કૂર્મપુરાણમ્

અન્યત્ર ફલમૂલેભ્યઃ પાનકેભ્યસ્તથૈવ ચ

ફળ, મૂળ અને પીણાં સિવાયના પદાર્થો પણ અર્પણ કરવા,

ન પાદેન સ્પૃશેદન્નં ન ચૈતદવધૂનયેત્

પગથી અન્નને સ્પર્શ ન કરવો અને તેને હલાવવું નહિ,

યાતુધાના વિલુમ્પન્તિ જલ્પતા ચોપપાદિતમ્

જે અન્ન બોલતાં બોલતાં તૈયાર થાય છે, તે યાતુધાનોએ ચોરી લે છે,

તદ્રૂપાઃ પિતરસ્તત્ર સમાયાન્તિ બુભુક્ષવઃ

એ જ સ્વરૂપે ભૂખ્યા પિતૃઓ ત્યાં આવે છે,

ન ચાયસેન પાત્રેણ ન ચૈવાશ્રદ્ધયા પુનઃ

લોખંડના વાસણમાં કે શ્રદ્ધા વિના અન્ન અર્પણ ન કરવું,

દત્તમક્ષયતાં યાતિ ખડ્ગેન ચ વિશેષતઃ

જે આપવામાં આવે છે તે અક્ષય બને છે, ખાસ કરીને તલવારથી આપવું હોય તો,

સ યાતિ નરકં ઘોરં ભોક્તા ચૈવ પુરોધસઃ

યજ્ઞનું અન્ન જે ખાય છે અને પુરોहित પણ, બંને ભયાનક નરકમાં જાય છે,

યાચિતા દાપિતા દાતા નરકાન્ યાન્તિ દારુણાન્

માગનાર, આપવાનું કરાવનાર અને આપનાર, ત્રણેય ભયાનક નરકમાં જાય છે,

તાવદ્ધિ પિતરો ઽશ્નન્તિ યાવન્નોક્તા હવિર્ગુણાઃ

પિતૃઓ ત્યા સુધી જ ભોજન કરે છે, જ્યા સુધી હવનના ગુણો બોલાતા નથી.

બહૂનાં પશ્યતાં સો ઽજ્ઞઃ પઙ્ક્ત્યા હરતિ કિલ્બિષમ્

ઘણા લોકો જોઈ રહ્યા હોય ત્યારે પણ જે અજ્ઞાન વ્યક્તિ પંક્તિમાં બેસી ભોજન કરે છે, તે પાપનો ભાગી બને છે.

ન માંસં પ્રતિષેધેત ન ચાન્યસ્યાન્નમીક્ષયેત્

તેને માંસ ખાવા માટે મનાઈ ન કરવી જોઈએ અને બીજાના ભોજન તરફ નજર પણ ન કરવી જોઈએ.

સ પ્રેત્ય પશુતાં યાતિ સંભવાનેકવિંશતિમ્

એવો માણસ મૃત્યુ પછી એકવીસ વાર પશુ યોનિમાં જાય છે.

ઇતિહાસપુરાણાનિ શ્રાદ્ધકલ્પાંશ્ચ શોભનાન્

ઈતિહાસ, પુરાણો અને શ્રાદ્ધના શુભવિધિઓ,

પૃષ્ટ્વા તૃપ્તાઃ સ્થ ઇત્યેવં તૃપ્તાનાચામયેત્ તતઃ

'શું તમે તૃપ્ત થયા?' એમ પૂછીને, જે તૃપ્ત થયા હોય તેમને ભોજન અર્પણ કરવું.

સ્વધાસ્ત્વિતિ ચ તં બ્રૂયુર્બ્રાહ્મણાસ્તદનન્તરમ્

પછી બ્રાહ્મણો તરત જ 'સ્વધા' એવું બોલે.

યથા બ્રૂયુસ્તથા કુર્યાદનુજ્ઞાતસ્તુ વૈ દ્વિજૈઃ

બ્રાહ્મણો જે રીતે કહે, એ પ્રમાણે તેમની મંજૂરી લઈને વર્તવું.

સંપન્નમિત્યભ્યુદયે દૈવે રોચત ઇત્યપિ

'કાર્ય પૂર્ણ થયું' અથવા 'દેવતાઓને પ્રિય થાય' એવું કહેવું.

દક્ષિણાં દિશમાકાઙ્ ક્ષન્યાચેતેમાન્ વરાન્ પિતૄન્

દક્ષિણ દિશા તરફ મોખું કરીને શ્રેષ્ઠ પિતૃઓને યાદ કરવું.

શ્રદ્ધા ચ નો મા વ્યગમદ્ બહુદેયં ચ નોસ્ત્ત્વિતિ

'અમારી શ્રદ્ધા કદી ન ઘટે અને આપણી દાનશક્તિ વધતી રહે' એવું કહેવું.

મધ્યમં તુ તતઃ પિણ્ડમદ્યાત્ પત્ની સુતાર્થિની

પછી જે પત્ની પુત્રની ઈચ્છા રાખે છે, તે મધ્યમાં મૂકેલો પિંડ ખાય.

પશ્ચાત્ સ્વયં ચ પત્નીભિઃ શેષમન્નં સમાચરેત્

પછી પતિ પોતાની પત્નીઓ સાથે મળીને બાકીનું ભોજન કરે.

બ્રહ્મચારી ભવેતાં તુ દમ્પતી રજનીં તુ તામ્

એ રાત્રે પતિ-પત્ની બંને બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરે.

મહારૌરવમાસાદ્ય કીટયોનિં વ્રજેત્ પુનઃ

મહા રૌરવ નર્ક ભોગવીને, ફરીથી જીવ જીવાતની યોનિમાં જાય છે.

સ્વાધ્યાયં ચ તથાધ્વાનં કર્તા ભોક્તા ચ વર્જયેત્

એ દિવસે neither સ્વાધ્યાય, neither મુસાફરી, neither યજમાનપદ, neither ભોજન કરવું જોઈએ.

મહાપાતિકિભિસ્તુલ્યા યાન્તિ તે નરકાન્ બહૂન્

મહાપાતક કરનાર જેવો જ દંડ ભોગવીને, તેઓ અનેક નર્કોમાં જાય છે.

આમેન વર્તયેન્નિત્યમુદાસીનો ઽથ તત્ત્વવિત્

યથાર્થ જાણનારો માણસ હંમેશા નિરસ અને નિરલિપ્ત રહીને વર્તે.

તેનાગ્નૌ કરણં કુર્યાત્ પિણ્ડાંસ્તેનૈવ નિર્વપેત્

એ જ રીતે અગ્નિમાં હવન કરવું અને પિંડો પણ એ પ્રમાણે અર્પણ કરવા.

વ્યપેતકલ્પષો નિત્યં યોગિનાં વર્તતે પદમ્

યોગીઓ માટે સર્વ દોષોથી મુક્ત એવી અવસ્થા હંમેશા રહે છે.

આરાધિતો ભવેદીશસ્તેન સમ્યક્ સનાતનઃ

એ રીતે, શાશ્વત ભગવાનની યોગ્ય રીતે પૂજા થાય છે.