કૂર્મપુરાણમ્

અમુક્તયોરસ્તઙ્ગતયોરદ્યાદ્ દૃષ્ટ્વા પરે ઽહનિ

જો ગ્રહણ પૂરુ થયું ન હોય, અથવા સૂર્ય કે ચંદ્ર અસ્ત ન ગયા હોય, તો બીજે દિવસે જ ખાવું.

ન યજ્ઞશિષ્ટાદન્દ્ વા ન ક્રુદ્ધો નાન્યમાનસઃ

યજ્ઞના બાકી રહેલા અન્નને ગુસ્સામાં કે મન ઉદ્વિગ્ન હોય ત્યારે ખાવું નહીં.

વૃત્યર્થં યસ્ય ચાધીતં નિષ્ફલં તસ્ય જીવિતમ્

જેનું અધ્યયન માત્ર રોજગાર માટે હોય, તેનું જીવન નિષ્ફળ છે.

સોપાનત્કશ્ચ યદ્ ભુઙ્ક્તે સર્વં વિદ્યાત્ તદાસુરમ્

જે ચપ્પલ પહેરીને ખાય છે, એ બધું અસુરિય ગણાય.

ન ચ ભિન્નાસનગતો ન શયાનઃ સ્થિતો ઽપિ વા

તૂટેલા આસન પર, સૂઈને કે ઊભા રહીને ક્યારેય ખાવું નહીં.

નોચ્છિષ્ટો ઘૃતમાદદ્યાન્ન મૂર્ધાનં સ્પૃશેદપિ

અશુદ્ધ અવસ્થામાં ઘી લેવું નહીં, કે માથું સ્પર્શવું નહીં.

નાન્ધકારે ન ચાકાશે ન ચ દેવાલયાદિષુ

અંધકારમાં, ખુલ્લા આકાશ નીચે કે મંદિરમાં અને આવા સ્થળે ખાવું નહીં.

ન પાદુકાનિર્ગતો ઽથ ન હસન્ વિલપન્નપિ

ચપ્પલ પહેરી બહાર જઈને, કે હસતા કે દુઃખી થઈને ખાવું નહીં.

ઇતિહાસપુરાણાભ્યાં વેદાર્થાનુપબૃંહયેત્

વેદનો અર્થ ઇતિહાસ અને પુરાણથી સમર્થિત કરવો જોઈએ.

આસીનસ્તુ જપેદ્ દેવીં ગાયત્રીં પશ્ચિમાં પ્રતિ

બેસીને, પશ્ચિમ તરફ મોખે દેવી ગાયત્રીનો જાપ કરવો.

સ શૂદ્રેણ સમો લોકે સર્વધર્મવિવર્જિતઃ

જે સર્વ ધર્મોથી વિહોણો છે, એ જગતમાં શૂદ્ર સમાન છે.

સભૃત્યબાન્ધવજનઃ સ્વપેચ્છુષ્કપદો નિશિ

જે રાતે નોકર, સંબંધીઓ અને સુકા પગવાળા લોકો સાથે સુવે—

ન ચાકાશે ન નગ્નો વા નાશુચિર્નાસને ક્વચિત્

ખુલ્લા આકાશ નીચે, નંગા, અશુદ્ધ કે ક્યાંય આસન પર સુવું નહીં.

નાનુવંશં ન પાલાશે શયને વા કદાચન

અનુવંશ કે પાલાશના લાકડાની પાંખ પર ક્યારેય સુવું નહીં.

બ્રાહ્મણાનાં કૃત્યજાતમપવર્ગફલપ્રદમ્

બ્રાહ્મણોના કર્તવ્ય કર્મો મોક્ષ ફળ આપે છે.

સ યાતિ નરકાન્ ઘોરાન્ કાકયોનૌ ચ જાયતે

એ ભયાનક નરકમાં જાય છે અને કાગડાની યોનિમાં જન્મે છે.

તસ્માત્ કર્માણિ કુર્વોત તુષ્ટયે પરમેષ્ઠિનઃ

માટે, સર્વોચ્ચ ભગવાનને પ્રસન્ન કરવા માટે કર્મ કરવું જોઈએ.

પિણ્ડાન્વાહાર્યકં ભક્ત્યા ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદમ્

પૂર્વજોને શ્રદ્ધાપૂર્વક ભોજન અર્પણ કરવાથી ભોગ અને મુક્તિના ફળ મળે છે.

અપરાહ્ને દ્વિજાતીનાં પ્રશસ્તેનામિષેણ ચ

બપોર પછી દ્વિજાતિઓ માટે શુદ્ધ માંસથી પણ શ્રાદ્ધ કરવું યોગ્ય છે.

ચતુર્દશીં વર્જયિત્વા પ્રશસ્તા હ્યુત્તરોત્તરાઃ

ચૌદસના દિવસે છોડીને, પછીના દરેક દિવસ શ્રાદ્ધ માટે ઉત્તમ ગણાય છે.

તિસ્ત્રશ્ચાન્વષ્ટકાઃ પુણ્યા માઘી પઞ્ચદશી તથા

ત્રણ અનુષ્ટક દિવસો પવિત્ર છે અને માઘ માસની પંદરમ પણ શુભ છે.

શસ્યાપાકશ્રાદ્ધકાલા નિત્યાઃ પ્રોક્તા દિને દિને

શ્રાદ્ધ માટે પકાવેલા ચોખાના યોગ્ય સમય રોજના રોજ ગણાય છે.

બાન્ધવાનાં ચ મરણે નારકી સ્યાદતો ઽન્યથા

સગાંઓના મૃત્યુ સમયે શ્રાદ્ધ ન કરાય તો નરકમાં દુઃખ ભોગવવું પડે છે.

અયને વિષુવે ચૈવ વ્યતીપાતે ઽપ્યનન્તકમ્

ઉત્તરાયણ-દક્ષિણાયણ, વિષ્ણુ સંક્રાંતિ અને ગ્રહણ સમયે શ્રાદ્ધ કરવાથી અનંત પુણ્ય મળે છે.

નક્ષત્રેષુ ચ સર્વેષુ કાર્યં કામ્યં વિશેષતઃ

બધા નક્ષત્રોમાં, ખાસ કરીને ઇચ્છિત ફળ માટે શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ.

અપત્યમથ રોહિણ્યાં સૌમ્યે તુ બ્રહ્મવર્ચસમ્

રોહિતી નક્ષત્રમાં સંતાન મળે છે અને સોમ્ય નક્ષત્રમાં બ્રહ્મતેજ પ્રાપ્ત થાય છે.

પુનર્વસૌ તથા ભૂમિં શ્રિયં પુષ્યે તથૈવ ચ

પુનર્વસુમાં જમીન મળે છે અને પુષ્યમાં ધન-સમૃદ્ધિ મળે છે.

અર્યમ્ણે તુ ધનં વિન્દ્યાત્ ફાલ્ગુન્યાં પાપનાશનમ્

અર્યમણ નક્ષત્રમાં ધન મળે છે અને ફાલ્ગુનીમાં પાપનો નાશ થાય છે.

વાણિજ્યસિદ્ધિં સ્વાતૌ તુ વિશાખાસુ સુવર્ણકમ્

સ્વાતી નક્ષત્રમાં વેપારમાં સફળતા મળે છે અને વિશાખામાં સોનુ મળે છે.