કૂર્મપુરાણમ્

પ્રાઙ્મુખઃ સતતં વિપ્રઃ સંધ્યોપાસનમાચરેત્

બ્રાહ્મણે હંમેશાં પૂર્વ દિશા તરફ મોઢું કરીને સંધ્યાનું પૂજન કરવું જોઈએ.

યદન્યત્ કુરુતે કિઞ્ચિન્ન તસ્ય ફલમાપ્નુયાત્

કોઈ પણ બીજું કામ કરે, તો પણ તેને તેનું ફળ મળતું નથી.

ઉપાસ્ય વિધિવત્ સંધ્યાં પ્રાપ્તાઃ પૂર્વં પરાં ગતિમ્

જે લોકોએ નિયમપૂર્વક સંધ્યાનું પૂજન કર્યું, તેઓએ અગાઉ સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પ્રાપ્ત કરી હતી.

વિહાય સંધ્યાપ્રણતિં સ યાતિ નરકાયુતમ્

જે સંધ્યાની વંદના છોડે છે, એ અનેક નરકમાં જાય છે.

ઉપાસિતો ભવેત્ તેન દેવો યોગતનુઃ પરઃ

આ રીતે પૂજા કરવાથી, સર્વોચ્ચ યોગી સ્વરૂપ દેવને પ્રાપ્ત થાય છે.

સાવિત્રરિં વૈ જપેદ્ વિદ્વાન્ પ્રાઙ્મુખઃ પ્રયતઃ સ્થિતઃ

જ્ઞાની મનુષ્યે પૂર્વ દિશા તરફ મોખમ કરીને, એકાગ્રતાથી સાવિત્રી મંત્રનો જાપ કરવો જોઈએ.

મન્ત્રૈસ્તુ વિવિધૈઃ સૌરેરૃગ્યજુઃ સામસંભવૈઃ

સૂર્યને લગતા ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ અને સામવેદમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા વિવિધ મંત્રોથી,

કુર્વોત પ્રણતિં ભૂમૌ મૂર્ધ્ના તેનૈવ મન્ત્રતઃ

એમણે એ જ મંત્રો વડે માથું જમીન પર વાળીને વંદન કરવું જોઈએ.

નમસ્તે ઘૃણિને તુભ્યં સૂર્યાય બ્રહ્મરૂપિણે

હે તેજસ્વી, હે સૂર્ય, હે બ્રહ્મરૂપ, તમને વંદન છે.

પુરુષઃ સન્મહો ઽતસ્ત્વાં પ્રણમામિ કપર્દિનમ્

હું સાચા મહાન પુરુષ તરીકે તમને, હે કપર્દી, વંદન કરું છું.

નમો રુદ્રાય સૂર્યાય ત્વામહં શરણં ગતઃ

હે રુદ્ર, હે સૂર્ય, તમને વંદન છે; હું તમારી શરણમાં આવ્યો છું.

નમો નમસ્તે રુદ્રાય ત્વામહં શરણં ગતઃ

હે રુદ્ર, તમને વારંવાર વંદન છે; હું તમારી શરણમાં આવ્યો છું.

અમ્બિકાપતયે તુભ્યમુમાયાઃ પતયે નમઃ

હે અંબિકા પતિ, હે ઉમાના પતિ, તમને વંદન છે.

વિલોહિતાય ભર્ગાય સહસ્રાક્ષાય તે નમઃ

લાલવર્ણી, ભર્ગ, હજારો આંખો ધરાવનારને વંદન છે.

નમસ્તે વજ્રહસ્તાય ત્ર્યમ્બકાય નમો ઽસ્તુ તે

હે વજ્રધારી, હે ત્ર્યંબક, તમને વંદન છે.

હિરણ્મયં ગૃહે ગુપ્તમાત્માનં સર્વદેહિનામ્

સર્વ જીવધારીઓના આત્મા રૂપે ઘરમા છુપાયેલા સુવર્ણમયને વંદન છે.

વિશ્વં પશુપતિં ભીમં નરનારીશરીરિણમ્

સર્વનો સ્વામી, ભયાનક, પુરુષ અને સ્ત્રી બંનેના શરીર ધરાવનારને વંદન છે.

ઉગ્રાય સર્વભક્તાય ત્વાં પ્રપદ્યે સદૈવ હિ

હે ઉગ્ર, સર્વના ભક્ત, હું હંમેશા તમારી શરણમાં આવું છું.

પ્રાતઃ કાલે ઽથ મધ્યાહ્ને નમસ્કુર્યાદ્ દિવાકરમ્

સવારના સમયે અને મધ્યાહ્ને, સૂર્યને વંદન કરવું જોઈએ.

પ્રદેયં સૂર્યહૃદયં બ્રહ્મણા તુ પ્રદર્શિતમ્

સૂર્યહૃદય, જે બ્રહ્માએ દર્શાવ્યું છે, તે આપવું જોઈએ.

બ્રાહ્મણાનાં હિતં પુણ્યમૃષિસઙ્ઘૈર્નિષેવિતમ્

આ બ્રાહ્મણો માટે કલ્યાણકારક અને પવિત્ર છે, અને ઋષિગણોએ તેનો આચરણ કર્યો છે.

પ્રજ્વાલ્ય વિહ્નિં વિધિવજ્જુહુયાજ્જાતવેદસમ્

વિધિ પ્રમાણે અગ્નિ પ્રગટાવીને, જાતવેદસને હવન કરવું જોઈએ.

પ્રાપ્યાનુજ્ઞાં વિશેષેણ જુહુયુર્વા યતાવિધિ

વિશેષ અનુમતિ મેળવીને, નિયમ પ્રમાણે હવન કરવું જોઈએ.

અનન્યમાનસો વહ્નિં જુહુયાત્ સંયતેન્દ્રિયઃ

એકાગ્ર મનથી અને ઇન્દ્રિયોને સંયમમાં રાખીને, અગ્નિમાં આહુતિ આપવી જોઈએ.

રાક્ષસં તદ્ભવેત્ સર્વં નામુત્રેહ ફલપ્રદમ્

નહીંતર, એ બધું રાક્ષસી ગણાય છે અને અહીં કે પરલોકમાં ફળ આપતું નથી.

દદ્યાત્ પુષ્પાદિકં તેષાં વૃદ્ધાંશ્ચૈવાભિવાદયેત્

તેમને ફૂલ વગેરે અર્પણ કરવું અને વૃદ્ધોને વિનમ્રતાપૂર્વક વંદન કરવું જોઈએ.

વેદાભ્યાસં તતઃ કુર્યાત્ પ્રયત્નાચ્છક્તિતો દ્વિજઃ

પછી, દ્વિજએ પોતાની શક્તિ પ્રમાણે પ્રયત્નપૂર્વક વેદનું અભ્યાસ કરવો જોઈએ.

વૈદિકાંશ્ચૈવ નિગમાન્ વેદાઙ્ગાનિ વેશિષતઃ

અને ખાસ કરીને વૈદિક ગ્રંથો અને વેદાંગોનું અધ્યયન કરવું જોઈએ.

સાધયેદ્ વિવિધાનર્થાન્ કુટુમ્બાર્થે તતો દ્વિજઃ

પછી, દ્વિજએ કુટુંબના હિત માટે વિવિધ કાર્યો સિદ્ધ કરવું જોઈએ.