કૂર્મપુરાણમ્

પશ્ચાત્ સ્વયં ચ પત્નીભિઃ શેષમન્નં સમાચરેત્

પછી પતિ પોતાની પત્નીઓ સાથે મળીને બાકીનું ભોજન કરે.

બ્રહ્મચારી ભવેતાં તુ દમ્પતી રજનીં તુ તામ્

એ રાત્રે પતિ-પત્ની બંને બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરે.

મહારૌરવમાસાદ્ય કીટયોનિં વ્રજેત્ પુનઃ

મહા રૌરવ નર્ક ભોગવીને, ફરીથી જીવ જીવાતની યોનિમાં જાય છે.

સ્વાધ્યાયં ચ તથાધ્વાનં કર્તા ભોક્તા ચ વર્જયેત્

એ દિવસે neither સ્વાધ્યાય, neither મુસાફરી, neither યજમાનપદ, neither ભોજન કરવું જોઈએ.

મહાપાતિકિભિસ્તુલ્યા યાન્તિ તે નરકાન્ બહૂન્

મહાપાતક કરનાર જેવો જ દંડ ભોગવીને, તેઓ અનેક નર્કોમાં જાય છે.

આમેન વર્તયેન્નિત્યમુદાસીનો ઽથ તત્ત્વવિત્

યથાર્થ જાણનારો માણસ હંમેશા નિરસ અને નિરલિપ્ત રહીને વર્તે.

તેનાગ્નૌ કરણં કુર્યાત્ પિણ્ડાંસ્તેનૈવ નિર્વપેત્

એ જ રીતે અગ્નિમાં હવન કરવું અને પિંડો પણ એ પ્રમાણે અર્પણ કરવા.

વ્યપેતકલ્પષો નિત્યં યોગિનાં વર્તતે પદમ્

યોગીઓ માટે સર્વ દોષોથી મુક્ત એવી અવસ્થા હંમેશા રહે છે.

આરાધિતો ભવેદીશસ્તેન સમ્યક્ સનાતનઃ

એ રીતે, શાશ્વત ભગવાનની યોગ્ય રીતે પૂજા થાય છે.

તિલોદકૈસ્તર્પયેદ્ વા પિતૄન્ સ્નાત્વા સમાહિતઃ

સામાધાનથી સ્નાન કરીને, તિલ અને પાણી વડે પિતૃઓને તૃપ્ત કરવું જોઈએ.

યેષાં વાપિ પિતા દદ્યાત્ તેષાં ચૈકે પ્રચક્ષતે

કેટલાંક કહે છે કે, એ પિતૃઓના પિતા એમના માટે અર્પણ કરે.

યો યસ્ય મ્રિયતે તસ્મૈ દેયં નાન્યસ્ય તેન તુ

જેનો સગો અવસાન પામ્યો હોય, એને જ આપવું જોઈએ, બીજાને નહિ.

ન જીવન્તમતિક્રમ્ય દદાતિ શ્રૂયતે શ્રુતિઃ

શાસ્ત્રોમાં સાંભળવામાં આવે છે કે, જીવતા માણસને અવગણીને આપવું નહિ.

ઋક્યાદર્ધં સમાદદ્યાન્નિયોગોત્પાદિતો યદિ

જો નિયોગથી જન્મ થયો હોય તો, એ વ્યક્તિએ ઋકાદિ ભાગનો અડધો હિસ્સો લેવો.

પ્રદદ્યાદ્ બીજિને પિણ્ડં ક્ષેત્રિણે તુ તતો ઽન્યથા

પિંડ આપવો હોય તો બીજદાતા પિતા ને આપવો, નહિ તો જમીનના માલિકને આપવો.

કીર્તયેદથ ચૈકસ્મિન્ બીજિનં ક્ષેત્રિણં તતઃ

પછી, એક સમયે બીજદાતા પિતા અને પછી જમીનના માલિકનું નામ લેવું.

અશૌચે સ્વે પરિક્ષીણે કામ્યં વૈ કામતઃ પુનઃ

જ્યારે અશૌચ હોય, ક્ષીણતા હોય અથવા ઇચ્છા હોય ત્યારે ફરીથી કરી શકાય.

દેવવત્સર્વમેવ સ્યાદ્ યવૈઃ કાર્યા તિલક્રિયા

દેવતાઓ માટે જે રીતે કરવું, એ રીતે બધું કરવું; તિલક્રિયા જૌથી કરવી.

નાન્દીમુખાસ્તુ પિતરઃ પ્રીયન્તામિતિ વાચયેત્

'શુભમુખવાળા પિતૃઓ પ્રસન્ન થાય' એવી પ્રાર્થના કરવી.

તતો માતામહાનાં તુ વૃદ્ધૌ શ્રાદ્ધત્રયં સ્મૃતમ્

પછી, માતામહના વૃદ્ધિ સમયે ત્રણ શ્રાદ્ધ કરવાનું કહેવાયું છે.

પ્રાઙ્મુખો નિર્વપેત્ પિણ્ડાનુપવીતી સમાહિતઃ

પૂર્વ દિશા તરફ મોઢું કરીને, જનેઉ ડાબા ખભા પર રાખી, એકાગ્રતાથી પિંડ અર્પણ કરવો.

સ્થણ્ડિલેષુ વિચિત્રેષુ પ્રતિમાસુ દ્વિજાતિષુ

વિભિન્ન વેદિકાઓ પર, પ્રતિમાઓ પર અથવા દ્વિજોમાં.

પૂજયિત્વા માતૃગણં કૂર્યાચ્છ્રાદ્ધત્રયં બુધઃ

માતૃગણની પૂજા કરીને, વિવેકી વ્યક્તિએ ત્રણ શ્રાદ્ધ કરવું.

તસ્ય ક્રોધસમાવિષ્ટા હિંસામિચ્છન્તિ માતરઃ

જો એ ગુસ્સાથી ભરાઈ જાય તો, માતાઓ એને દુઃખ પહોંચાડવા ઇચ્છે છે.

મૃતેષુ વાથ જાતેષુ બ્રાહ્મણાનાં દ્વિજોત્તમાઃ

મૃતકોમાં કે નવજાતોમાં, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોમાં—

નકુર્યાદ્ વિહિતં કિઞ્ચિત્ સ્વાધ્યાયં મનસાપિચ

કોઈએ પણ નિયમિત કરવાનું કાર્ય કે મનમાં પણ વેદનું પાઠન ન કરવું જોઈએ.

શુષ્કાન્નેન ફલૈર્વાપિ વૈતાનં જુહુયાત્ તથા

સૂકા અન્ન કે ફળથી પણ વૈતાન યજ્ઞ એ જ રીતે અર્પણ કરવો.

ચતુર્થે પઞ્ચમે વાહ્નિ સંસ્પર્શઃ કથિતો બુધૈઃ

ચોથા કે પાંચમા દિવસે અગ્નિનો સ્પર્શ કરવો ચાલે છે, એવું જ્ઞાની લોકો કહે છે.

સૂતકં સૂતિકાં ચૈવ વર્જયિત્વા નૃણાં પુનઃ

જન્મ અને પ્રસૂતિના અશૌચ્ય સિવાય, અન્ય બધા અશૌચ્ય ફરીથી દૂર થાય છે.