કૂર્મપુરાણમ્

તિસ્ત્રશ્ચાન્વષ્ટકાઃ પુણ્યા માઘી પઞ્ચદશી તથા

ત્રણ અનુષ્ટક દિવસો પવિત્ર છે અને માઘ માસની પંદરમ પણ શુભ છે.

શસ્યાપાકશ્રાદ્ધકાલા નિત્યાઃ પ્રોક્તા દિને દિને

શ્રાદ્ધ માટે પકાવેલા ચોખાના યોગ્ય સમય રોજના રોજ ગણાય છે.

બાન્ધવાનાં ચ મરણે નારકી સ્યાદતો ઽન્યથા

સગાંઓના મૃત્યુ સમયે શ્રાદ્ધ ન કરાય તો નરકમાં દુઃખ ભોગવવું પડે છે.

અયને વિષુવે ચૈવ વ્યતીપાતે ઽપ્યનન્તકમ્

ઉત્તરાયણ-દક્ષિણાયણ, વિષ્ણુ સંક્રાંતિ અને ગ્રહણ સમયે શ્રાદ્ધ કરવાથી અનંત પુણ્ય મળે છે.

નક્ષત્રેષુ ચ સર્વેષુ કાર્યં કામ્યં વિશેષતઃ

બધા નક્ષત્રોમાં, ખાસ કરીને ઇચ્છિત ફળ માટે શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ.

અપત્યમથ રોહિણ્યાં સૌમ્યે તુ બ્રહ્મવર્ચસમ્

રોહિતી નક્ષત્રમાં સંતાન મળે છે અને સોમ્ય નક્ષત્રમાં બ્રહ્મતેજ પ્રાપ્ત થાય છે.

પુનર્વસૌ તથા ભૂમિં શ્રિયં પુષ્યે તથૈવ ચ

પુનર્વસુમાં જમીન મળે છે અને પુષ્યમાં ધન-સમૃદ્ધિ મળે છે.

અર્યમ્ણે તુ ધનં વિન્દ્યાત્ ફાલ્ગુન્યાં પાપનાશનમ્

અર્યમણ નક્ષત્રમાં ધન મળે છે અને ફાલ્ગુનીમાં પાપનો નાશ થાય છે.

વાણિજ્યસિદ્ધિં સ્વાતૌ તુ વિશાખાસુ સુવર્ણકમ્

સ્વાતી નક્ષત્રમાં વેપારમાં સફળતા મળે છે અને વિશાખામાં સોનુ મળે છે.

મૂલે કૃષિં લભેદ્ યાનસિદ્ધિમાપ્યે સમુદ્રતઃ

મૂળ નક્ષત્રમાં ખેતી મળે છે અને સમુદ્રમાર્ગે યાત્રામાં સફળતા મળે છે.

શ્રવિષ્ઠાયાં તથા કામાન્ વારુણે ચ પરં બલમ્

શ્રવિષ્ઠામાં ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે અને વારુણીમાં મહાન બળ મળે છે.

યામ્યે ઽથ જીવનં તત્ સ્યાદ્યદિ શ્રાદ્ધં પ્રયચ્છતિ

યામ્ય નક્ષત્રમાં શ્રાદ્ધ કરવાથી આયુષ્ય મળે છે.

કૌજે સર્વત્ર વિજયં સર્વાન્ કામાન્ બુધસ્ય તુ

કૌજ નક્ષત્રમાં સર્વત્ર વિજય મળે છે અને બુધ નક્ષત્રમાં સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે.

શમૈશ્વરે લભેદાયુઃ પ્રતિપત્સુ સુતાન્ શુભાન્

શમ અને ઈશ્વર નક્ષત્રમાં દીર્ઘાયુ મળે છે અને પ્રતિપદામાં શુભ સંતાન મળે છે.

પશૂન્ક્ષુદ્રાંશ્ચતુર્થ્યાં તુ પઞ્ચમ્યાંશોભનાન્ સુતાન્

ચૌથના દિવસે નાના પશુ મળે છે અને પંચમીએ ઉત્તમ સંતાન મળે છે.

અષ્ટમ્યામપિ વાણિજ્યં લભતે શ્રાદ્ધદઃ સદા

અઠમના દિવસે શ્રાદ્ધ કરનારને હંમેશાં વેપારમાં સફળતા મળે છે.

એકાદશ્યાં તથા રૂપ્યં બ્રહ્મવર્ચસ્વિનઃ સુતાન્

એકાદશીના દિવસે તેને ચાંદી અને બ્રહ્મતેજવાળા પુત્રો મળે છે.

પઞ્ચદશ્યાં સર્વકામાનાપ્નોતિ શ્રાદ્ધદઃ સદા

પંદરમીના દિવસે શ્રાદ્ધ કરનારને સર્વે ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે.

શસ્ત્રેણ તુ હતાનાં વૈ તત્ર શ્રાદ્ધં પ્રકલ્પયેત્

શસ્ત્રથી મૃત્યુ પામેલાઓ માટે ત્યાં શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ.

તસ્માદ્ ભોગાપવર્ગાર્થં શ્રાદ્ધં કુર્યુર્દ્વિજાતયઃ

માટે ભોગ અને મોક્ષ માટે દ્વિજોએ શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ.

પુત્રજન્માદિષુ શ્રાદ્ધં પાર્વણં પર્વણિ સ્મૃતમ્

પુત્ર જન્મ અને આવા પ્રસંગે પર્વદિને કરેલું શ્રાદ્ધ 'પાર્વણ' કહેવાય છે.

એકોદ્દિષ્ટાદિ વિજ્ઞેયં વૃદ્ધિશ્રાદ્ધં તુ પાર્વણમ્

એક પૂર્વજ માટે અને એવા શ્રાદ્ધને 'એકોદ્દિષ્ટ' કહે છે, અને વૃદ્ધિ માટેનું શ્રાદ્ધ 'પાર્વણ' કહેવાય છે.

યાત્રાયાં ષષ્ઠમાખ્યાતં તત્પ્રયત્નેન પાલયેત્

પ્રયાણ સમયે છઠ્ઠો દિવસ નિર્ધારિત છે, તેને ધ્યાનપૂર્વક પાળવો જોઈએ.

દૈવિકં ચાષ્ટમં શ્રાદ્ધં યત્કૃત્વા મુચ્યતે ભયાત્

દેવતાઓ માટે અઠમના દિવસે કરેલું શ્રાદ્ધ ભયમાંથી મુક્તિ આપે છે.

દેશાનાં ચ વિશેષેણ ભવેત્ પુણ્યમનન્તકમ્

કેટલાક પ્રદેશોમાં વિશેષ કરીને પુણ્ય અનંત મળે છે.

ગાયન્તિ પિતરો ગાથાં કીર્તયન્તિ મનીષિણઃ

પિતૃઓ ગીત ગાય છે અને વિદ્વાનો તેનું ગૌરવ ગાય છે.

તેષાં તુ સમવેતાનાં યદ્યેકો ઽપિ ગાયાં વ્રજેત્

એમાંના એક પણ ગયા જાય તો,

તારિતાઃ પિતરસ્તેન સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

તેના દ્વારા પિતૃઓ તરણ પામે છે અને એ પરમ સ્થિતિને પામે છે.

વારાણસ્યાં વિશેષેણ યત્ર દેવઃ સ્વયં હરઃ

વિશેષ કરીને વારાણસીમાં, જ્યાં ભગવાન હર પોતે વસે છે,