કૂર્મપુરાણમ્

તતો ઽસ્ય જજ્ઞિરે પુત્રા મનુષ્યા રજસાવૃતાઃ

પછી, તેના પુત્રો, રજોગુણથી ઘેરાયેલા મનુષ્યો જન્મ્યા.

જ્યોત્સ્ત્રા સા ચાભવદ્વિપ્રાઃ પ્રાક્સન્ધ્યા યાબિધીયતે

હે વિદ્વાનો, એ તેજસ્વી પ્રકાશ પ્રભાત સંધ્યા તરીકે ઓળખાય છે.

મૂર્તિ તમોરજઃ પ્રાયાં પુનરેવાભ્યયૂયુજત્

પછી તેણે ફરીથી tamo અને rajo ગુણથી ભરેલી એક કાયાને જોડાવી.

પુત્રાસ્તમોરજઃ પ્રાયા બલિનસ્તે નિશાચરાઃ

તેના પુત્રો, tamo અને rajo ગુણથી ભરેલા, તે શક્તિશાળી રાત્રિમાં ફરનારા હતા.

રજસ્તમોભ્યામાવિષ્ટાંસ્તતો ઽન્યાનસૃજત્ પ્રભુઃ

પછી પ્રભુએ rajo અને tamo બંનેથી ભરેલા અન્ય જીવો સર્જ્યા.

મુખતો ઽજાન્ સસર્જાન્યાન્ ઉદરાદ્ગાશ્ચનિર્મમે

કેટલાંક તેણે પોતાના મોઢામાંથી સર્જ્યા અને કેટલાંક પેટમાંથી ઉત્પન્ન કર્યા.

ઔપધ્યઃ ફલમૂલિન્યો રોમભ્યસ્તસ્ય જજ્ઞિરે

તેના રોમમાંથી જંગલમાં રહેતી ફળમૂળ ખાવાનારી સ્ત્રીઓ જન્મી.

અગ્નિષ્ટોમં ચ યજ્ઞાનાં નિર્મમે પ્રથમાન્મુખાત્

તેના મોઢામાંથી તેણે યજ્ઞોમાં પ્રથમ અગ્નિષ્ઠોમ સર્જ્યો.

બૃહત્સામ તથોક્થં ચ દક્ષિણાદસૃજન્મુખાત્

મોઢાની જમણી બાજુથી તેણે બૃહત્સામ અને ઉક્ત સર્જ્યા.

વૈરૂપમતિરાત્રં ચ પશ્ચિમાદસૃજન્મુખાત્

મોઢાની પશ્ચિમ બાજુથી તેણે વૈરૂપ અને અતિરાત્ર સર્જ્યા.

અનુષ્ટુભં સવૈરાજમુત્તરાદસૃજન્મુખાત્

મોઢાની ઉત્તર બાજુથી તેણે અનુષ્ઠુપ અને સવૈરાજ સર્જ્યા.

બ્રહ્મણો હિ પ્રજાસર્ગં સૃજતસ્તુ પ્રજાપતેઃ

બ્રહ્માજીએ, જે સર્વ જીવોના સ્વામી છે, જ્યારે સૃષ્ટિ રચી રહ્યા હતા,

તતો ઽસૃજચ્ચ ભૂતાનિ સ્થાવરાણિ ચરાણિ ચ

ત્યારે તેમણે સ્થાવર અને જંગમ, બંને પ્રકારના જીવો બનાવ્યા.

અવ્યયં ચ વ્યયં ચૈવ દ્વયં સ્થાવરજઙ્ગમમ્

અવિનાશી અને વિનાશી, એમ બે પ્રકારના — સ્થાવર અને જંગમ જીવો.

તાન્યેવ તે પ્રપદ્યન્તે સૃજ્યમાનાઃ પુનઃ પુનઃ

આ બધા જીવો વારંવાર સર્જાતા, ફરીથી એ જ પાસે પાછા જાય છે.

તદ્ભાવિતાઃ પ્રપદ્યન્તે તસ્માત્ તત્ તસ્ય રોચતે

તેમાં લીન થયેલા જીવો પાછા જાય છે; તેથી એ જ thing તેને પ્રિય છે.

વિનિયોગં ચ ભૂતાનાં ધાતૈવ વિદધાત્ સ્વયમ્

ભૂતોના કામકાજ પણ સર્જનહાર પોતે જ નક્કી કરે છે.

વેદશબ્દેભ્ય એવાદૌ નિર્મમે સ મહેશ્વરઃ

પ્રારંભમાં મહાન ભગવાને વેદના શબ્દોમાંથી જ તેમને રચ્યા.

શર્વર્યન્તે પ્રસૂતાનાં તાન્યેવૈભ્યો દદાત્યજઃ

રાતના અંતે, અજન્મા એ જ જીવોને ફરીથી તેમને આપે છે.

દૃશ્યન્તે તાનિ તાન્યેવ તથા ભાવા યુગાદિષુ

યુગના આરંભે એ જ જીવો અને એ જ અવસ્થાઓ ફરીથી દેખાય છે.

યદા ચાસ્ય પ્રજાઃ સૃષ્ટા ન વ્યવર્ધન્ત ધીમતઃ

અને જ્યારે ધીર્માન વ્યક્તિએ સર્જેલા જીવોમાં વધારો થયો નહીં,

તતઃ સ વિદધે બુદ્ધિમર્થનિશ્ચયગામિનીમ્

ત્યારે તેણે હેતુ નિર્ધારણ તરફ દોરી જતી બુદ્ધિ ઉત્પન્ન કરી.

રજઃ સત્ત્વં ચ સંવૃત્ય વર્તમાનાં સ્વધર્મતઃ

રજ અને સત્ત્વને આવરી, પોતાના સ્વભાવ પ્રમાણે તેઓ રહી રહ્યા હતા.

તત્ તમઃ પ્રતિનુન્નં વૈ મિથુનં સમજાયત

પછી, તમસ દબાઈ ગયું ત્યારે, એક જોડી જન્મી.

સ્વાં તનું સ તતો બ્રહ્મા તામપોહત ભાસ્વરામ્

પછી બ્રહ્માએ પોતાની તેજસ્વી કાયાને દૂર કરી.

અર્ધેન નારી પુરુષો વિરાજમસૃજત્ પ્રભુઃ

પોતાની અડધી કાયાથી ભગવાને એક સ્ત્રી અને વિરાટ પુરુષને સર્જ્યા.

સા દિવં પૃથિવીં ચૈવ મહમ્ના વ્યાપ્ય સંસ્થિતા

એ સ્ત્રીએ પોતાની મહિમાથી આકાશ અને ધરતીને વ્યાપી, સ્થિરતા પામી.

યો ઽભવત્ પુરુષાત્ પુત્રો વિરાડવ્યક્તજન્મનઃ

જે પુરુષથી જન્મેલો પુત્ર થયો, એ વિરાટ, અવ્યક્તમાંથી જન્મેલો હતો.

સા દેવી શતરૂપાખ્યા તપઃ કૃત્વા સુદુશ્ચરમ્

એ દેવી, જેને શતરૂપા કહે છે, તેણે અતિ કઠિન તપસ્યા કરી.