કૂર્મપુરાણમ્

ન માંસં પ્રતિષેધેત ન ચાન્યસ્યાન્નમીક્ષયેત્

તેને માંસ ખાવા માટે મનાઈ ન કરવી જોઈએ અને બીજાના ભોજન તરફ નજર પણ ન કરવી જોઈએ.

સ પ્રેત્ય પશુતાં યાતિ સંભવાનેકવિંશતિમ્

એવો માણસ મૃત્યુ પછી એકવીસ વાર પશુ યોનિમાં જાય છે.

ઇતિહાસપુરાણાનિ શ્રાદ્ધકલ્પાંશ્ચ શોભનાન્

ઈતિહાસ, પુરાણો અને શ્રાદ્ધના શુભવિધિઓ,

પૃષ્ટ્વા તૃપ્તાઃ સ્થ ઇત્યેવં તૃપ્તાનાચામયેત્ તતઃ

'શું તમે તૃપ્ત થયા?' એમ પૂછીને, જે તૃપ્ત થયા હોય તેમને ભોજન અર્પણ કરવું.

સ્વધાસ્ત્વિતિ ચ તં બ્રૂયુર્બ્રાહ્મણાસ્તદનન્તરમ્

પછી બ્રાહ્મણો તરત જ 'સ્વધા' એવું બોલે.

યથા બ્રૂયુસ્તથા કુર્યાદનુજ્ઞાતસ્તુ વૈ દ્વિજૈઃ

બ્રાહ્મણો જે રીતે કહે, એ પ્રમાણે તેમની મંજૂરી લઈને વર્તવું.

સંપન્નમિત્યભ્યુદયે દૈવે રોચત ઇત્યપિ

'કાર્ય પૂર્ણ થયું' અથવા 'દેવતાઓને પ્રિય થાય' એવું કહેવું.

દક્ષિણાં દિશમાકાઙ્ ક્ષન્યાચેતેમાન્ વરાન્ પિતૄન્

દક્ષિણ દિશા તરફ મોખું કરીને શ્રેષ્ઠ પિતૃઓને યાદ કરવું.

શ્રદ્ધા ચ નો મા વ્યગમદ્ બહુદેયં ચ નોસ્ત્ત્વિતિ

'અમારી શ્રદ્ધા કદી ન ઘટે અને આપણી દાનશક્તિ વધતી રહે' એવું કહેવું.

મધ્યમં તુ તતઃ પિણ્ડમદ્યાત્ પત્ની સુતાર્થિની

પછી જે પત્ની પુત્રની ઈચ્છા રાખે છે, તે મધ્યમાં મૂકેલો પિંડ ખાય.

પશ્ચાત્ સ્વયં ચ પત્નીભિઃ શેષમન્નં સમાચરેત્

પછી પતિ પોતાની પત્નીઓ સાથે મળીને બાકીનું ભોજન કરે.

બ્રહ્મચારી ભવેતાં તુ દમ્પતી રજનીં તુ તામ્

એ રાત્રે પતિ-પત્ની બંને બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરે.

મહારૌરવમાસાદ્ય કીટયોનિં વ્રજેત્ પુનઃ

મહા રૌરવ નર્ક ભોગવીને, ફરીથી જીવ જીવાતની યોનિમાં જાય છે.

સ્વાધ્યાયં ચ તથાધ્વાનં કર્તા ભોક્તા ચ વર્જયેત્

એ દિવસે neither સ્વાધ્યાય, neither મુસાફરી, neither યજમાનપદ, neither ભોજન કરવું જોઈએ.

મહાપાતિકિભિસ્તુલ્યા યાન્તિ તે નરકાન્ બહૂન્

મહાપાતક કરનાર જેવો જ દંડ ભોગવીને, તેઓ અનેક નર્કોમાં જાય છે.

આમેન વર્તયેન્નિત્યમુદાસીનો ઽથ તત્ત્વવિત્

યથાર્થ જાણનારો માણસ હંમેશા નિરસ અને નિરલિપ્ત રહીને વર્તે.

તેનાગ્નૌ કરણં કુર્યાત્ પિણ્ડાંસ્તેનૈવ નિર્વપેત્

એ જ રીતે અગ્નિમાં હવન કરવું અને પિંડો પણ એ પ્રમાણે અર્પણ કરવા.

વ્યપેતકલ્પષો નિત્યં યોગિનાં વર્તતે પદમ્

યોગીઓ માટે સર્વ દોષોથી મુક્ત એવી અવસ્થા હંમેશા રહે છે.

આરાધિતો ભવેદીશસ્તેન સમ્યક્ સનાતનઃ

એ રીતે, શાશ્વત ભગવાનની યોગ્ય રીતે પૂજા થાય છે.

તિલોદકૈસ્તર્પયેદ્ વા પિતૄન્ સ્નાત્વા સમાહિતઃ

સામાધાનથી સ્નાન કરીને, તિલ અને પાણી વડે પિતૃઓને તૃપ્ત કરવું જોઈએ.

યેષાં વાપિ પિતા દદ્યાત્ તેષાં ચૈકે પ્રચક્ષતે

કેટલાંક કહે છે કે, એ પિતૃઓના પિતા એમના માટે અર્પણ કરે.

યો યસ્ય મ્રિયતે તસ્મૈ દેયં નાન્યસ્ય તેન તુ

જેનો સગો અવસાન પામ્યો હોય, એને જ આપવું જોઈએ, બીજાને નહિ.

ન જીવન્તમતિક્રમ્ય દદાતિ શ્રૂયતે શ્રુતિઃ

શાસ્ત્રોમાં સાંભળવામાં આવે છે કે, જીવતા માણસને અવગણીને આપવું નહિ.

ઋક્યાદર્ધં સમાદદ્યાન્નિયોગોત્પાદિતો યદિ

જો નિયોગથી જન્મ થયો હોય તો, એ વ્યક્તિએ ઋકાદિ ભાગનો અડધો હિસ્સો લેવો.

પ્રદદ્યાદ્ બીજિને પિણ્ડં ક્ષેત્રિણે તુ તતો ઽન્યથા

પિંડ આપવો હોય તો બીજદાતા પિતા ને આપવો, નહિ તો જમીનના માલિકને આપવો.

કીર્તયેદથ ચૈકસ્મિન્ બીજિનં ક્ષેત્રિણં તતઃ

પછી, એક સમયે બીજદાતા પિતા અને પછી જમીનના માલિકનું નામ લેવું.

અશૌચે સ્વે પરિક્ષીણે કામ્યં વૈ કામતઃ પુનઃ

જ્યારે અશૌચ હોય, ક્ષીણતા હોય અથવા ઇચ્છા હોય ત્યારે ફરીથી કરી શકાય.

દેવવત્સર્વમેવ સ્યાદ્ યવૈઃ કાર્યા તિલક્રિયા

દેવતાઓ માટે જે રીતે કરવું, એ રીતે બધું કરવું; તિલક્રિયા જૌથી કરવી.

નાન્દીમુખાસ્તુ પિતરઃ પ્રીયન્તામિતિ વાચયેત્

'શુભમુખવાળા પિતૃઓ પ્રસન્ન થાય' એવી પ્રાર્થના કરવી.