કૂર્મપુરાણમ્

અનુષ્ટુભં સવૈરાજમુત્તરાદસૃજન્મુખાત્

મોઢાની ઉત્તર બાજુથી તેણે અનુષ્ઠુપ અને સવૈરાજ સર્જ્યા.

બ્રહ્મણો હિ પ્રજાસર્ગં સૃજતસ્તુ પ્રજાપતેઃ

બ્રહ્માજીએ, જે સર્વ જીવોના સ્વામી છે, જ્યારે સૃષ્ટિ રચી રહ્યા હતા,

તતો ઽસૃજચ્ચ ભૂતાનિ સ્થાવરાણિ ચરાણિ ચ

ત્યારે તેમણે સ્થાવર અને જંગમ, બંને પ્રકારના જીવો બનાવ્યા.

અવ્યયં ચ વ્યયં ચૈવ દ્વયં સ્થાવરજઙ્ગમમ્

અવિનાશી અને વિનાશી, એમ બે પ્રકારના — સ્થાવર અને જંગમ જીવો.

તાન્યેવ તે પ્રપદ્યન્તે સૃજ્યમાનાઃ પુનઃ પુનઃ

આ બધા જીવો વારંવાર સર્જાતા, ફરીથી એ જ પાસે પાછા જાય છે.

તદ્ભાવિતાઃ પ્રપદ્યન્તે તસ્માત્ તત્ તસ્ય રોચતે

તેમાં લીન થયેલા જીવો પાછા જાય છે; તેથી એ જ thing તેને પ્રિય છે.

વિનિયોગં ચ ભૂતાનાં ધાતૈવ વિદધાત્ સ્વયમ્

ભૂતોના કામકાજ પણ સર્જનહાર પોતે જ નક્કી કરે છે.

વેદશબ્દેભ્ય એવાદૌ નિર્મમે સ મહેશ્વરઃ

પ્રારંભમાં મહાન ભગવાને વેદના શબ્દોમાંથી જ તેમને રચ્યા.

શર્વર્યન્તે પ્રસૂતાનાં તાન્યેવૈભ્યો દદાત્યજઃ

રાતના અંતે, અજન્મા એ જ જીવોને ફરીથી તેમને આપે છે.

દૃશ્યન્તે તાનિ તાન્યેવ તથા ભાવા યુગાદિષુ

યુગના આરંભે એ જ જીવો અને એ જ અવસ્થાઓ ફરીથી દેખાય છે.

યદા ચાસ્ય પ્રજાઃ સૃષ્ટા ન વ્યવર્ધન્ત ધીમતઃ

અને જ્યારે ધીર્માન વ્યક્તિએ સર્જેલા જીવોમાં વધારો થયો નહીં,

તતઃ સ વિદધે બુદ્ધિમર્થનિશ્ચયગામિનીમ્

ત્યારે તેણે હેતુ નિર્ધારણ તરફ દોરી જતી બુદ્ધિ ઉત્પન્ન કરી.

રજઃ સત્ત્વં ચ સંવૃત્ય વર્તમાનાં સ્વધર્મતઃ

રજ અને સત્ત્વને આવરી, પોતાના સ્વભાવ પ્રમાણે તેઓ રહી રહ્યા હતા.

તત્ તમઃ પ્રતિનુન્નં વૈ મિથુનં સમજાયત

પછી, તમસ દબાઈ ગયું ત્યારે, એક જોડી જન્મી.

સ્વાં તનું સ તતો બ્રહ્મા તામપોહત ભાસ્વરામ્

પછી બ્રહ્માએ પોતાની તેજસ્વી કાયાને દૂર કરી.

અર્ધેન નારી પુરુષો વિરાજમસૃજત્ પ્રભુઃ

પોતાની અડધી કાયાથી ભગવાને એક સ્ત્રી અને વિરાટ પુરુષને સર્જ્યા.

સા દિવં પૃથિવીં ચૈવ મહમ્ના વ્યાપ્ય સંસ્થિતા

એ સ્ત્રીએ પોતાની મહિમાથી આકાશ અને ધરતીને વ્યાપી, સ્થિરતા પામી.

યો ઽભવત્ પુરુષાત્ પુત્રો વિરાડવ્યક્તજન્મનઃ

જે પુરુષથી જન્મેલો પુત્ર થયો, એ વિરાટ, અવ્યક્તમાંથી જન્મેલો હતો.

સા દેવી શતરૂપાખ્યા તપઃ કૃત્વા સુદુશ્ચરમ્

એ દેવી, જેને શતરૂપા કહે છે, તેણે અતિ કઠિન તપસ્યા કરી.

તસ્માચ્ચ શતરૂપા સા પુત્રદ્વયમસૂયત

તેણે શતરૂપાથી બે પુત્રો જન્મ્યા.

તયોઃ પ્રસૂતિં દક્ષાય મનુઃ કન્યાં દદૌ પુનઃ

આમાંથી મનુએ પોતાની પુત્રી પ્રસૂતિને દક્ષને આપી.

યજ્ઞશ્ચ દક્ષિણા ચૈવ યાભ્યાં સંવર્ધિતં જગત્

યજ્ઞ અને દક્ષિના દ્વારા જગત પોષાયું.

યામા ઇતિ સમાક્યતા દેવાઃ સ્વાયંભુવે ઽન્તરે

દેવતાઓએ સ્વાયંભુવના સમયમાં તેમને યામા નામે ઓળખ્યા.

સસર્જ કન્યા નામાનિ તાસાં સમ્યમ્ નિબોધત

તેણે પુત્રીઓનું સર્જન કર્યું; હવે તેમના નામો ધ્યાનથી સાંભળો.

બુદ્ધિર્લજ્જાવપુઃ શાન્તિઃ સિદ્ધિઃ કીર્તિસ્ત્રયોદશી

બુદ્ધિ, લાજ, રૂપ, શાંતિ, સિદ્ધિ, કીર્તિ અને ત્રયોદશી—

તાભ્યઃ શિષ્ટા યવીયસ્ય એકાદશ સુલોચનાઃ

અને તેમાથી નાની, સુંદર આંખોવાળી અગિયાર પુત્રીઓ જન્મી.

સંતતિશ્ચાનસૂયા ચ ઊર્જા સ્વાહા સ્વધા તથા

સંતતિ, અનસૂયા, ઊર્જા, સ્વાહા અને સ્વધા પણ.

પુલસ્ત્યઃ પુલહશ્ચૈવ ક્રતુઃ પરમધર્મવિત્

પુલસ્ત્ય, પુલહ અને ધર્મને સારી રીતે જાણનારા ક્રતુ.

ખ્યાત્યાદ્યા જગૃહુઃ કન્યા મુનયો મુનિસત્તમાઃ

મહાન ઋષિઓએ, ખ્યાતિથી શરૂ થતી પુત્રીઓને સ્વીકારી.