કૂર્મપુરાણમ્

એકદ્વિત્રિગુણૈર્યુક્તં ચતુસ્ત્ર્યેકદિનૈઃ શુચિઃ

એક, બે કે ત્રણ ગણાં સમય, અથવા ચાર, ત્રણ કે એક દિવસમાં શુદ્ધિ મળે છે.

ચતુર્થે તસ્ય સંસ્પર્શં મનુરાહ પ્રજાપતિઃ

ચોથા દિવસે તેમનો સ્પર્શ કરવાનો નિયમ મનુએ આપ્યો છે.

યથેષ્ટાચરણસ્યાહુર્મરણાન્તમશૌવકમ્

જે મનગમતું વર્તે છે, તેને મૃત્યુ સુધી અશૌચ્ય રહે છે એમ કહેવાય છે.

પ્રાક્સંસ્કારાત્ ત્રિરાત્રં સ્યાત્ તસ્માદૂર્ધ્વં દશાહકમ્

ઉપનયન પૂર્વે ત્રણ રાત અશૌચ્ય રહે છે; પછી દસ દિવસ અશૌચ્ય ગણાય છે.

ત્રિરાત્રેણ શુચિસ્ત્વન્યો યદિ હ્યત્યન્તનિર્ગુણઃ

બીજાને, જો તે સંપૂર્ણ નિર્ગુણ હોય, તો ત્રણ રાત પછી શુદ્ધિ મળે છે.

જાતદન્તે ત્રિરાત્રં સ્યાદ્ યદિ સ્યાતાં તુ નિર્ગુણૌ

દાંત ઉગેલા હોય અને બંને નિર્ગુણ હોય તો ત્રણ રાત અશૌચ્ય રહે છે.

ત્રિરાત્રમૌપનયનાત્ સપિણ્ડાનામુદાહૃતમ્

ઉપનયન પછી સગાંઓને ત્રણ રાત અશૌચ્ય ગણાય છે.

માતુશ્ચ સૂતકં તત્ સ્યાત્ પિતા સ્યાત્ સ્પૃશ્ય એવ ચ

માતાનું અશૌચ્ય જેમ કહ્યું તેમ રહે છે; પિતાને સ્પર્શ કરી શકાય છે.

ઊર્ધ્વં દશાહાદેકાહં સોદરો યદિ નિર્ગુણઃ

દસ દિવસ પછી, ભાઈ નિર્ગુણ હોય તો એક દિવસ અશૌચ્ય રહે છે.

એકરાત્રં નિર્ગુણાનાં ચૈલાદૂર્ધ્વં ત્રિરાત્રકમ્

નિર્ગુણ લોકોમાં, કપડા બદલ્યા પછી ત્રણ રાત અશૌચ્ય ગણાય છે.

એકરાત્રં સપિણ્ડાનાં યદિ તે ઽત્યન્તનિર્ગુણાઃ

સગાંઓમાં, જો તેઓ સંપૂર્ણ નિર્ગુણ હોય તો એક રાત અશૌચ્ય રહે છે.

સર્વેષામેવ ગુણિનામૂર્ધ્વં તુ વિષમં પુનઃ

જેઓમાં ગુણ છે, તેમના માટે પછીનો સમય ફરી અનિયમિત ગણાય છે.

તદા માસસમૈસ્તાસામશૌચં દિવસૈઃ સ્મૃતમ્

એ સમયે, સ્ત્રીઓમાં અશૌચ્ય મહિનાની સંખ્યા જેટલા દિવસ ગણાય છે.

સદ્યઃ શૌચં સપિણ્ડાનાં ગર્ભસ્ત્રાવાચ્ચ વા તતઃ

સંયુક્ત પિંડ લેવા વાળા સગાંઓ માટે કે ગર્ભપાત થવાથી તરત જ શુદ્ધિ થાય છે.

યથેષ્ટાચરણે જ્ઞાતૌ ત્રિરાત્રમિતિ નિશ્ચયઃ

જેઓ મનમાની રીતે વર્તે છે એવા જ્ઞાતિ માટે ત્રણ રાત સુધી શુદ્ધિ રાખવાની હોય છે.

શેષેણૈવ ભવેચ્છુદ્ધિરહઃ શેષે ત્રિરાત્રકમ્

બાકીના બધા માટે એક દિવસમાં શુદ્ધિ થાય છે; અને કેટલાક માટે ત્રણ રાત સુધી રહે છે.

અઘવૃદ્ધિમદાશૌચમૂર્ઘ્વં ચેત્ તેન શુધ્યતિ

જે મૃત્યુ પામેલા વ્યક્તિએ ઘણું પાપ કર્યું હોય એના કારણે થયેલી અશુદ્ધિ પછીના વિધિથી દૂર થાય છે.

અઘવૃદ્ધિમદાશૌચં તદા પૂર્વેણ શુધ્યતિ

પાપવાળા મૃત્યુથી થયેલી અશુદ્ધિ અગાઉના વિધિથી પણ દૂર થાય છે.

તાવદપ્રયતો મર્ત્યો યાવચ્છેષઃ સમાપ્યતે

માણસને ત્યાં સુધી અશુદ્ધિ રહે છે જ્યાં સુધી અંતિમ વિધિ પૂરી ન થાય.

તથૈવ મરણે સ્નાનમૂર્ધ્વં સંવત્સરાદ્ યદિ

મૃત્યુ પછી, જો ઇચ્છા હોય તો એક વર્ષ પછી સ્નાન કરવાની રીત પણ છે.

સદ્યઃ શૌચં ભવેત્ તસ્ય સર્વાવસ્થાસુ સર્વદા

એ વ્યક્તિ માટે દરેક સમયે અને દરેક સ્થિતિમાં તરત જ શુદ્ધિ માનવામાં આવે છે.

સપિણ્ડાનાં ત્રિરાત્રં સ્યાત્ સંસ્કારે ભર્તુરેવ હિ

સંયુક્ત પિંડ લેવા વાળા સગાંઓ માટે ત્રણ રાત સુધી શુદ્ધિ રહે છે, પણ પતિના વિધિ માટે જ.

ઊનદ્વિવર્ષાન્મરણે સદ્યઃ શૌચમુદાહૃતમ્

બે વર્ષના ઉંમર પહેલાં મૃત્યુ થાય તો તરત જ શુદ્ધિ ગણાય છે.

આપ્રદાનાત્ ત્રિરાત્રં સ્યાદ્ દશરાત્રમતઃ પરમ્

દાન આપ્યા પછી ત્રણ રાત સુધી શુદ્ધિ રહે છે; પછી દસ રાત સુધી રહે છે.

એકોદકાનાં મરણે સૂતકે ચૈતદેવ હિ

એક જ પાણી વાપરતા સગાંઓમાં જન્મ કે મૃત્યુથી પણ આ જ નિયમ લાગુ પડે છે.

એકરાત્રં સમુદ્દિષ્ટં ગુરૌ સબ્રહ્મચારિણિ

ગુરુ અને સહપાઠી માટે એક રાત સુધી શુદ્ધિ રાખવાની હોય છે.

ગૃહે મૃતાસુ દત્તાસુ કન્યકાસુ ત્ર્યહં પિતુઃ

ઘરમાં દીકરીનું દાન થાય કે મૃત્યુ થાય તો પિતાને ત્રણ રાત સુધી અશુદ્ધિ રહે છે.

ત્રિરાત્રં સ્યાત્ તથાચાર્યે સ્વભાર્યાસ્વન્યગાસુ ચ

ગુરુ, પોતાની પત્નીઓ અને અન્ય સ્ત્રીઓ માટે પણ ત્રણ રાત સુધી શુદ્ધિ રહે છે.

એકાહં સ્યાદુપાધ્યાયે સ્વગ્રામે શ્રોત્રિયે ઽપિ ચ

ઉપાધ્યાય અને પોતાના ગામના વિદ્વાન બ્રાહ્મણ માટે એક દિવસ સુધી શુદ્ધિ રાખવાની હોય છે.