કૂર્મપુરાણમ્

તસ્માદર્થં સમાસાદ્ય દદ્યાદ્ વૈ જુહુયાદ્ યજેત્

માટે, સંપત્તિ પ્રાપ્ત થાય પછી દાન આપવું, હવન કરવું અને યજ્ઞ કરવો જોઈએ.

બ્રહ્મણાભિહિતં પૂર્વમૃષીણાં બ્રહ્મવાદિનામ્

આ પહેલા બ્રહ્માજીએ બ્રહ્મવિદ્યા કહેતા ઋષિઓને કહ્યું હતું.

દાનમિત્યભિનિર્દિષ્ટં ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદમ્

આને 'દાન' કહેવામાં આવ્યું છે, જે ભોગ અને મોક્ષનું ફળ આપે છે.

તદ્ વૈ વિત્તમહં મન્યે શેષં કસ્યાપિ રક્ષતિ

હું એ જ સાચું ધન માનું છું; બાકીની વસ્તુ કોઈકને બચાવે છે.

ચતુર્થં વિમલં પ્રોક્તં સર્વદાનોત્તમોત્તમમ્

ચોથું, શુદ્ધ કહેવાતું દાન, બધા દાનોમાં શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવ્યું છે.

અનુદ્દિશ્ય ફલં તસ્માદ્ બ્રાહ્મણાય તુ નિત્યકમ્

માટે, ફળની ઈચ્છા રાખ્યા વિના, બ્રાહ્મણને હંમેશા દાન આપવું જોઈએ.

નૈમિત્તિકં તદુદ્દિષ્ટં દાનં સદ્ભિરનુષ્ઠિતમ્

કોઈ ખાસ કારણ માટે આપેલું દાન સજ્જનો દ્વારા કરવામાં આવે છે.

દાનં તત્ કામ્યમાખ્યાતમૃષિભિર્ધર્મચિન્તકૈઃ

કોઈ ઈચ્છા માટે આપેલું દાન ધર્મવિચારક ઋષિઓએ માન્યું છે.

ચેતસા ધર્મયુક્તેન દાનં તદ્ વિમલં શિવમ્

ધર્મથી જોડાયેલી મનથી આપેલું દાન શુદ્ધ અને શુભ ગણાય છે.

ઉત્પત્સ્યતે હિ તત્પાત્રં યત્ તારયતિ સર્વતઃ

નિશ્ચયે જ, એવો યોગ્ય વ્યક્તિ અવતરશે, જે સર્વ દુઃખમાંથી છોડાવશે.

અન્યથા દીયતે યદ્ધિ ન તદ્ દાનં ફલપ્રદમ્

બીજા રીતે આપેલું દાન ફળ આપતું નથી.

વૃત્તસ્થાય દરિદ્રાય પ્રદેયં ભક્તિપૂર્વકમ્

સદાચાર અને ગરીબને ભક્તિપૂર્વક દાન આપવું જોઈએ.

સ યાતિ પરમં સ્થાનં યત્ર ગત્વા ન શોચતિ

એવો મનુષ્ય પરમ અવસ્થાને પામે છે, જ્યાં પહોંચી પછી તેને ક્યારેય શોક રહેતો નથી.

દદાતિ વેદવિદુષે યઃ સ ભૂયો ન જાયતે

જે મનુષ્ય વેદજ્ઞાને દાન આપે છે, તે ફરી જન્મતો નથી.

બ્રાહ્મણાય દરિદ્રાય સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

ગરીબ બ્રાહ્મણને દાન આપવાથી સર્વ પાપોથી મુક્તિ મળે છે.

અન્નદાનં તેન તુલ્યં વિદ્યાદાનં તતો ઽધિકમ્

અન્નદાન બધાને સમાન છે, પણ જ્ઞાનદાન એ કરતાં વધુ શ્રેષ્ઠ છે.

દદાતિ વિદ્યાં વિધિના બ્રહ્મલોકે મહીયતે

નિયમપૂર્વક જ્ઞાન આપનારને બ્રહ્મલોકમાં માન મળે છે.

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો બ્રહ્મણઃ સ્થાનમાપ્નુયાત્

સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ, તે બ્રહ્મના સ્થાનને પામે છે.

આમમેવાસ્ય દાતવ્યં દત્ત્વાપ્નોતિ પરાં ગતિમ્

માત્ર તેને જ દાન આપવું જોઈએ; દાન આપ્યા પછી પરમ ગતિ મળે છે.

ઉપોષ્ય વિધિના શાન્તઃ શુચિઃ પ્રયતમાનસઃ

નિયમસર ઉપવાસ કરીને, શાંત, શુદ્ધ અને એકાગ્ર મનથી,

ગન્ધાદિભિઃ સમભ્યર્ચ્ય વાચયેદ્ વા સ્વ્યં વદેત્

સુગંધ વગેરેથી પૂજા કરીને, તે વાંચાવવું કે પોતે વાંચવું જોઈએ.

યાવજ્જીવકૃતં પાપં તત્ક્ષણાદેવ નશ્યતિ

જીવનભર કરેલા બધા પાપો ક્ષણમાં નાશ પામે છે.

દદાતિ યસ્તુ વિપ્રાય સર્વં તરતિ દુષ્કૃતમ્

જે બ્રાહ્મણને દાન આપે છે, તે સર્વ દુષ્કર્મો પાર કરી જાય છે.

નિર્દિશ્ય ધર્મરાજાય વિપ્રેભ્યો મુચ્યતે ભયાત્

ધર્મરાજને દર્શાવી, બ્રાહ્મણો દ્વારા તે ભયમાંથી મુક્ત થાય છે.

તર્પયેદુદપાત્રૈસ્તુ બ્રહ્મહત્યાં વ્યપોહતિ

પાણીથી ભરેલા પાત્રોથી તૃપ્ત કરીને, બ્રાહ્મહત્યાનું પાપ દૂર થાય છે.

શુક્લામ્વરધરઃ કૃષ્ણૈસ્તિલૈર્હુત્વા હુતાશનમ્

શ્વેત વસ્ત્ર પહેરી, કાળા તિલથી અગ્નિમાં હોળી આપવી,

જન્મપ્રભૃતિ યત્પાપં સર્વં તરતિ વૈ દ્વિજઃ

દ્વિજ જન્મથી થયેલા સર્વ પાપો પાર કરી જાય છે.

યત્કિચિદ્ દેવદેવેશં દદ્યાચ્ચોદ્દિશ્ય શઙ્કરમ્

જે કોઈ દેવોના દેવ શંકરને સમર્પિત કરીને કંઈક અર્પણ કરે છે,

સપ્તજન્મકૃતં પાપં તત્ક્ષણાદેવ નશ્યતિ

એના સાત જન્મના પાપો તુરંત નાશ પામે છે.