી જોઈએ.

દીયતે વિષ્ણવે વાપિ તદનન્તફલપ્રદમ્

એ દિવસે જે કંઈ વિષ્ણુને અર્પણ કરવામાં આવે છે, તે અનંત ફળ આપે છે.

બ્રાહ્મણાન્ પૂજયેદ્ યત્નાત્ સતસ્યાં તોષયેત્ તતઃ

એ દિવસે યત્નપૂર્વક બ્રાહ્મણોની પૂજા કરીને તેમને પ્રસન્ન કરવું જોઈએ.

પૂજ્યન્તે બ્રાહ્મણાલાભે પ્રતિમાદિષ્વપિ ક્વચિત્

જ્યારે બ્રાહ્મણો ઉપલબ્ધ ન હોય ત્યારે પ્રતિમા વગેરેની પણ પૂજા કરી શકાય છે.

દ્વિજેષુ દેવતા નિત્યં પૂજનીયા વિશેષતઃ

દ્વિજોમાં દેવતાની ખાસ કરીને હંમેશા પૂજા કરવી જોઈએ.