કૂર્મપુરાણમ્

અનુપાકૃતમાંસં ચ દેવાન્નાનિ હવીંષિ ચ

કાચું માંસ, દેવોને અર્પણ કરેલું અને યજ્ઞમાં ચડાવેલી વસ્તુઓ ખાવા ન જોઈએ.

નીપં કપિત્થં પ્લક્ષં ચ પ્રયત્નેન વિવર્જયેત્

નીપ, કપિઠ અને પલાશના ફળો પુરી કાળજીપૂર્વક ટાળવા જોઈએ.

રાત્રૌ ચ તિલસંબદ્ધં પ્રયત્નેન દધિ ત્યજેત્

રાત્રે તલ સાથે મિશ્રિત દહીં કદી પણ ખાવું નહીં.

ક્રિયાદુષ્ટં ભાવદુષ્ટમસત્સંસર્ગિ વર્જયેત્

જે ખોરાક ખોટી રીતથી બનાવાયો હોય, સ્વભાવથી બગડેલો હોય, કે અશુદ્ધ વ્યક્તિના સંપર્કથી બગડેલો હોય, તે ટાળવો જોઈએ.

શ્વાઘ્રાતં ચ પુનઃ સિદ્ધં ચણ્ડાલાવેક્ષિતં તથા

કૂતરાએ સૂંઘેલો, ફરીથી રાંધેલો કે ચંડાળે જોયેલો ખોરાક પણ ન ખાવો.

અનર્ચિતં પુર્યું ષિતં પર્યાયાન્નં ચ નિત્યશઃ

જે ખોરાક દેવને અર્પણ ન કર્યો હોય, બેસી ગયેલો હોય કે બચેલો હોય, તે હંમેશા ટાળવો.

મનુષ્યૈરપ્યવઘ્રાતં કુષ્ઠિના સ્પૃષ્ટમેવ ચ

માણસે સૂંઘેલો કે કুষ্ঠરોગીએ સ્પર્શેલો ખોરાક પણ ન ખાવો.

મલબદ્વાસસા વાપિ પરવાસો ઽથ વર્જયેત્

મેળવાળા કપડા પહેરનાર કે બીજાના સ્પર્શથી બગડેલો ખોરાક પણ ટાળવો જોઈએ.

આવિકં સન્ધિનીક્ષીરમપેયં મનુરબ્રવીત્

મનુએ કહ્યું છે કે ધોળકની દૂધ અને તાજી વાછરડાવાળી ગાયનું દૂધ પીવું નહીં.

કુરરં ચ ચકોરં ચ જાલપાદં ચ કોકિલમ્

કુરર, ચકોર, જાળાવાળો પક્ષી અને કોયલનો ભોજન કરવો નહીં.

કપોતં ટિટ્ટિભં ચૈવ ગ્રામકુક્કુટમેવ ચ

કબૂતર, ટિટોડી અને ગામડાનો કૂકડો પણ ન ખાવા.

શૃગાલં મર્કટં ચૈવ ગર્દભં ચ ન ભક્ષયેત્

શિયાળ, વાંદર અને ગધેડાનું માંસ પણ ન ખાવું.

જલેચરાન્ સ્થલચરાન્ પ્રાણિનશ્ચેતિ ધારણા

પાણીમાં રહેતા અને જમીન પર રહેતા પ્રાણીઓ અંગે આ નિયમ છે.

ભક્ષ્યાઃ પઞ્ચનખા નિત્યં મનુરાહ પ્રિજાપતિઃ

મનુએ કહ્યું છે કે પાંચ નખવાળા પ્રાણીઓ હંમેશા ખાવા યોગ્ય છે.

નિવેદ્ય દેવતાભ્યસ્તુ બ્રાહ્મણેભ્યસ્તુ નાન્યથા

પણ, પહેલાં દેવતાઓ અને બ્રાહ્મણોને અર્પણ કર્યા પછી જ, અને અન્ય રીતે નહીં.

વાધ્રીણસં બકં ભક્ષ્યં મીનહંસપરાજિતાઃ

વાધ્રીણ પક્ષી, બક અને માછલી ખાવાની છે, પણ એ બધાને જીત્યા પછી જ ખાવા યોગ્ય છે.

મત્સ્યાશ્ચૈતે સમુદ્દિષ્ટા ભક્ષણાય દ્વિજોત્તમાઃ

હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, આ માછલીઓ ખાવા માટે યોગ્ય ગણાયેલી છે.

યથાવિધિ નિયુક્તં ચ પ્રાણાનામપિ ચાત્યયે

નક્કી કરેલા નિયમ પ્રમાણે, જીવનને જોખમ હોય ત્યારે પણ એ ખાવાની મંજૂરી છે.

ઔષધાર્થમશક્તૌ વા નિયોગાદ્ યજ્ઞકારણાત્

દવા માટે, અશક્ય હોય ત્યારે, આજ્ઞાથી કે યજ્ઞ માટે પણ ખાવાની છૂટ છે.

યાવન્તિ પશુરોમાણિ તાવતો નરકાન્ વ્રજેત્

જેટલા પ્રાણીના શરીર પર વાળ હોય, એટલાં નરકમાં માણસને જવું પડે છે.

દ્વિજાતીનામનાલોક્યં નિત્યં મદ્યમિતિ સ્થિતિઃ

દ્વિજાતિઓ માટે દારૂ હંમેશા ટાળવું જોઈએ—આ નિયમ છે.

પીત્વા પતતિ કર્મભ્યસ્ત્વસંભાષ્યો ભવેદ્ દ્વિજઃ

દારૂ પીધા પછી, દ્વિજ પોતાના કર્મમાંથી પડી જાય છે અને મળવા લાયક રહેતો નથી.

નાધિકારી ભવેત્ તાવદ્ યાવદ્ તન્ન જહાત્યધઃ

જ્યાં સુધી એ નીચેનું સંપૂર્ણપણે છોડતું નથી, ત્યાં સુધી એ અધિકારી ગણાતો નથી.

અપેયાનિ ચ વિપ્રો વૈ તથા ચેદ્ યાતિ રૌરવમ્

જો બ્રાહ્મણ મનાઈ કરેલું પીવે, તો એ રૌરવ નરકમાં જાય છે.

તદાચક્ષ્વાખિલં કર્મ યેન મુચ્યેત બન્ધનાત્

હવે એ બધાં કર્મો કહો, જેના દ્વારા બંધનમાંથી મુક્તિ મળે છે.

અહન્યહનિ કર્તવ્યં બ્રાહ્મણાનાં ક્રમાદ્ વિધિમ્

બ્રાહ્મણોએ રોજ રોજ, ક્રમ પ્રમાણે, નિયમિત કર્મો કરવાં જોઈએ.

કાયક્લેશં તદુદ્ભૂતં ધ્યાયીત મનસેશ્વરમ્

શરીરનાં પરિશ્રમથી ઉદ્ભવેલા મનના ઈશ્વરને, એ ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ.

સ્નાયાન્નદીષુ સુદ્ધાસુ શૌચં કૃત્વા યથાવિધિ

શુદ્ધ નદીઓમાં, નિયમ પ્રમાણે શુદ્ધિ કરીને, સ્નાન કરવું જોઈએ.

તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન પ્રાતઃ સ્નાનં સમાચરેત્

એથી સર્વ પ્રયાસથી, સવારનું સ્નાન કરવું જોઈએ.