કૂર્મપુરાણમ્

સ્નાનં સમાચરેન્નિત્યં ગર્તપ્રસ્ત્રવણેષુ ચ

દરરોજ, ખાડા કે વહેતા પાણીમાં સ્નાન કરવું જોઈએ.

પઞ્ચપિણ્ડાન્ સમુદ્ધૃત્ય સ્નાયાદ્ વાસંભવે પુનઃ

પાંચ પિંડ લઈને, શક્ય હોય તો ફરીથી સ્નાન કરવું.

અધશ્ચ તિસૃભિઃ કાયં પાદૌ ષડ્ભિસ્તથૈવ ચ

નીચે ત્રણથી, શરીર અને પગ છથી, એ જ રીતે ધોવું.

ગોમયસ્ય પ્રમાણં તત્ તેનાઙ્ગં લેપયેત્ તતઃ

એટલું જ ગોમયનું પ્રમાણ છે; એથી અંગો લપસાવા જોઈએ.

પ્રક્ષાલ્યાચમ્ય વિધિવત્ તતઃ સ્નાયાત્ સમાહિતઃ

વિધિ પ્રમાણે પાણીથી હાથ-મોઢું ધોઈ અને આચમન કરીને, એકાગ્ર ચિત્તે સ્નાન કરવું.

ભાવપૂતસ્તદવ્યક્તં ધ્યાયન્ વૈ વિષ્ણુમવ્યયમ્

પવિત્ર મનથી, તે અવ્યક્ત અને અવિનાશી વિષ્ણુનું ધ્યાન કરવું.

તસ્માન્નારાયણં દેવં સ્નાનકાલે સ્મરેદ્ બુધઃ

માટે, સ્નાન સમયે વિદ્વાને નારાયણ ભગવાનનું સ્મરણ કરવું જોઈએ.

આચાન્તઃ પુનરાચામેન્મન્ત્રેણાનેન મન્ત્રવિત્

મોઢું ધોઈ લીધા પછી, જે મંત્રો જાણે છે તે વ્યક્તિએ આ મંત્ર બોલીને ફરીથી આચમન કરવું જોઈએ.

ત્વં યજ્ઞસ્ત્વં વષટ્કાર આપો જ્યોતી રસો ઽમૃતમ્

તમે યજ્ઞ છો, તમે વષટ્કાર છો, તમે જળ છો, પ્રકાશ છો, રસ છો અને અમૃત છો.

સાવિત્રીં વા જપેદ્ વિદ્વાન્ તથા ચૈવાઘમર્ષણમ્

જાણકાર વ્યક્તિએ સાધ્વિત્રી મંત્ર અથવા અઘમર્ષણ સૂક્ત પણ જપવું જોઈએ.

ઇદમાપઃ પ્રવહત વ્યાહૃતિભિસ્તથૈવ ચ

હે જળો, તમે વ્યાહૃતિ સાથે વહો, એમ કહેવું જોઈએ.

અન્તર્જલગતો મગ્નો જપેત્ ત્રિરઘમર્ષણમ્

પાણીમાં ડૂબીને, ત્રણ વખત અઘમર્ષણ સૂક્તનો જપ કરવો જોઈએ.

આવર્તયેદ્ વા પ્રણવં દેવં વા સંસ્મરેદ્ધરિમ્

અથવા, કોઈએ પ્રણવ મંત્રનું પુનરાવર્તન કરવું અથવા ભગવાન હરિનું સ્મરણ કરવું જોઈએ.

અન્તર્જલે ત્રિરાવર્ત્ય સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

પાણીમાં ત્રણ વખત જપ કરવાથી બધા પાપો દૂર થાય છે.

વિન્યસ્ય મૂર્ધ્નિ તત્ તોયં મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

એ જળ માથા પર મુકવાથી બધા દોષો દૂર થાય છે.

તથાઘમર્ષણં સૂક્તં સર્વપાપાપનોદનમ્

એ જ રીતે, અઘમર્ષણ સૂક્ત બધા પાપો અને અપરાધો દૂર કરે છે એમ કહેવાય છે.

પ્રક્ષિપ્યાલોકયેદ્ દેવમુદ્વયં તમસસ્પરિ

પાણી છાંટીને, અંધકાર દૂર કરનાર ભગવાનનું દર્શન કરવું જોઈએ.

હંસઃ શુચિષદેતેન સાવિત્ર્યા ચ વિશેષતઃ

હંસ, આ મંત્રથી અને ખાસ કરીને સાધ્વિત્રી મંત્રથી શુદ્ધ બને છે.

સાવિત્રીં વૈ જપેત્ પશ્ચાજ્જપયજ્ઞઃ સ વૈ સ્મૃતઃ

પછી સાધ્વિત્રી મંત્રનો જપ કરવો, એ જપયજ્ઞ કહેવાય છે.

શતરુદ્રીયમથર્વશિરઃ સૌરાંશ્ચ શક્તિતઃ

શતરુદ્રિય, અથર્વશિર અને સૌર સૂક્તો પોતાની શક્તિ પ્રમાણે જપવા જોઈએ.

તિષ્ઠંશ્ચેદીક્ષમાણોર્ઽકં જપ્યં કુર્યાત્ સમાહિતઃ

જો ઊભા રહીને, એકાગ્રતાથી, સૂર્યની તરફ જોઈને જપ કરવો જોઈએ.

કર્તવ્યા ત્વક્ષમાલા સ્યાદુત્તરાદુત્તમા સ્મૃતા

અક્ષમાળાનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ; ઉત્તર તરફની અક્ષમાળા શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

ન કમ્પયેચ્છિરોગ્રીવાં દન્તાન્નૈવ પ્રકાશયેત્

માથું કે ગળું હલાવવું નહીં અને દાંત દેખાડવા નહીં.

એકાન્તે સુશુભે દેશે તસ્માજ્જપ્યં સમાચરેત્

એકાંત અને શુભ સ્થળે જપ કરવો જોઈએ.

તૈરેવ ભાષણં કૃત્વા સ્નાત્વા ચૈવ જપેત્ પુનઃ

તેમની સાથે વાત કરીને અને સ્નાન કર્યા પછી ફરીથી જપ કરવો જોઈએ.

સૌરાન્ મન્ત્રાન્ શક્તિતો વૈ પાવમાનીસ્તુ કામતઃ

પોતાની શક્તિ પ્રમાણે, સૌર મંત્રોનું પાઠ કરવું અને ઈચ્છા મુજબ પાવમાની સ્તોત્રોનું જાપ કરવું જોઈએ.

અન્યથા તુ શુચૌ ભૂમ્યાં દર્ભેષુ સુસમાહિતઃ

નહીંતર, શુદ્ધ મનથી, સ્વચ્છ જમીન પર કે દર્ભા ઘાસ પર ધ્યાનપૂર્વક બેસવું જોઈએ.

આચમ્ય ચ યથાશાસ્ત્રં શક્ત્યા સ્વાધ્યાયમાચરેત્

શાસ્ત્ર પ્રમાણે આચમન કરીને, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે સ્વાધ્યાય કરવો જોઈએ.

અદાવોઙ્કારમુચ્ચાર્ય નમો ઽન્તે તર્પયામિ વઃ

પ્રારંભે 'ઑમ' ઉચ્ચારવું અને અંતે 'નમ:' કહીને, આપને તર્પણ અર્પણ કરવું જોઈએ.